Home / Những chùm thơ chọn lọc hay nhất / Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Mẹ và Em (1987) phần cuối

Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Mẹ và Em (1987) phần cuối

Nhà thơ Nguyễn Duy và tập thơ Mẹ và Em (1987) phần cuối

Tập thơ Mẹ và Em của nhà thơ Nguyễn Duy được viết và phát hành vào năm 1987. Đây là một tập thơ được đánh giá cao. Bởi qua tập thơ này nhà thơ đã chạm vào trái tim của nhiều người đọc. Ở đó có tình yêu thương dành cho người mẹ của mình. Có đối với các mảnh đất mà mình đã có cơ hội đi qua. Hãy cùng tìm hiểu các bài thơ hay còn lại của tập thơ này của nhà thơ Nguyễn Duy bạn nhé!

Ca dao vọng về

1

Chờ em từ bấy tới giờ

làm ra cái vẻ tình cờ qua đây

tình cờ gió thổi lá bay

hoá ra đã hẹn từ ngày chưa quen

2

Chao! đêm đẹp biết chừng nào

vẫn xin em chớ làm sao giữa trời

sáng hoài mà chẳng có đôi

đẹp như trăng cũng lẻ loi khuyết tròn

3

Bảo rằng nói một lời đi

lại thôi, nào đã có gì với nhau

nhùng nhằng những chuyện chi đâu

gần xa như bạn như bầu thế thôi

4

Ngả bàn tay nhớ bàn tay

hương thơm buổi ấy thoáng bay trở về

nói nhiều cũng chỉ mình nghe

nhớ nhau mình lại vuốt ve tay mình…

Đà Lạt một lần trăng

Trăng ảo ảnh lập lờ trong sương trắng

ngọn gió nhà ai thấp thoáng ở bên đồi

tiếng móng ngựa gõ ròn trên dốc vắng

nghe mơ hồ một chiếc lá thông rơi

Em nhóm bếp bằng củi ngo chẻ nhỏ

ngọn lửa lấp đi khoảng vắng giữa hai người

tôi lơ đãng nhìn em nhìn lơ đãng

siêu nước pha trà vừa ấp úng sôi

Em biết chứ, chả ai lơ đãng cả

hòn than kia đang đỏ đến hết lòng

mà ngọn lửa cứ giả vờ le lói

mùi nhựa thông theo sợi khói đi vòng…

Mưa trong nắng, nắng trong mưa

Bộn bề công việc bấy lâu

hẹn nhau dành dụm cho nhau một chiều

đường nào cũng lắm thương yêu

lối nào cũng đẹp rất nhiều lứa đôi

trong veo là nắng với trời

ngổn ngang thân mến là người với nhau

Chiều đang sâu thắm một màu

tự dưng lộp độp ngang đầu – ồ mưa!

mưa rào giữa nắng hay chưa

hạt mưa ném thẳng có chừa ai đâu

vội vàng ta nấp vào nhau

mái đầu che lấy mái đầu thoảng hương

– Em đừng trách nhé, em thương

nào ai biết được giữa đường gặp mưa!

tiếng em như tiếng gió lùa:

– thôi, đừng nói giọng người xưa, buồn cười…

Từ môi mưa giọt xuống môi

nhấm chung một hạt mưa rơi mặn mà

áo em ướt lẫn vào da

tóc lẫn vào gió, gió là sợi tơ

mắt em trong đến ngây thơ

trong như nắng giữa mịt mờ mưa giăng

Đám mây dừng lại trên trời…

… Để cho dưới đất đám người chạy mưa

Để cho có lúc nương nhờ

mái hiên ai cứ như thừa vậy thôi

Trắng trong từng hạt rơi rơi

để cho em nép vào tôi thế này

Trắng trong từng hạt bay bay

để cho tay chạm vào tay, giật mình

Sấm chi sấm động thình thình

để cho xa lạ mà thành nhớ thương

Người dưng nuớc lã qua đường

giá không ướt áo dễ thường biết nhau

Bao nhiêu là giọt mưa rào

để cho một giọt rớt vào mắt em

Bao nhiêu người ướt kề bên

để cho mình thấy bình yên quanh mình

Cơn mưa như thể vô tình

sẽ còn mưa bất thình lình trong tôi

Sẽ còn âm ấm mãi thôi

áo em bốc khói dưới trời mưa tuôn

Giá không có những con đường

để cho những thường đi qua…

Giá không có mái hiên nhà

chìa ra như thể thừa ra bên đường…

Trăng sông Tiền

Trăng thì xanh mà nước thì lại đỏ

sóng lăn tăn óng ánh gió mùa thu

chiếc xuồng nhẹ tựa hồ câu thơ cổ

lục bình trôi mộng du

sương khói xa mờ đôi bờ thức ngủ

con cá nào quẫy động giấc chiêm bao

cúi đầu xuống, gặp chân mình lấm đất

ngửa mặt lên trăng cứ sáng

Xem thêm:  Câu nói hay về lẽ sống sâu sắc, ý nghĩa đáng suy ngẫm

thấy chân lấm thương bàn tay em mỏi

nhìn trăng hao nhớ khuôn mặt em gầy

ngày vất vả mong đêm đừng mộng mị

chúc em thanh nhàn trong giấc say

Nha Trang… có một mối tình

Mộc mạc đá Hòn Chồng lõa thể

đành để cho Hòn Vợ thẹn thò

em e ấp nấp mình sau đá

để cái nhìn đành vòng vẹo quanh co

Thiên nhiên tạc một mối tình hóa thạch

đâu phải cho sóng gió giỡn ơ hờ

ai đầu tiên thấy người trong đá đó

để ta thờ làm cụ tổ lẳng lơ

Triệu năm đá chông chênh mà tồn tại

trăm năm mình thấm tháp nỗi gì đâu

dù khấp khểnh éo le xưa lặp lại

thì cũng đành mượn đá để yêu nhau…

Một góc chiều Hà Nội

xanh màu xanh cổ tích

con rùa vàng gửi bóng ở trên mây

cây si mọc chúc cành xuống nước

Thê Húc cong cong một nét lông mày

Tóc em dài cho ta nhìn thấy gió

áo em bay cho mờ tỏ thân hình

em sâu sắc như kinh thành cổ kính

gốc si già da mốc ngói

Em nhẹ nhõm đi về trong phố cũ

tường nhà lở vôi cửa gỗ bức bàn

ta lặn lội như một thằng ăn trộm

nơm nớp lo mình bị bắt quả tang

Lần lữa mãi thế là ta lỡ dại

để dành thành mất cắp cả tình yêu

thế là ta mồ côi em mãi

cái vu vơ chết đuối dưới sương chiều

Cửa gỗ cài then….bóng em mất hút

xe cúp đã thay cho ngựa tía võng điều

ta trở lại gốc si già…và làm lại

làm thơ tình tặng những lứa đang yêu…

Bất chợt

Người con gái chợt qua đường

áo em mong mỏng màn sương núi đồi

Chợt rơi lại một nụ cười

và… sương rười rượi một trời phía sau

Đem nhan sắc tặng cho nhau

em giăng cái đẹp ngang cầu ban mai

Chả riêng ta… chả riêng ai

để heo hút gió thở dài trên cây

Sớm nay ra ngõ gặp may

ước chi… mai lại người này đi qua…

Chim yến

tặng bạn thơ Nha Trang

Đại dương sóng đảo đá trơ trụi gió

chim nhỏ như vô nghĩa trước bao la

nào có sẵn gì đâu mà nương tựa

luyện dãi… dứt lông… mà kết tổ làm nhà

Cái tổ cước quắt queo thạch nhĩ

trong vắt mùa đẻ trứng sinh sôi

yến vắt kiệt mình nhả tinh chất yến

vì tình yêu và di dưỡng giống nòi

Loang loáng bóng như là vô nghĩa ấy

tiếng ai gọi hoài… chim yến ơi…

Hoa dọc đường xa

Hoa lúa

Em có nhiều hoa người ta tặng

hoa lúa đồng xưa giờ thế nào

thứ hoa quí nhất trên đời ấy

thì chả ai đem mà tặng nhau

Hoa gạo

Mùa xuân trôi với dòng người

mỗi màu áo một khoảng trời lướt qua

tương tư hoa gạo quê nhà

tự nhiên áo đỏ làm ta giật mình

Hoa phong lan

Ngỡ như buông xuống từ trời

từng chùm nhan sắc thắm tươi lạ thường

ăn gì nên sắc nên hương

thưa rằng ăn gió ăn sương thôi mà

Hoa dại

Nhớ gì như thể nhớ em

nhớ trắng không tên giữa rừng

mùi hương hoang dại thơm lừng

từ thăm thẳm núi bỗng dưng thơm về

Hoa lau

Lạc giữa mùa đông một mùa hoa

hiu hắt bông lau bên đường xa

xin giữ lấy bạc phơ phất ấy

còn để tặng nhau buổi về già

Tưởng niệm

Được tin lễ cải táng di hài vua Duy Tân ở Huế mà có thơ rằng…

Ước chi tới bến sông Hương

đốt nhang mà lạy nắm xương lưu đày

thế là đã trở về đây

một con người tận chân mây cuối trời

Tấm thân phiêu dạt quê người

linh hồn vẫn ở lại nơi quê nhà

ngai vàng vừa cũ vừa xa

ánh vàng vương miện cũng là hư không

Mặt trời vẫn mọc đằng đông

lăng minh quân vẫn dựng trong lòng người

bao triều vua phế đi rồi

người yêu nước chẳng mất ngôi bao giờ…

Đánh thức tiềm lực

Tiễn đưa anh S.D. đi làm kinh tế

Xem thêm:  Đám cưới mùa xuân - Lê Hải Châu

Hãy thức dậy, đất đai!

cho áo em tôi không còn vá vai

cho phần gạo mỗi nhà không còn thay bằng ngô, khoai, sắn…

xin bắt đầu từ cơm no, áo ấm

rồi thì đi xa hơn – đẹp, và giàu, và sung sướng hơn

Khoáng sản tiềm tàng trong ruột núi non

châu báu vô biên dưới thềm lục địa

rừng đại ngàn bạc vàng là thế

phù sa muôn đời như sữa mẹ

sông giàu đằng sông và bể giàu đằng bể

còn mặt đất hôm nay thì em nghĩ thế nào?

lòng đất rất giàu, mặt đất cứ nghèo sao?

***

Lúc này ta làm thơ cho nhau

đưa đẩy mà chi mấy lời ngọt lạt

ta ca hát quá nhiều về tiềm lực

tiềm lực còn ngủ yên…

***

Tôi lớn lên bên bờ bãi sông Hồng

trong màu mỡ phù sa máu loãng

giặc giã từ con châu chấu, con cào cào

mương máng, đê điều ngổn ngang chiến hào

trang sử đất ngoằn ngoèo trận mạc

giọt mồ hôi nào có gì to tát

bao nhiêu đời mặn chát các dòng sông

bao nhiêu thời vỡ đê trắng đất mất đồng

thuyền vỏ trấu mỏng manh ba chìm bảy nổi

khúc dân ca cũng bèo dạt mây trôi

hột gạo nõn nà hao gầy đi vì thiên tai

đói thâm niên

đói truyền đời

điệu múa cổ cũng chậm buồn như đói…

***

Tôi đã qua những chặng đường miền Trung bỏng rát và dai dẳng

một bên là Trường-Sơn-cây-xanh

bên còn lại Trường-Sơn-cát-trắng

đồng bằng hình lá lúa gầy nhẳng

cơn bão chưa qua, hạn hán đổ tới rồi

ngọn cỏ nhọn thành gai mà trốn không khỏi úa

đất nứt nẻ ngỡ da người nứt nẻ

cơn gió Lào rát ruột lắm em ơi!

Hạt giống ở đây chết đi sống lại

hạt gạo kết tinh như hạt muối

cây lúa đứng lên cũng đạp đất đội trời

***

Tôi về quê em – châu thổ sáng ngời

sông Cửu Long giãn mình ra biển

đất cuồn cuộn sinh sôi và dịch chuyển

cây mắm cây tràm lặn lội mở đường đi

Đất tân sinh ngỡ ngọt ngào trên mặt

lòng còn chát chua nào mặn nào phèn

má sung sức và ba cường tráng thế

man mác âu sầu trong câu hát ru em

Đã qua đi những huyền thoại cũ mèm

những đồng lúa ma không trồng mà gặt

những ruộng cá không nuôi mà sẵn bắt

những ghểnh cẳng, vuốt râu mà làm chơi ăn thật

miếng ăn nào không nước mắt mồ hôi!

Ruộng bát ngát đó thôi, và gạo đắt đó thôi

đất ghiền phân vô cơ như người ghiền á phiện

con rầy nâu khoét rỗng cả mùa màng

thóc bỏ mục ngoài mưa thiếu xăng dầu vận chuyển

phà Cần Thơ lê lết người ăn xin

cây đàn hát rong não nề câu vọng cổ

quán nhậu lai rai – nơi thừa thiếu trốn tìm

***

Này, đất nước của ba miền cày ruộng

chưa đủ no cho đều khắp ba miền

ta ca hát quá nhiều về tiềm lực

tiềm lực còn ngủ yên…

***

Lúc này tôi làm thơ tặng em

em có nghĩ tôi là đồ vô dụng?

vô dụng lấy đi của cuộc sống những gì

và trả lại được gì cho cuộc sống?

Em có nghĩ tôi là con chích choè ăn và gại mỏ?

Em có nghĩ tôi là tay chuyên sản xuất hàng giả?

Em có nghĩ tôi là kẻ thợ chữ đục đẽo nát cả giấy

múa võ bán cao trên trang viết mong manh?

tình nghĩa nhập nhằng với cái hư danh

tờ giấy chép văn thành tờ giấy bạc

Em có nghĩ…

mà thôi!

***

Xin em nhìn kia – người cuốc đất

(tôi cũng từng chai tay cuốc đất)

cái cuốc theo ta đời này, đời khác

lưỡi cuốc nhỏ nhoi liếm sạch cánh đồng rồi

dướn mình cao

chĩa cuốc lên trời

bổ xuống đánh phập

đẹp lắm chứ cái tạo hình cuốc đất!

Xin em nhìn – người gánh phân, gánh thóc

(tôi cũng từng mòn vai gánh phân, gánh thóc)

kẽo kẹt hai vai một nhịp cầu vồng

đẹp lắm chứ cái tạo hình gồng gánh!

Những cái đẹp thế kia… em có chạnh lòng không?

cái đẹp gợi về thuở ngày xưa ngày xửa

nhịp theo tiết tấu chậm buồn

cái đẹp ấy lẽ ra không nên tồn tại nữa!

Xem thêm:  Cô đơn - Trần Duy Hạnh

Em có chạnh lòng chăng

giữa thành phố huy hoàng bạt ngàn quán nhậu

bỗng hiện lù lù cái xe hơi chạy than

vệt than rơi toé lửa mặt đường

Em có chạnh lòng chăng

xích lô đạp càng ngày càng nghênh ngang

xích lô máy và xe lam chạy dầu vừa nã đại liên vừa phun khói độc

bộ vừa đi vừa nghĩ về tiềm lực

tiềm lực còn ngủ yên…

***

Tôi trót sinh ra nơi làng quê nghèo

quen cái thói hay nói về

dễ chạnh lòng trước cảnh thương tâm

Làng tôi xưa toàn nhà tranh vách đất

bãi tha ma không một cái mả xây

mùa gặt hái rơm nhiều, thóc ít

lũ trẻ chúng tôi vầy đất tối ngày

Thuở tới trường cũng đầu trần chân đất

chữ viết loằng ngoằng củ sắn ngọn khoai

thầy giáo giảng rằng

nước ta giàu lắm!…

lớp lớp trẻ con cứ thế học thuộc bài

***

Lúc này

tôi và em không còn là lũ trẻ con nữa

ta biết buồn để biết lạc quan

và, để nhắn lại sau ta cho lớp lớp trẻ con

(dù sau này dầu mỏ đã phun lên

quặng bô-xít cao nguyên đã thành nồi thành soong

thành tàu bay hay tàu vũ trụ…

dù sau này có như thế… như thế… đi nữa

thì chúng ta vẫn cứ nên nhắn lại)

rằng

đừng quên đất nước mình nghèo!

Lúc này

tôi và em không còn là lũ trẻ con nữa

tuổi thanh xuân trọn vẹn cuộc chiến tranh

sau lưng ta là kỷ niệm bi tráng

trước mặt ta vẫn con đường gập ghềnh

vẫn trang trọng tấm lòng trung thực

dù có thể lỗi lầm – làm thế nào mà biết trước

dù có sao thì cũng phải

Xưa mẹ ru ta ngủ yên lành

để khôn lớn ta hát bài đánh thức

có lẽ nào người lớn cứ ru nhau

ru tiềm lực ngủ vùi trong thớ thịt

***

Tiềm lực còn ngủ yên

trong quả tim mắc bệnh đập cầm chừng

Tiềm lực còn ngủ yên

trong bộ óc mang khối u tự mãn

Tiềm lực còn ngủ yên

trong con mắt lờ đờ thuỷ tinh thể

Tiềm lực còn ngủ yên

trong lỗ tai viêm chai màng nhĩ

Tiềm lực còn ngủ yên

trong ống mũi khò khè không nhận biết mùi thơm

Tiềm lực còn ngủ yên

trong lớp da biếng lười cảm giác

Năng động lên nào

từ mỗi tế bào, từ mỗi giác quan

cố nhiên cần lưu ý tính năng động của cái lưỡi

***

Cần lưu ý

lời nói thật thà có thể bị buộc tội

lời nịnh hót dối lừa có thể được tuyên dương

đạo đức giả có thể thành dịch tả

lòng tốt lơ ngơ có thể lạc đường

Cần lưu ý

có cái miệng làm chức năng cái bẫy

sau nụ cười là lởm chởm răng cưa

có cái môi mỏng rát hơn lá mía

hôn má bên này bật máu má bên kia

có trận đánh úp nhau bằng chữ nghĩa

khái niệm bắn ra không biết lối thu về

Cần lưu ý

có lắm sự nhân danh lạ lắm

mượn áo thánh thần che lốt ma ranh

nhân danh thiện tâm làm điều ác đức

rao vị nhân sinh để bán món vị mình

Cần lưu ý

có lắm nghề lạ lắm

nghề mánh mung cứa cổ bóp hầu nhau

nghề chửi đổng, nghề ngổi lê, nghề vu cáo

nghề ăn cắp lòng tin và chẹt họng đồng bào

có cả nghề siêu nghề gọi là nghề không làm gì cả

thọc gậy bánh xe cũng một thứ nghề…

Bộ sưu tập những điều ngang trái ấy

phù chú ma tà ru tiềm lực ngủ mê

***

Tôi muốn được làm tiếng hát của em

tiếng trong sáng của nắng và gió

tiếng chát chúa của máy và búa

tiếng dẻo dai đòn gánh nghiến trên vai

tiếng trần trụi của lưỡi cuốc

lang thang

khắp đất nước

hát bài hát

ĐÁNH THỨC TIỀM LỰC…

Trên đây là các bài thơ của nhà thơ Nguyễn Duy viết trong tập thơ Mẹ và Em. Đây là một tập thơ với số lượng bài khá lớn. Qua đó nhà thơ đã thể hiện được một sâu sắc và chân thành dành cho người mẹ của mình. Và cũng từ các câu thơ này bạn có thể thêm yêu thêm quý những mảnh đất, những hình hài của đất nước này. Đừng quên đón dọc các bài viết tiếp theo của chúng tôi để cùng cập nhật những bài thơ hay nhất bạn nhé!

Theo Thuvientho.com

Check Also

Ảnh minh họa (nguồn internet)

Top 20 Bài thơ hay viết tặng cho những người sinh nhật tháng 12

Tháng mười hai, tháng cuối cùng của một năm dài đầy những biến động và …

Nhận thông báo qua email
Nhận thông báo cho
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments