Home / Những chùm thơ chọn lọc hay nhất / Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Ánh trăng (1984) phần cuối

Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Ánh trăng (1984) phần cuối

Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Ánh trăng (1984) phần cuối

Cái làm nên chất thơ Nguyễn Duy chính là sự chân thành và gần gũi. Và đó cũng chính là mạch cảm xúc được thể hiện thông qua tập thơ Ánh trăng của nhà thơ này. Nhà thơ đã đượ đánh giá là có độ chín của cảm xúc tình cảm. Và bài thơ Ánh trăng cũng chính là một sáng tác tiêu biểu của tập thơ cùng tên này. Bài thơ này chính là lẽ đời, tình người vẫn luôn vấn vương trong lòng người đọc.

Chiến hào

1

Từ trên đỉnh núi mây bay

xin hãy nhìn đây

chiến hào xẻ dọc ngang mặt đất

Chiến hào

như luống cày

dưới cánh đồng mới cày

như đường chỉ tay

trong lòng tay gồ ghề lấm láp

Chiến hào

gợi nhớ nếp hằn sâu

những bán cầu đại não

gợi nhớ

lằn gân xanh

bàn tay mẹ lam làm tần tảo

gợi nhớ

đường động mạch đỏ tươi

trên mô hình giải phẫu người

Chiến hào

như

và như…

dù ví von cách nào cũng không đúng cả

xin cùng nhau xuống đây

xuống lòng chiến hào này

trần trụi con người với đất đá

2

Chiến hào nhăn nheo nếp mặt người già

ụ súng cộm chai trong lòng tay thiếu nữ

công sự mới trên nền công sự cũ

căn hầm vừa lấp xuống lại đào lên

Hối hả nào

hối hả nữa lên

đất mềm – xẻng

đất cứng – cuốc chim

đá – xà beng

và choòng

và búa…

thép chạm đá bật tung chùm lửa

bụi đất bốc cao phủ khói một vùng đồi

Rồi đêm

đêm ướt đẫm mồ hôi cùng sương muối

chát chúa lòng hào phát sáng mãi không thôi

cuốc thình thịch

qua tim thình thịch

mặt chạm mặt gặp hơi thở nóng

xoa xuống đất bàn tay rát bỏng

cho dịu đau

và nắm cho chặt hơn

Rồi sáng

sáng bắt đầu từ màn sương

mặt trời mọc trong lòng tay đỏ rực

từ gương mặt hồng hào bụi đất

nắng lên lấp ló sau hàng mi

những dải tóc dính bết

những áo ướt dính bết

nếp áo mỏng ngoằn ngoèo – quên sao được

lằn chiến hào trên lưng áo ai kia!

3

Và đường hào thoắt hiện lên kia

trận địa liên hoàn mắt lưới

có phép lạ nào sau đêm thần thoại

sức người thôi

vẫn chỉ sức người!

Một dân tộc đã quen chặn giặc

đắp với đào thành phản xạ tự nhiên

một bờ cõi đã khẳng định mình

chiến lũy có trước cả đường biên giới

Đất này của những chàng Sơn Tinh

của thần trụ trời

của người tát bể

để tồn tại – mặc nhiên là phải thế

con dao cài dưới mái tranh

mác đá, tên đồng mang theo trong mộ cổ

con đê xuất hiện cùng cây lúa

cùng với làng là lũy tre xanh

cùng với nước phải có cung, có nỏ

chiến hào xưa còn đó – Cổ Loa thành

Có đất nào như đất này không

mọi hẻm núi đều là cửa ải

mỗi cánh rừng một công sự thiên nhiên

người xưa đi qua, Quỉ Môn quan để lại

Có đất nào như đất này không

chiến hào khổng lồ là những dòng sông

các phòng tuyến đời lại đời chuyển tiếp

nước chở phù sa – nước chặn kẻ thù

nước chảy mãi

chiến hào dài thêm mãi

một dân tộc sinh ra và lớn dậy

dọc những dòng sông và những chiến hào

Xem thêm:  Chùm thơ hay chúc mừng ngày quốc tế phụ nữ 8/3

4

Có ai trên đất nước này

mà số phận không dính vào chiến trận?

tiếng trẻ chào đời dưới hầm sâu – quen lắm

, đám tang trong lòng đất – cũng quen rồi

Có cụ già quen đào bới một đời

thanh thản, chuyên cần như học chữ

hào chữ chi

rổi hầm chữ T

chữ A…

một thời kỳ lại đổi “mốt” hầm mới

“mốt” áo vá dẫu cả đời không đổi

sức sống cứ dẻo dai và dữ dội

thương đến không cùng, máu thịt của ta ơi!

Rất tự nhiên, đến lượt chúng ta thôi

lại trần trụi con người với đất đá

ta đào!

hối hả nào

hối hả nữa lên

đất mềm – xẻng

đất cứng – cuốc chim

đá – xà beng

và choòng

và búa…

Và ta nói, không phải ví von nữa

chiến hào với ta là một phần thân thể

đường chỉ tay trong lòng bàn tay

nếp nhăn dày trên vỏ não

lằn gân xanh

và mạch máu đỏ

trận đánh mới bắt đầu như vậy đó!

Ca dao vọng về

1

Chờ em từ bấy tới giờ

làm ra cái vẻ qua đây

tình cờ gió thổi lá bay

hoá ra đã hẹn từ ngày chưa quen

2

Chao! đêm đẹp biết chừng nào

vẫn xin em chớ làm sao giữa trời

sáng hoài mà chẳng có đôi

đẹp như trăng cũng lẻ loi khuyết tròn

3

Bảo rằng nói một lời đi

lại thôi, nào đã có gì với nhau

nhùng nhằng những chuyện chi đâu

gần xa như bạn như bầu thế thôi

4

Ngả bàn tay nhớ bàn tay

hương thơm buổi ấy thoáng bay

nói nhiều cũng chỉ mình nghe

mình lại vuốt ve tay mình…

Sông Thao

Sông Thao thêm một lần tôi tắm

thêm một lần tôi đến để rồi đi

gió cứ thổi trống không ngoài bãi vắng

tôi nhìn em để không nói năng gì

Tôi gửi lại đây cái buồn vô cớ

để mang về cái nhớ bâng quơ

xin chớ hỏi tại làm sao như vậy

tôi vốn không rành mạch bao giờ

Em đưa tiễn bước chân gìn giữ lắm

hạt mưa dùng dằng ngọn cỏ ven đê

yêu mến ạ xin đừng buồn em nhé

giòng nước trôi đi, giọt nước lại rơi về…

Gửi từ vùng gió Phan Rang

Gió vô hình, gió không là gì cả

ai mách giùm tôi hình dáng gió thế nào

Có lúc gió giống chiếc móng chiếc vuốt

rát mặt người và nhàu nát chồi cây

đó chưa phải là hình dáng ngọn gió

Trái đất sẽ ra sao khi một ngày nào kia không còn gió nữa

lá cây bỗng hết xạc xào

mây dừng lại và sao thôi nhấp nháy

mùi hương hoa rụng xuống gốc cây hoa

hạt phấn chết im lìm trong vỏ lép

Vậy thì hình dáng gió thế nào?

Nắng Phan Rang gió tím mọng chùm nho

gió xanh biếc cọng hành trên cát đỏ

đường Vĩnh Hảo gió vàng ươm thuốc lá

và trắng xóa muối đồng Cà Ná

và thơm lừng bóng mát ngọc lan

gió lăn tăn xua đuổi nỗi

Mắc mớ chi mà gió bỗng đa tình

tà áo phất phơ bay và chiếc nón chòng chành

tôi tới em qua nhịp cầu sợi tóc

gió làm đường đưa phấn tới nhụy hoa

gió chải tóc em dài ra tận

em thon thả ngả lưng trên cát mịn…

Xem thêm:  Bài thơ Nô en vắng anh – Nhà thơ Nguyễn Đình Huân

Tôi nhìn ra hình dáng gió đây rồi!

Trên đồng bông Phước Sơn

Quê em miền nắng cháy

giọt mưa thì hiếm hoi

mây qua không dừng lại

cát bụi bay mù trời

Con đường em bước đi

gai xương rồng nhọn quá

gió như đàn ngựa hoang

trên đồng khô trắng xóa

Em là nước cho cây

em là sương cho cỏ

em là sợi cho bông

và cho anh – nỗi nhớ

Vì em nên lá xanh

vì em bông trắng nở

bài hát anh đặt lời

cũng vì em – mà có

một lần trăng

Trăng ảo ảnh lập lờ trong sương trắng

ngọn gió nhà ai thấp thoáng ở bên đồi

tiếng móng ngựa gõ ròn trên dốc vắng

nghe mơ hồ một chiếc lá thông rơi

Em nhóm bếp bằng củi ngo chẻ nhỏ

ngọn lửa lấp đi khoảng vắng giữa hai người

tôi lơ đãng nhìn em nhìn lơ đãng

siêu nước pha trà vừa ấp úng sôi

Em biết chứ, chả ai lơ đãng cả

hòn than kia đang đỏ đến hết lòng

mà ngọn lửa cứ giả vờ le lói

mùi nhựa thông theo sợi khói đi vòng…

Tình ca nơi cuối đất

I

Em ở tận đầu trời

anh về nơi cuối đất

biết rằng em đằng sau

vẫn thấy em phía trước

Van em đi cùng anh

đến nơi rừng tràm đước

đến với trời và nước

mũi Cà Mau, xa xôi

II

Bắc – Nam liền nhau rồi

chúng mình còn xa cách

em ngủ nơi đầu trời

anh gác nơi cuối đất

Anh nhìn gần – cửa rạch

anh nhìn xa – hòn Khoai

mũi đất đầu mũi súng

Cà Mau, Cà Mau ơi!

Cứ thay em đứng chờ

chiều chiều nơi chót mũi

cứ thấy em đứng đợi

sớm sớm phía chân trời

Mờ xa xanh biển khơi

tít tắp xanh rừng đước

nơi tận cùng đất nước

tình yêu không bến bờ

III

Chúng mình lại yêu nhau

qua dài sông rộng bể

sẽ còn yêu như thế

suốt một thời thanh bình

Dầu phải hết chiến tranh

thì chấm dứt

em vẫn nơi đầu trời

đợi anh nơi cuối đất

Em – niềm kiêu hãnh nhất

mũi Cà Mau của anh!

Lời ru từ mũi Cà Mau

Xin cho em giấc bình yên

giữa đước

và giữa muỗi

Xin cho em giấc bình yên

bên cá khô

và bên đống lưới

Xin cho em giấc bình yên

bên bé con da bóng như sừng

bên người già nắng gió lặn trên lưng

Xin cho em giấc bình yên

bên tôi

và bên biển

Đêm đặc quánh và đen tuyền

tôi vẫn thấy

ở đằng sau hàng mi nhắm nghiền

con mắt ướt chờ trông như mắt lưới

Muỗi thổi sáo tưng bừng như vũ hội

tôi vẫn nghe

ở đằng sau áo mỏng kia

sóng cồn cào trong da thịt ấm áp

Em về đây từ xa lơ xa lắc

không ngẫu nhiên

và không dại dột

có lẽ nào chỉ để ngủ bình yên

một đêm

rồi tay trắng trở lại nơi xuất phát

Còn một chút gì thiêng liêng trang trọng lắm

ở đằng sau sự chấp nhận nhọc nhằn

chấp nhận mọi tai ương bất chợt

bùn đất tiếp tục đời chất phác

người vô danh lấp trong ngàn đước

tiếp tục đời vô danh

và chiếc xuồng con tiếp tục dập dềnh

Còn một chút gì thiêng liêng trang trọng lắm

ở đằng sau cây sào lưới khẳng khiu

con rạch mặn đục ngầu phù sa bể

cây cầu khỉ tiếp tục đời cầu khỉ

thân đước nhẵn lì vết chân nhiều thế hệ

em chông chênh, em run rẩy lần qua

Xem thêm:  Bài thơ Hết Thật Rồi – Nhà thơ Dương Hoàng

Còn một chút gì thiêng liêng trang trọng lắm

ở đằng sau mái dừa nước đơn sơ

sàn gỗ đước sạch bong và mát rượi

kẻ hành hương rối tóc với rừng già

nỗi day dứt đầy mình như vết muỗi

máu em hồng lấm tấm ứa trên da

Còn một chút gì thiêng liêng trang trọng lắm

ở đằng sau tiếng em thở không đều

tiếng sột soạt trở mình đêm khó ngủ

tiếng gió bể ào ào đi trên lá

tiếng sóng ngoài xa hào sảng đổ ầm ầm

thiên nhiên tiếng bổng tiếng trầm

còn tôi chỉ biết âm thầm ru em

Xin cho em giấc bình yên…

Nhịp điệu bóng đá

đá

đá

và đá…

một quả bóng lăn trên nền cỏ

một cú đá đặt vào đúng chỗ

hàng tỷ người say ngả say nghiêng

quả bóng bay chéo vào khung gỗ

tiếng vỗ tay gây vụ nổ dây chuyền

đá

và bóng

và bóng đá

thông thường quá mà sao kỳ lạ

cái đơn điệu xuất thần biến hóa

quả bóng thôi mà quả đất cũng rung lên

đá

và bóng

và bóng đá

cái đẹp này đâu nhờ cậy áo xiêm

hay với dở cần gì miệng lưỡi

tốt với xấu phơi trần trên sân bãi

thắng với bại đừng có hòng chối cãi

quả bóng câm không gian lận bao giờ

đá

đá

và đá

trần trụi cả

hết lòng



hết sức

trần trụi tuốt

thực tài

và thực lực

thực chất vinh quang không thể dối lừa

cứ hết mình mà cuồng nhiệt say sưa

đá

đá

và đá

mặc gió, mặc mưa

cứ reo hò

mặc nắng, mặc khát

cứ la hét

những khán đài lặng đi

những khán đài gào thét

có thánh đường nào đông giáo dân hơn

có bài thánh ca nào bì kịp

lời tụng ca đến vỡ cả cầu trường

đá

và bóng

và bóng đá

quả bóng quên kiếp mình lăn lóc

cho người xem sung sướng đến không lường

người xem quên phận mình cực nhọc

ham đến yêu và yêu đến mê luôn

giá em được yêu như bóng đá

một tình yêu anh cũng thèm thuồng

đá

và bóng

và bóng đá

xin kính cẩn nghiêng đầu trước cỏ

trước những tài năng đứng bằng chân mình

nghĩ cho cùng

các anh cũng chả là gì cả

(Pê-lê ạ, Cru-íp ạ)

nhưng nếu thiếu vắng lũ các anh

quả đất bỗng nghèo nàn đi mất

biết so sánh thế nào việc bay vào không gian

với việc đoạt huy chương vàng dưới đất

quả bóng buồn tênh qua chân các anh

bay bay lên mà thành nghệ thuật

và cú đá người đời không ưa

các anh biến hóa ra cái đẹp

đá

và bóng

và bóng đá

quả bóng câm có tiếng nói rồi

một ngôn ngữ tuyệt vời

để ca ngợi

con người

và sự thật

những thi sĩ làm thơ bằng chân ơi

sáng tạo của các anh là tổng lực

nhịp điệu các anh đáng nhớ biết chừng nào

đá

đá

và đá…

đá quả bóng tròn

không đá nhau

Trên đây là những bài thơ của Nguyễn Duy hay nằm trong tập thơ Ánh trăng mà chúng tôi đã tìm hiểu và chia sẻ với bạn. Thông qua các bài thơ này ta có thể cảm nhận và hình dung được chân dung của người chiến sĩ, người mẹ… Tất cả đều rất chân thành, mộc mạc và giản dị. Ở đó ta cảm nhận được suy nghĩ, tâm trạng của cả một lớp người, một thời đại của dân tộc ta.

Theo Thuvientho.com

Check Also

nhung bai tho ngan hay ve hoa dac sac nhat 310x165 - Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Trong thế giới tự nhiên có muôn vàn loài hoa khác nhau. Mỗi loài hoa …

Nhận thông báo qua email
Nhận thông báo cho
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments