Home / Những chùm thơ chọn lọc hay nhất / Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Đường xa (1989) phần cuối

Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Đường xa (1989) phần cuối

Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Đường xa (1989) phần cuối

Tập thơ Đường xa của nhà thơ được đánh giá khá cao. Đó chính là một cuốn băng với đậm chất du ký đã ghi lại những thước phim bằng thơ từ Á sang Âu, sang Mỹ. Từ các vùng đất cổ kính này sang các thành phố hiện đại. Và cũng không thể thiếu được các cảm xúc từ hồi ức cho tới hiện tại đầy ắp các kỷ niệm và dấu ấn của thời gian. Hãy cùng tìm hiểu các bài thơ hay của Nguyễn Duy viết trong tập Đường xa bạn nhé!

Nhìn từ xa… Tổ quốc!

Ðối diện ngọn đèn

trang giấy trắng như xeo bằng ánh sáng

Đêm bắc bán cầu vần vụ trắng

nơm nớp ai rình sau lưng ta

Nhủ mình bình tâm nhìn về quê nhà

xa vắng

núi và sông

và vết rạn địa tầng

Nhắm mắt lại mà nhìn

thăm thẳm

yêu và đau

quằn quại bi hùng

Dù ở đâu vẫn Tổ Quốc trong lòng

cột biên giới đóng từ thương đến nhớ

*

Ngọn đèn sáng trắng nóng mắt quá

ai cứ sau mình lẩn quất như ma

Ai?

Ai?

cái bóng!

A…

xin chào người anh hùng bất lực dài ngoẵng

bóng máu bầm đen sõng soài nền nhà

Thôi thì ta quay lại

chuyện trò cùng cái bóng máu me ta

*

Có một thời ta mê hát đồng ca

chân thành và say đắm

ta là ta mà ta vẫn mê ta

Vâng – đã có một thời hùng vĩ lắm

hùng vĩ đau thương hùng vĩ máu xương

mắt người chết trừng trừng không chịu nhắm

Vâng – một thời không thể nào phủ nhận

tất cả trôi xuôi – cấm lội ngược dòng

Thần tượng giả xèo xèo phi hành mỡ

ợ lên nhồn nhột cả tim gan

*

Ta đã xuyên suốt cuộc chiến tranh

nỗi day dứt khôn nguôi vón sạn gót chân

nhói dài mỗi bước

Thời hậu chiến ta vẫn người trong cuộc

xứ sở phì nhiêu sao thật lắm ăn mày?

Ai?

không ai

Vết bầm đen đấm ngực

*

Xứ sở nhân tình

sao thật lắm thương binh đi kiếm ăn đủ kiểu

nạng gỗ khua rỗ mặt đường làng

Mẹ liệt sĩ gọi con đội mồ lên đi kiện

ma cụt đầu phục kích nhà quan

Ai?

không ai

Vết bầm đen quều quào giơ tay

*

Xứ sở từ bi sao thật lắm thứ ma

ma quái – ma cô – ma tà – ma mãnh…

quỉ nhập tràng xiêu vẹo những hình hài

Đêm huyền hoặc

dựng tóc gáy thấy lòng toang hoác

mắt ai xanh lè lạnh toát lửa ma trơi

Ai?

không ai

Vết bầm đen ngửa mặt lên trời

*

Xứ sở linh thiêng

sao thật lắm đình chùa làm kho hợp tác

đánh quả tù mù trấn lột cả thần linh

Giấy rách mất lề

tượng Phật khóc Ðức Tin lưu lạc

Thiện – Ác nhập nhằng

Công Lý nổi lênh phênh

Ai?

không ai

Vết bầm đen tọa thiền

*

Xứ sở thông minh

sao thật lắm trẻ con thất học

lắm ngôi trường xơ xác đến tang thương

Tuổi thơ oằn vai mồ hôi nước mắt

tuổi thơ còng lưng xuống chiếc bơm

tuổi thơ bay như lá ngã tư đường

Bịt mắt bắt dê đâu cũng đụng thần đồng

mở mắt… bóng nhân tài thất thểu

Xem thêm:  Bài thơ Nhớ cả mùa đông – Nhà thơ Nguyễn Đình Huân

Ai?

không ai

Vết bầm đen cúi đầu lặng thinh

*

Xứ sở thật thà

sao thật lắm thứ điếm

điếm biệt thự – điếm chợ – điếm vườn…

Điếm cấp thấp bán trôn nuôi miệng

điếm cấp cao bán miệng nuôi trôn

Vật giá tăng

vì hạ giá linh hồn

Ai?

không ai

Vết bầm đen vò tai

*

Xứ sở cần cù

sao thật lắm Lãn Ông

lắm mẹo lãn công

Giả vờ lĩnh lương

giả vờ làm việc

Tội lỗi dửng dưng

vặt

Đạo Chích thành tôn giáo phổ thông

Ào ạt xuống đường các tập đoàn quân buôn

buôn hàng lậu – buôn quan – buôn thánh thần – buôn tuốt…

quyền lực bày ra đấu giá trước công đường

Ai?

không ai

Vết bầm đen nhún vai

*

Xứ sở

sao thật lắm thần dân lìa xứ

lắm cuộc chia ly toe toét cười

Mặc kệ cỏ hoang cánh đồng gái góa

chen nhau sang nước người làm thuê

Biển Thái Bình bồng bềnh thuyền định mệnh

nhắm mắt đưa chân không hẹn ngày về

Ai?

không ai

Vết bầm đen rứt tóc

*

Xứ sở kỷ cương

sao thật lắm thứ vua

vua mánh – vua lừa – vua chôm – vua chĩa

vua không ngai – vua choai choai – vua nhỏ…

Lãnh chúa sứ quân san sát vùng cát cứ

lúc nhúc cường hào đầu trâu mặt ngựa

Luật pháp như đùa – như có – như không có

một người đi chật cả con đường

Ai?

không ai

Vết bầm đen gập vuông thước thợ

*

?…

?…

?…

*

Ai?

Ai?

Ai?

không ai!

Tự vấn – mỏi

vết bầm đen còng còng dấu hỏi

*

Thôi thì ta trở về

còn trang giấy trắng tinh chưa băng hoại

còn chút gì le lói ở trong lòng

*

Đôi khi nổi máu lên đồng

hồn thoát xác

rũ ruột gan ra đếm

Chích một giọt máu thường xét nghiệm

tí trí thức – tí thợ cày – tí điếm

tí con buôn – tí cán bộ – tí thằng hề

phật và ma… mỗi thứ tí ti…

Khốn nạn thân nhau

nặng kiếp phân thân mặt nạ

Thì lột mặt nạ đi – lần lữa mãi mà chi

dù dối nữa cũng không lừa được nữa

khôn và ngu đều có tính mức độ

*

Bụng dạ cồn cào bất ổn làm sao

miếng quá độ nuốt vội vàng sống sít

mất vệ sinh bội thực tự hào

Sự thật hôn mê – ngộ độc ca ngợi

bệnh và tật bao nhiêu năm ủ lại

biết thế nhưng mà biết làm thế nào

Chả lẽ bây giờ bốc thang chửi bới

thấy chửi bới nhe giàn nanh cơ hội

Chả lẽ bốc thang cỏ khô nhai lại

lạy ông-cơ-chế lạy bà-tư-duy…

xin đừng hót những lời chim chóc mãi

Đừng lớn lời khi dân lành ốm đói

vẫn còng làm cho thẳng lưng ăn

Đổi mới thật không hay giả vờ đổi mới?

máu nhiễm trùng ta có thể thay chăng?

*

Thật đáng sợ ai không có ai thương

càng đáng sợ ai không còn ai ghét

Ngày càng hiếm hoi câu thơ tuẫn tiết

ta là gì?

ta cần thiết cho ai?

*

Có thể ta không tin ai đó

có thể không ai tin ta nữa

dù có sao vẫn tin ở con người

Dù có sao

đừng khoanh tay

khủng khiếp thay ngoảnh mặt bó gối

Cái tốt nhiều hơn sao cái xấu mạnh hơn?

những người tốt đang cần liên hiệp lại

*

Dù có sao

vẫn Tổ Quốc trong lòng

mạch tâm linh trong sạch vô ngần

còn thơ còn dân

ta là dân – vậy thì ta tồn tại

Xem thêm:  Bài thơ Giấc mộng tình xưa – Nhà thơ Nguyễn Đình Huân

*

Giọt từng giọt

nặng nhọc

Nặng nhọc thay

Dù có sao

đừng thở dài

còn da lông mọc còn chồi nảy cây

Phơi

Thế là qua băng giá ảm đạm dài

nắng ngàn xưa về giặt giũ vòm trời

lênh láng cái sự đời phơi phóng

Trước nắng

vạn vật đều bình đẳng

cành cây phơi cơn run rẩy sinh chồi

con chim phơi giọng hót

con đường phơi bóng người

Và người già ngồi phơi trầm ngâm

trẻ con phơi bước chân tung tăng

các chàng trai phơi trần sức vóc

các em công khai phơi cái đẹp vĩnh hằng

Và… tường cao phơi khẩu hiệu tươi rói

tờ báo phơi cụm từ pê-rét-xtrôi-ka

trang thơ phơi khúc ca đổi mới

tôi ngồi phơi một nỗi nhớ nhà

Rồi nỗi nhớ nào cũng sẽ sần chai

rồi sẽ cũ những khúc ca mới hát

rồi cụm từ trên báo sẽ phai

rồi câu khẩu hiệu một mai đổi dời…

Tôi muốn đem phơi

vài câu thơ còn ướt

Câu thứ nhất:

nắng cải tổ rất tuyệt!

Câu thứ hai:

mãi mãi phơi tươi cái đẹp muôn đời!

Câu thứ ba…

Mà thôi!…

Rừng và phố

Trước khi có người trái đất đã có cây

thân thể người lấy cây ra mà ví

lá và cành

hoa rồi quả

sự bền vững so cùng gốc rễ

tuổi trẻ em thì ứng với màu xanh

Tôi đã qua những cánh rừng chiến tranh

mùi cây cháy xót xa như thịt cháy

tôi đã ở những vùng đồi trơ trụi

nhớ cỏ cây như nhớ vợ con mình

Matxcơva của em

thành phố trong rừng

rừng trong thành phố

đại lộ sáng trưng từng chùm táo đỏ

người ta hái nấm đâu đây

vườn lá nhọn kêu ồn tiếng quạ

Cây sát bên nhà

nhà sát bên cây

người con trai sát bên người con gái

Đôi mắt em cười

quê tôi gọi là mắt lá răm đầy…

Ta chờ mùa hạ sang

Tặng Linh và Long

Miếng băng mỏng trôi đi chút lạnh lẽo cuối cùng

tia nắng mỏng ấm khoảng trời năm ngoái

hy vọng vốn mỏng manh

le lói

Đừng vội

trơn con đường tuyết tan

tuồn tuột trôi dấu chân thuyền giấy

gót giày khua lốp cốp mõ luân hồi

Đừng vội

mặc ai thụ tinh nhân tạo cho thơ

rặn ra mà làm gì bài thánh ca giả dối

số phận vinh quang mỏng mảnh đến không ngờ

Đừng vội

ta tự nhủ và ta lững thững

đồi Lê-nin dốc dựng

sông Mat-xcơ-va mong mỏng vàng phù điêu

chiều như sương

thương nhớ mỏng như chiều

Đừng vội

ta lững thững và ta

mùa hạ về trên lá biếc tưng bừng

thiếu nữ ấm như màu hồng trên má

áo mỏng bập bùng

Vệ-nữ đi ngược nắng

ngược gió…

Ta chờ…

Thăm nghĩa trang Ta-lin

Lẳng lặng cúi đầu trước cánh rừng thông

mỗi cây xanh có một người dưới gốc

Những luống rừng tươi tốt cỏ và hoa

mộ đấy ư… bằng phẳng như mặt đất

Chủ tịch nước đầu tiên nằm cạnh bác đánh cờ

người thợ dệt kề bên nhà nghệ sỹ…

Tìm gốc cây làm giấc ngả lưng thôi

cõi siêu thoát thảnh thơi và giản dị

Nến quả thông vàng… hàng bia đá nhỏ…

bình đẳng và bác ái nhẹ nhàng không

Dìu dịu gió hát bài ca êm ái

sống yên vui và nằm xuống yên lòng…

Xem thêm:  Top 199 bài thơ tình yêu buồn hay nhất mọi thời đại bạn không nên bỏ qua

Thơ ngắn đường dài

Với hoàng hôn Ta-sken

Nghe đồn xứ bạn vừa cai rượu

trời chiều càng hơi men

một cốc không gian tràn vang đỏ

chuếnh choáng hoàng hôn Ta-sken

(Tasken, 25.8.1985)

Với sông Nê-va

Sông lung linh đền đài và cung điện

thời hoang vu hiu quạnh trôi qua rồi

thử phân chất giọt nước sông lưu niệm

máu một phần. Phần còn lại: mồ hôi!

(Lêningrát, 9.1985)

Với Xi-ôn-côp-xki

Người mơ mộng với thiên hà

lại nhằm Mat-xcơ-va trở về

trời sao là cõi đam mê

để thêm yêu mặt đất quê hương mình

Thơ và bóng đá

tặng nhà thơ N. Lu-kip

với đội bóng Đi-na-mô Ki-ép của bạn

Ta đang sống thời vi điện tử

sân cỏ rộng ra kín mặt địa cầu

bóng đá thành thơ không cần phiên dịch

quả bóng thành ngôn ngữ của năm châu

Phút dàn trận… cầu thủ dàn chữ cái

lẻ loi từng nguyên âm, phụ âm

phút cảm hứng sục sôi biến ảo

thành tứ thơ, thành nhạc điệu, thành vần…

Bao nhiêu người bị quả bóng thôi miên

như trai gái bị thơ tình cám dỗ

thơ có làm cho ai phát điên?

bóng đá đã làm nên chuyện đó

Ngày một gần nhau – thơ và bóng đá

thẳng và nhanh – bớt bay bướm bườm rườm

bớt dông dài để thêm hiệu quả

không ngại ngùng va chạm, chấn thương

Vì thế mà ở Đông Nam châu Á

tôi là người Ki-ép-cổ động-viên

tôi say ngọn cuồng phong Bê-la-nốp

điệu kèn đồng bền bỉ Blô-khin…

Sân bóng mở như trang sách mở

có chút gì lắng đọng cũng như thơ

chút vững chãi lạnh lùng Cha-nốp

chút thâm trầm Đê-mi-a-nen-cô…

Cũng như thơ – đi quanh mà đến thẳng

truyền cảm tuyệt vời tia chớp suy tư

sâu sắc lắm đường lượncong của Rát

nét tài hoa Da-va-rốp tu từ…

Ngày một gần nhau – thơ và bóng đá

thẳng và nhanh – bớt uốn éo lằng nhằng

nhằm cầu môn trái tim người hâm mộ

công phá bằng sắc đẹp của

Tiếng gõ

tặng chị Lê Giang

Cốc… cốc… cốc…

bình minh Ban-tích đánh thức mình chăng

ồ không

chú hải âu to đùng mổ vào kính cửa sổ

và líu ríu lũ cu cườm, se sẻ

Thực tình mình không có gì cho chim cả

mẩu bánh mì khô vỡ vụn từ đêm qua

con chim biển gật gù

được… được… được…

Cứ thế, những ban mai Ta-lin

bầy chim trời đánh thức tôi từ tầng nhà thứ hai mươi

vui vẻ chia nhau vụn bánh mì rồi bay đi

dửng dưng như chả có chuyện gì

Quê tôi, nơi chiến tranh kéo dài

chim trời tới nhà là điềm lạ

ở đây thì chả có gì lạ cả

nhìn lên nhà Ô-lem-pia cao vời

mọi cửa sổ của người

đều có chim tới gõ

Thế là tôi có thêm một thứ gì đó

nhét vào cái tay nải quả mướp của đời mình

tiếng chim trời nhặt được ở Ta-lin

tiếng thiên nhiên



cốc… cốc… cốc…

Trên đây là những bài thơ cuối cùng mà Nguyễn Duy viết trong tập thơ Đường xa. Ở đó tác giả đã mang chúng ta đi qua rất nhiều khung cảnh của thiên nhiên. Từ các lối kiến trúc của quá khứ cho tới hiện tại. Đó cũng chính là cái hay của nhà thơ này. Để rồi vẫn luôn ráo riết trong lòng của mỗi người chính là hình bóng quê nhà sâu đậm. Đừng quên đón đọc các bài viết tiếp theo của chúng tôi để cùng cập nhật những nhất bạn nhé!

Theo Thuvientho.com

Check Also

nhung bai tho ngan hay ve hoa dac sac nhat 310x165 - Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Trong thế giới tự nhiên có muôn vàn loài hoa khác nhau. Mỗi loài hoa …

Nhận thông báo qua email
Nhận thông báo cho
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments