Home / Những chùm thơ chọn lọc hay nhất / Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Cát trắng (1995) hay nổi tiếng phần cuối

Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Cát trắng (1995) hay nổi tiếng phần cuối

Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Cát trắng (1995) hay nổi tiếng phần cuối

Tập thơ Cát trắng 1995 của Nguyễn Duy được đánh giá khá cao bởi qua đó đã lột tả được những năm tháng của chiến tranh. Đó là hình ảnh của các căn cứ cách mạng, các địa danh lịch sử, và những con người trong đó. Với tập thơ này đa phần Nguyễn Duy đã sử dụng lại các phần tư liệu ghi chép từ Ghi chép Trương Sơn 1975. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu các bài thơ cuối cùng từ tập thơ Cát trắng này bạn nhé!

Đò Lèn

Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá

níu váy bà đi chợ Bình Lâm

bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật

và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần

Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị

chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng

mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm

điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng

Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế

bà mò cua xúc tép ở đồng Quan

bà đi gánh chè xanh Ba Trại

Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn

Tôi trong suốt giữa hai bờ hư – thực

giữa bà tôi và tiên phật, thánh thần

cái năm đói củ dong riềng luộc sượng

cứ nghe thơm mùi huệ trắng hương trầm

Bom Mỹ dội, nhà bà tôi bay mất

đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền

thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết

bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn

Tôi đi lính, lâu không về quê ngoại

dòng sông xưa vẫn bên lở bên bồi

khi tôi biết thương bà thì đã muộn

bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi!

Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa…

Bần thần hương huệ thơm đêm

khói nhang vẽ nẻo đường lên niết bàn

chân nhang lấm láp tro tàn

xăm xăm bóng mẹ trần gian thuở nào

Mẹ ta không có yếm đào

nón mê thay nón quai thao đội đầu

rối ren tay bí tay bầu

váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa

Cái cò… sung chát đào chua…

câu ca mẹ hát gió đưa về trời

ta đi trọn kiếp con người

cũng không đi hết mấy lời mẹ ru

Bao giờ cho tới mùa thu

trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm

bao giờ cho tới tháng năm

mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao

Ngân hà chảy ngược lên cao

quạt mo vỗ khúc nghêu ngao thằng Bờm…

bờ ao đom đóm chập chờn

trong leo lẻo những vui buồn xa xôi

Mẹ ru cái lẽ ở đời

sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn

bà ru mẹ… mẹ ru con

liệu mai sau các con còn nhớ chăng

Nhìn về quê mẹ xa xăm

lòng ta – chỗ ướt mẹ nằm đêm xưa

ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa

miệng nhai cơm búng lưỡi lừa cá xương…

Gửi về Lam Sơn

Em thanh xuân như ngày xưa của anh

duới sân trường có một viên sỏi xanh rất nhỏ

anh cất dấu tuổi trẻ mình ở đó

Có khi nào em xới cỏ vườn trường

mảnh ốc xà cừ lóng lánh ánh lửa

anh cất dấu tuổi trẻ mình ở đó

Em còn đi ngang dòng nông giang

hòn đá tảng kê làm bậc rửa chân

anh cất dấu tuổi trẻ mình ở đó

Cái hố tránh bom anh đào trước nhà Dòng

ẩn nấp cùng anh có một người bạn nữa

anh cất dấu tuổi trẻ mình ở đó

… Tuổi trẻ anh áo nâu, chân đất

bữa cháo, bữa khoai, đi cày và đi học

bụng cồn cào con chữ chạy xiêu xiêu

Xem thêm:  Nhà thơ La Fontaine và trọn bộ trang thơ ấn tượng nhất phần 5

Đâu rồi… lũ bạn trai trời đánh thánh vật

ông Dậu lao công quang quác la

nhất quỉ nhì ma, thứ ba học trò!…

Đâu rồi… lớp học đêm le lói đèn dầu

tiếng phản lực xẹt ngang bài thơ cổ

những câu thơ đầu tiên lặng lẽ gửi loài người

Đâu rồi… phút chia li không ai tiễn đưa

trường sơ tán vào Đông Văn, Đông Phú

lũ anh đi mỗi đứa một chiến trường

Đâu rồi… đứa xanh cỏ, đứa đỏ ngực

đứa thành lãnh đạo, đứa về làm thuê

còn anh nghễnh ngãng làm nghề mộng du

Chiến tranh đi qua – thời trai anh đi qua

những ngả đường đạn bom mịt mù thăm thẳm lắm

về lại trường xưa tìm lại chút ngày xưa

Sẽ còn mãi những gì không thể mất

em vô tư đâu có thấy anh nhìn

kỷ niệm anh chìm lấp dưới chân em

Em có bắt được thì cho anh xin

anh ngắm lại chứ không sao lấy lại

mảnh vụn thời gian chắp nối đời người

Thế nào em cũng lặp lại anh thôi

phán xử buồn vui từng mẩu

em thanh xuân như ngày xưa của anh ơi…

Một góc chiều Hà Nội

xanh cổ tích

con rùa vàng gửi bóng ở trên mây

cây si mọc chúc cành xuống nước

Thê Húc cong cong một nét lông mày

Tóc em dài cho ta nhìn thấy gió

áo em bay cho mờ tỏ thân hình

em sâu sắc như kinh thành cổ kính

gốc si già da mốc ngói rêu xanh

Em nhẹ nhõm đi về trong phố cũ

tường nhà lở vôi cửa gỗ bức bàn

ta lặn lội như một thằng ăn trộm

nơm nớp lo mình bị bắt quả tang

Lần lữa mãi thế là ta lỡ dại

để dành thành mất cắp cả tình yêu

thế là ta mồ côi em mãi

cái vu vơ chết đuối dưới sương chiều

Cửa gỗ cài then….bóng em mất hút

xe cúp đã thay cho ngựa tía võng điều

ta trở lại gốc si già…và làm lại

làm thơ tình tặng những lứa đang yêu…

Sông Thao

Sông Thao thêm một lần tôi tắm

thêm một lần tôi đến để rồi đi

gió cứ thổi trống không ngoài bãi vắng

tôi nhìn em để không nói năng gì

Tôi gửi lại đây cái buồn vô cớ

để mang về cái nhớ bâng quơ

xin chớ hỏi tại làm sao như vậy

tôi vốn không rành mạch bao giờ

Em đưa tiễn bước chân gìn giữ lắm

hạt mưa dùng dằng ngọn cỏ ven đê

yêu mến ạ xin đừng buồn em nhé

giòng nước trôi đi, giọt nước lại rơi về…

Đà Lạt một lần

Trăng ảo ảnh lập lờ trong sương trắng

ngọn gió nhà ai thấp thoáng ở bên đồi

tiếng móng ngựa gõ ròn trên dốc vắng

nghe mơ hồ một chiếc lá thông rơi

Em nhóm bếp bằng củi ngo chẻ nhỏ

lấp đi khoảng vắng giữa hai người

tôi lơ đãng nhìn em nhìn lơ đãng

siêu nước pha trà vừa ấp úng sôi

Em biết chứ, chả ai lơ đãng cả

hòn than kia đang đỏ đến hết lòng

mà ngọn lửa cứ giả vờ le lói

mùi nhựa thông theo sợi khói đi vòng…

Gửi lại Long Hưng

Xã Long Hưng (tỉnh Đồng Tháp) có hai vạn dân mà có tới năm trăm liệt sĩ

Tôi đưa em về Thủ Ô, Nước Xoáy

chiều xuống chao trên sóng chông chênh

cây bần ngơ ngẩn bên bờ rạch

ngất nghểu vài ba dề lục bình

Có gì cháy giữa hai hàng điên điển

lập loè hoa hay đốm nắng cuối ngày

khóm bằng lăng tím hay chiều tím

chập chờn hay bướm bay?

Xem thêm:  Đừng để hở - Lê Hồng

Có gì cháy giữa lòng kênh đỏ rực

mái chèo bung từng vệt hoàng hôn

phù sa mới cồn cào mùa nước đổ

hay máu ngày xưa còn ánh trong bùn?

Có gì cháy trong bóng vườn xanh tốt

túp nhà ai khô xác dưới lùm cây

mỗi xóm ấp một nghĩa trang liệt sĩ

mái trường sao xiêu vẹo thế này?

Có gì cháy lòng bàn chân trẻ nhỏ

bàn chân trần gót đỏ đất đường thôn

nhắm mắt lại thấy nhiều bàn chân quá

nhấp nháy như đom đóm trong vườn

Có gì cháy trong âm thanh êm ả

câu ca buồn goá phụ hát ru con

dù lửa đạn chẳng bao giờ cháy nữa

cuộc chiến tranh lạnh lẽo vẫn đang còn

Tôi vốn sợ những gì nguội lạnh

nào biết em có nghĩ giống tôi không

thì đứng giữa Long Hưng mà tự vấn

hỏi mình xem có gì cháy trong lòng?…

Người cha

Ở đây có những con người

nửa đời Việt Bắc, nửa đời Trường Sơn

đã từng măng củ thay cơm

bây giờ rau dớn rau môn lại từng…

… Mộng du trắng xoá mái đầu

làng quê vẫn ở đâu đâu mút mùa

nửa đời dãi nắng dầm mưa

bàn chân không nghỉ mà chưa tới nhà

Vợ con còn cách trời xa

cha già nghìn núi mẹ già trăm sông

đến đây gió cũng đi vòng

ngoằn theo khoeo núi ngoèo trong khuỷu rừng

Người

Ở đây có những người con

mang theo cái nõn nòn non lên rừng

nhìn xanh xanh chập xanh trùng

càng xanh càng nhớ quá chừng màu xanh

Sóng xô lớp lớp lá cành

nhớ thăm thẳm biển long lanh cá về

nhớ trưa xanh như tiếng ve

dòng sông lặng biếc cho tre gội đầu

Nghe rừng í ới gọi nhau

nhớ ơi buổi sớm đẫm màu mạ non

nhạt lưng cơm nhớ mảnh vườn

xanh lam rau muống xanh dờn mồng tơi

Tuổi thơ lơ lớ da trời

áo cô hàng xóm màu chồi tầm tiên

vờn bay quanh mái tóc em

mùi hoa dủ dẻ xanh huyền ảo sao

Người con gái

Tuổi mười tám tuổi đôi mươi

ngực tròn săn sức lực thời thanh niên

tròn lay láy những mắt huyền

buổi đầu ngơ ngác lặng nhìn Trường Sơn…

Suối trơn lông lốc cuội tròn

cành chen lá lốm đốm vòm bạc mây

dây leo ngỡ rắn quấn cây

bịt bùng gai góc rào vây bốn bề

Vắt nâu vắt xám ngo ngoe

đêm buông lá mục lập loè ma trơi

lá vàng rơi lá vàng rơi

lộc non chợt nẩy và chồi chợt đâm

Vài ba năm bốn năm năm

em tôi bảy tám mùa xuân rừng già

sốt nhiều mai mái nước da

cái thời con gái đi qua cánh rừng

Mưa

Mùa mưa gõ trống mái tăng

lưới trời bủa trắng vây giăng cõi người

Giọt nhớ cứ nhỏ nhẻ rơi

giọt mong rả rích nhão lời tha hương

Giọt vui lốp bốp ồ tuôn

sau mưa bộp một vĩ thanh

Nắng

Nắng se thành sợi dệt mành

đười ươi ngửa mặt nắng xanh xuống đầu

Hiệu kèn mùa hạ dồn mau

vang sang sảng giọng ve sầu rền om

Khói ngòm suốt dải Trường Sơn

thép tuôn xuống đất đất tuôn lên trời

Đất vụn tơi đá vụn tơi

vực sâu đầy lại ngọn đồi thấp đi

Tắc dòng suối đảo dòng khe

vẫn nguyên vẹn khúc nhạc ve luân hồi

Trăng

Ban ngày chiếc lá màu xanh

bóng đêm nhuộm chiếc lá thành màu đen

ô kìa đột ngột trăng lên

trăng, trời, trăng láng bạc trên lá rừng

Tiếng gì lảnh lót ngân rung

suối vàng suối bạc mông lung rót về

càng khuya khoắt càng tràn trề

bốn bề những gió bốn bề những trăng

Lá mang mảnh vỡ trăng rằm

dịu lòng lính tráng tháng năm xa nhà

đâu nào chú cuội gốc đa

nhìn nhau bát ngát lính ta và rừng

Xem thêm:  Sâu lắng trước những bài thơ đêm vắng buồn bã cô đơn nhất

Trăng đầy ăm ắp không trung

cành cong tí tách rơi từng giọt trăng

thôi đừng che nữa mái tăng

đêm nay ngủ với ánh trăng đầm đìa

Sao

Hết trăng rừng tối om om

vòm sao cao khuất sau vòm lá cây

thình lình một trận gió lay

cây quờ quạng những cánh tay lòng thòng

Bom rơi toác hoác một vùng

mẹt xanh – khoảng trống của rừng hiện ra

nở bung hoa cải hoa cà

trời sao như chiếc bánh đa rắc vừng

Gối đầu lên tảng đất rung

bỗng dưng bay bổng tận cùng xa xôi

sao già sao cũng đổi ngôi

sáng lên sáng hết mình rồi đó sao

Chót va chót vót khoảng cao

sao nào của bạn sao nào của tôi

một câu hỏi nháy không nguôi

có nơi đâu sống con người như ta?

Đàn bầu

Đàn bầu ai gảy thì nghe

làm thân con gái chớ nghe đàn bầu

(Ca dao)

Đêm nằm ngảnh mặt về Nam

nghe rơi thẳm một tiếng đàn trong khuya

Tiếng thơ ai mở lời kìa

đàn bầu ai gảy tôi nghe đàn bầu

Võng chành như chiếc thuyền câu

đưa tôi trôi giữa nông sâu tiếng đàn

bồng bềnh mạn nhặt mạn khoan

thời gian có phím không gian có hình

Đàn xưa ai tính ai tình

một mình ai gảy một mình ai nghe

ai người con gái vùng quê

mê ai quá đỗi mà ghê tiếng đàn

Bây giờ cũng nhặt cũng khoan

ngang trời ta bắc cầu sang với mình

ai buông lửng một cái tình

để ngân nga đến rung rinh lòng người

Tôi mê người lắm người ơi

cái tai thì cạn cuộc đời thì sâu

lẩy lên đi hỡi đàn bầu

những tâm tình ở đằng sau tâm tình

Lời ru trong bão

Tặng con trai đầu lòng

Mòn đêm võng bạt chon von

đưa võng ru con ở nhà

dữ dằn giông tố càn qua

giữa cơn hồng thuỷ con ta ra đời

Ai trong gió xoáy mưa trời

có nghe tiếng một con người lách lên

oa oa chớp giật sấm rền

gào đời – âm hưởng thiêng liêng vô cùng

Lời ru cứ nhẹ nhàng không

nhịp ru có bão táp trong dịu dàng

ru rằng… cái ngủ con ngoan

trời tuôn toàn tràn đồng chiêm

Lúa chìm xuống cỏ dềnh lên

rác bùn vạch ngấn ngang nhiên trên tường

bèo đi ngang ngửa giữa đường

lụt ăn theo bão lẽ thường xưa nay

Ru rằng… chồi vá lành cây

phù sa trả nợ hoa sây trái nhiều

bèo lui về chỗ của bèo

tường treo tranh cánh đồng treo lúa vàng

… Ngủ ngon con nhé con ngoan

con thuyền vỏ trấu đang sang giữa dòng

tay trắng vục nước suối trong

soi trong nước thấy nỗi lòng con thơ

Nghe mơ hồ tiếng bi bô

con hỏi cha giờ ở đâu

ở nơi trời cao vực sâu

cha đang leo những cây cầu rủi may

Cái trò làm xiếc trên dây

rồi con sẽ hiểu một ngày không xa

lá cành lảo đảo ru cha

cha vêu vao hát câu à ơi ru

Nhạc khe suối khúc sương mù

giọng trầm vách núi ù ù thác mây

Ta hát bài hát của cây

này xanh cho đất nước này tốt tươi

Ta hát bài hát của trời

một lăn tăn nắng muôn đời sáng trong

Ta hát bài hát của sông

gom từ cát bụi thành dòng phù sa

Ta hát bài hát của ta

yêu thiên nhiên với thiết tha yêu người

Như vậy tập thơ Cát trắng của Nguyễn Duy đã chính thức khép lại. Qua tập thơ này ta cảm nhận được một hồn thơ rất riêng, đậm phong cách của Nguyễn Duy. Đó là những con người trong những năm tháng chiến đấu. Ở họ toát lên một sự lạc quan yêu đời và sự tin tưởng vào tương lai tươi sáng. Đừng quên đón đọc những bài thơ tiếp theo trong tập thơ này bạn nhé!

Theo Thuvientho.com

Check Also

nhung bai tho ngan hay ve hoa dac sac nhat 310x165 - Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Trong thế giới tự nhiên có muôn vàn loài hoa khác nhau. Mỗi loài hoa …

Nhận thông báo qua email
Nhận thông báo cho
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments