Home / Chùm thơ chọn lọc / Nhà thơ Tản Đà và các tập thơ Đài gương (1919), Còn chơi (1921)

Nhà thơ Tản Đà và các tập thơ Đài gương (1919), Còn chơi (1921)

Nhà thơ Tản Đà và các tập thơ Đài gương (1919), Còn chơi (1921)

Nhà thơ được đánh giá rất cao về năng khiếu văn chương. Cụ thể suốt cuộc đời 50 năm của mình ông đã sáng tác ra nhiều bài thơ. Và nhiều bài thơ của ông đã được đưa vào giảng dạy trong chương trình sách giáo khoa. Thêm đó bằng tài năng của mình, ông đã được suy tôn là chủ soái của Hội Tao Đàn và là người có vai trò quan trọng. Tản Đà cũng chính là viên gạch nối giữa hai thế kỷ và mở đầu cho phong trào Thơ mới phát triển. Dưới đây chúng tôi sẽ giới thiệu cho bạn các bài thơ thuộc các tập: Đài gương, Còn chơi

Đề bài “Bà mẹ ghẻ có nghĩa” – Tập Đài gương

Hai con, con đẻ với con chồng

Tình nghĩa đem cân một tấc lòng

Nghĩa nặng cho nên tình phải nhẹ

Suối vàng ai có biết cho không?

Đề bài “Bà Thái Nhâm nhà Chu” – Tập Đài gương

Thay đổi Thương, Chu một cuộc đời

Công cao sức cả biết bao người

Ai hay cơ nghiệp tám trăm đó

Gây dựng từ trong một bọc thai

Đề bài “Mẹ hiền của họ Mang nước Nguỵ” – Tập Đài gương

Tám con khác mẹ, mẹ thời chung

Lòng mẹ con ơi, có biết không?

Vinh hiển một nhà ơn đức mẹ

Làm gương mẹ ghẻ với con chồng

Đề bài “Mẹ Vương Lăng” – Tập Đài gương

Da mồi tóc bạc mẹ như ai

Như mẹ nghìn thu có mấy người?

Hầu tước năm đời con đến cháu

Thanh gươm bao ná giọt tình rơi

Đề sau bài “Nàng Tề Khương vợ Vu Văn” – Tập Đài gương

Ly biệt xưa nay nỗi

Ai hay nhi nữ trí anh hùng?

Quan hà mươi chén thay hàng lệ

Khăn túi trăm năm chạm chữ tùng

Vàng đá nát gan người ngọc tuyết

Tang bồng đưa gánh kẻ tây đông

Yêu chồng nên mới khinh ly biệt

Những bạn thoa quần có biết không?

Thơ đề tựa “Đài gương truyện” – Tập Đài gương

(Tên truyện trước là “ Tầu”)

Phàm dân trong một nước

Một nửa là đàn bà

Kể từ con gái bé

Cho đến bà cụ già

Đều là người của nước

Mà lo việc trong nhà

Nhà nào đàn bà hay

Thịnh vượng và vui hoà

Nhà nào đàn bà hư

Lụn bại và !

Đây là truyện nước Tầu

Dịch ra chữ nước ta

Trên từ vợ vua quan

Dưới đến nhà dân gia

Mẹ hiền dậy con cái

Con hiếu với mẹ cha

Vợ càng hay lắm vẻ

Đạo tam tòng hoà ba

Ngoài ba đạo chính ấy

Nhiều truyện còn thiết tha

Tư tính sao cao minh

Thật tự trời sinh ra

Hãy xem cách ăn ở

Vằng vặc như gương nga

Lại những lời ăn nói

Như gấm càng thêu hoa

Ấy các vị thánh hiền

Cùng trong làng quần thoa

dẫu Nam, Bắc

Đạo lý không quan hà

Phòng văn lúc nhàn rỗi

Lời quê diễn nôm ra

Mong nhờ cơn gió thanh

Hương thơm đưa gần xa

Xem thêm:  Trọn bộ những bài thơ hay nhất của nhà thơ Yến Lan phần 2

Cái đòn cáng cùng người phu xe – Tập Còn chơi

Đời thế anh ơi, thế cũng khoe

Hết trò phu cáng lại phu xe

Văn minh chừng mấy ki-lô-mét

Tiến bộ như anh nghĩ chán phè

Còn chơi – Tập Còn chơi

Điệu Lộng hoàn dùng ba vần: chơi, đời, thôi)

Ai đã hay đâu tớ chán đời

Đời chưa chán tớ, tớ còn chơi

Chơi cho thật chán, cho đời chán

Đời chán nhau thời tớ sẽ thôi

Nói thế, can gì tớ đã thôi

Đời đương có tớ, tớ còn chơi

Người ta chơi đã già đời cả

Như tớ năm nay mới nửa đời

Nửa đời chính độ tớ đương chơi

Chơi muốn sao cho thật sướng đời

Đời người ai có chơi như tớ

Chơi cứ bằng văn mãi chửa thôi

Chơi văn sướng đến tớ là thôi

Một mảnh giăng non chiếu cõi đời

Văn vận nước nhà đương buổi mới

Như giăng mới mọc tớ còn chơi

Làng văn chi thiếu khách đua chơi

Dan díu ai như tớ với đời

Tớ đã với đời dan díu mãi

Muốn thôi, đời cũng chửa cho thôi

Đời đương dan díu chửa cho thôi

Tớ dám xa xôi để phụ đời

Vắng tớ bấy lâu đời nhớ tớ

Nhớ đời nên tớ vội ra chơi

Tớ hãy chơi cho quá nửa đời

Đời chưa quá nửa, tớ chưa thôi

Tớ thôi, tớ nghĩ buồn cho tớ

Buồn cả cho đời vắng bạn chơi

Nào những ai đâu bạn của đời?

Sao mà bỏ vắng ít ra chơi?

Chờ ai chờ mãi, ai đâu tá?

Hay ngán cho đời chẳng muốn chơi?

Nếu tớ như ai cũng ngán đời

Đời thêm vắng bạn lấy ai chơi?

Cuộc đời tớ nghĩ chưa nên ngán

Nên ngán thời xưa tớ đã thôi

Tớ nhớ năm xưa nửa ngán đời

Nghĩ đi nghĩ lại, lại ra chơi

Mê chơi cho tớ thành dan díu

Đời dẫu cho thôi, tớ chửa thôi

Nghĩ tớ bao nhiêu, lại nghĩ đời

Nghĩ đời như tớ dám nào thôi

Còn đời, còn tớ, còn chơi mãi

Chơi mãi cho đời có bạn chơi

Tớ muốn chơi cho thật mãn đời

Đời chưa thật mãn, tớ chưa thôi

Chẳng hay đời tớ lâu hay chóng?

Dù chóng hay lâu, tớ hãy chơi

Trăm năm, tớ độ thế mà thôi

Ức triệu nghìn năm chửa hết đời

Chắc có một phen đời khóc tớ

Đời chưa khóc tớ, tớ còn chơi

Trăm năm còn độ bẩy mươi thôi

Ngoài cuộc trăm năm tớ dặn đời:

Ức triệu nghìn năm đời nhớ tớ

Tớ thôi, tớ cũng hãy còn chơi

Bút đã thôi rồi lại chửa thôi

Viết thêm câu nữa hỏi đời chơi

Lộng hoàn này điệu từ đâu trước?

Hoạ được hay không? tớ đố đời!

Con cuốc cùng con chão chuộc – Tập Còn chơi

(trước Hữu Thanh)

Bờ ao trên bụi có con cuốc

Ở dưới lại có con chão chuộc

Hai con cùng ở, cùng hay kêu

Một con kêu thảm, con kêu nhuốc

Chuộc kêu đắc ý gặp tuần mưa

Cuốc kêu đau lòng thương xuân qua

Cùng một bờ ao, một bụi rậm

Phong cảnh không khác, tình khác xa

Gót sen lay động khách là ai – Tập Còn chơi

Phòng văn khép cánh ngót năm giời

Núi tuyết rừng băng những mải chơi

Giấc điệp đương nồng em chửa tỉnh

Gót sen lay động khách là ai?

Trăm năm trần thế duyên hay nợ

Bao cuộc tang thương sắc với tài

Tình cảm bồi hồi khi mở mắt

Con tằm chưa thác, ơi!

Xem thêm:  Tâm sự dòng sông - Dương Bích Hạnh

Bài này để đáp lại một bài viết của Nguyễn Văn Vĩnh trên báo Trung Bắc tân văn ngày 24-5-1921, ký bút danh là Đ.T.L (Đào Thị Loan). Bài của NVV có tên “Bóng hồng chưa thấy, biết ngày nào ra?” có ý đùa mà khích TĐ sao cứ ở ẩn mãi ở Bất Bạt trong khi mọi người đều biết và chờ TĐ ra làm chủ bút Hữu Thanh góp mặt với đời

Hầu trời – Tập Còn chơi

Đêm qua chẳng biết có hay không,

Chẳng phải hoảng hốt, không mơ mòng.

Thật hồn! Thật phách! Thật thân thể!

Thật được lên tiên – sướng lạ lùng.

Nguyên lúc canh ba nằm một mình,

Vắt chân dưới bóng ngọn đèn xanh.

Nằm buồn, ngồi dậy đun nước uống,

Uống xong ấm nước, nằm ngâm văn.

Chơi văn ngâm chán lại chơi trăng

Ra sân cùng bóng đi tung tăng

Trên trời bỗng thấy hai cô xuống

Miệng cười mủm mỉm cùng nói rằng:

– “Trời nghe hạ giới ai ngâm nga,

Tiếng ngâm vang cả sông Ngân Hà!

Làm Trời , Trời đương mắng

Có hay lên đọc, Trời nghe qua.”

Ước mãi bây giờ mới gặp tiên!

Người tiên nghe tiếng lại như quen!

Văn chương nào có hay cho lắm

Trời đã sai gọi thời phải lên.

Theo hai cô tiên lên đường mây

Vù vù không cánh mà như bay.

Cửa son đỏ chói, oai rực rỡ

Thiên môn đế khuyết như là đây!

Vào trông thấy Trời, sụp xuống lạy

Trời sai tiên nữ dắt lôi dậy.

Ghế bành như tuyết vân như mây

Truyền cho văn sĩ ngồi chơi đấy.

Chư tiên ngôi quanh đã tĩnh túc

Trời sai pha nước để nhấp giọng.

Truyền cho “văn sĩ đọc văn nghe!”

– “Dạ bẩm lạy Trời con xin đọc.”

Đọc hết văn vần sang văn xuôi

Hết văn thuyết lí lại văn chơi

Đương cơn đắc ý đọc đã thích

Chè trời nhấp giọng càng tốt hơi.

Văn dài hơi tốt ran cung mây!

Trời nghe, Trời cũng lấy làm hay.

Tâm như nở dạ, Cơ lè lưỡi

Hằng Nga, Chúc Nữ chau đôi mày

Song Thành, Tiểu Ngọc lắng tai đứng

Đọc xong mỗi bài cùng vỗ tay.

– “Bẩm con không dám man cửa Trời

Những áng văn con in cả rồi

Hai quyển Khối tình văn thuyết lí

Hai Khối tình con là văn chơi

Thần tiên, Giấc mộng văn tiểu thuyết

Đài gương, Lên sáu văn vị đời

Quyển Đàn bà Tàu lối văn dịch

Đến quyển Lên tám nay là mười

Nhờ Trời văn con còn bán được

Chửa biết con in ra mấy mươi?

Văn đã giàu thay, lại lắm lối

Trời nghe Trời cũng bật buồn cười!

Chư tiên ao ước tranh nhau dặn:

– “Anh gánh lên đây bán chợ Trời!”

Trời lại phê cho: “Văn thật tuyệt!

Văn trần được thế chắc có ít!

Nhời văn chuốt đẹp như sao băng!

Khi văn hùng mạnh như mây chuyển!

Êm như gió thoảng, tinh như sương!

Đầm như mưa sa, lạnh như tuyết!

Chẳng hay văn sĩ tên họ gì?

Người ở phương nào, ta chưa biết.”

– “Dạ, bẩm lạy Trời con xin thưa

Con tên Khắc Hiếu họ là Nguyễn

Quê ở Á châu về Địa cầu

Sông Đà núi Tản nước Nam Việt.”

Nghe xong Trời ngợ một lúc lâu

Sai bảo thiên tào lấy sổ xét.

Thiên tào tra sổ xét vừa xong

Đệ sổ lên trình Thượng đế trông

– “Bẩm quả có lên Nguyễn Khắc Hiếu

Đày xuống hạ giới vì tội ngông.”

Trời rằng: “Không phải là Trời đày.

Trời định sai con một việc này

Là việc “thiên lương” của nhân loại,

xuông thuật cùng đời hay.”

Xem thêm:  Bài thơ Mộng tình xa – Nhà thơ Dương Tuấn

– “Bẩm trời, cảnh con thực nghèo khó

Trần gian thước đất cũng không có

Nhờ Trời năm xưa học ít nhiều

Vốn liếng còn một bụng văn đó.

Giấy người mực người thuê người in

Mướn cửa hàng người bán phường phố.

Văn chương hạ giới rẻ như bèo

Kiếm được đồng lãi thực rất khó.

Kiếm được thời ít tiêu thời nhiều

Làm mãi quanh năm chẳng đủ tiêu.

Lo ăn lo mặc hết ngày tháng

Học ngày một kém tuổi càng cao

Sức trong non yếu ngoài chen rấp

Một cây che chống bốn năm chiều.

Trời lại sai con làm việc nặng quá

Biết làm có được mà dám theo.”

Rằng: “Con không nói Trời đã biết

Trời dẫu ngồi cao, Trời thấu hết

Thôi con cứ về mà làm ăn

Lòng thong chớ ngại chi sương tuyết!”

Vâng nhời Trời dạy, lạy xin ra

Trời sai Khiên Ngưu đóng xe tiễn

Xe trời đã chực ngoài thiên môn

Chư tiên theo ra cùng tiễn biệt

Hai hàng luỵ biệt giọt sương rơi

Trong xuống trần gian xa dặm khơi

Thiên tiên ở lại, trích tiên xuống

Theo đường không khí về trần ai.

Đêm khuya khí thanh sao thưa vắng

Trăng tà đưa lối về non Đoài.

Non Đoài đã tới quê trần giới

Trông lên chư tiên không còn ai.

Tiếng gà xao xác, tiếng người dậy

Giữa sân còn đứng riêng ngậm ngùi.

Một năm ba trăm sáu mươi đêm,

Sao được mỗi đêm lên hầu Trời!

Khách giang hồ – Tập Còn chơi

(trước Hữu Thanh)

Khuất khúc non sông lắm dịp cầu

Những là gió Á với mưa Âu

Đời chưa duyên kiếp ai xanh mắt?

Khách chẳng công danh cũng bạc đầu!

Cảnh cũ đòi phen thay chủ mới

Đường xa kinh nỗi suốt đêm thâu

Giang hồ chưa đã bao nhiêu bước

Mà cuộc trần ai mấy bể dâu!

Khai bút (năm Canh Thân 1920) – Tập Còn chơi

Năm nay tuổi đã ba mươi hai

Ta nghĩ mà ta chẳng giống ai

Khắp bốn phương giời không thước đất

Địa cầu những muốn ghé bên vai

Khai bút (năm Tân Dậu 1921) – Tập Còn chơi

Năm nay tuổi đã ba mươi ba

Ta nghĩ mà ai chẳng giống ta

Lo nước, lo nhà, lo

Còn thêm lo nợ, gỡ chưa ra!

Nghe cá – Tập Còn chơi

Chiều mát ngồi xem đứa thả câu

Nghe như lũ cá nó bàn nhau:

Tham ăn nếu đã vào trong ngạnh

Thời mất tung tăng chốn nước sâu

Nhớ mộng – Tập Còn chơi

Giấc mộng mười năm đã tỉnh rồi

Tỉnh rồi lại muốn mộng mà chơi

Nghĩ đời lắm nỗi không bằng mộng

Tiếc mộng bao nhiêu dễ ngán đời

Những lúc canh gà ba cốc

Nào khi cánh điệp bốn phương giời?

Tìm đâu cho thấy người trong mộng

Mộng cũ mê đường biết hỏi ai!

Quê nhà chơi mát cảm hứng – Tập Còn chơi

(trước Hữu Thanh)

vô hạn, khách đông tây

Ta nhớ ai mà đứng mãi đây?

Nước rợn sông Đà con cá nhẩy

Mây trùm non Tản cái diều bay

Nặng như quả đất mà xoay được

Cao đến ông giời khó với thay!

Giời, đất, cá, chim đều tự đắc

Ở đời ai dễ chẳng vung tay!

Tống biệt 26 – Tập Còn chơi

(Lưu, Nguyễn xin về, hai tiên nữ tống biệt)

Hai tiên nữ nói: Hai chàng nay đã nhớ đến quê hương mà muốn về, chúng tôi nghĩ giữ lại làm sao cho tiện! Vậy xin kính đưa ra tới cửa động này mà có nhời thưa rằng:

Hai chàng,

Bởi tiền thế nhiều phần phúc đức,

Nên ngày nay kết bạn tiên cung.

Nhưng nợ trần vướng vít gỡ chưa xong,

Xui cõi tục mơ mòng còn tưởng nhớ!

Nay đến lúc kẻ đi người ở,

Thôi từ nay vĩnh cách tràng ly.

Ngãi trăm năm còn một khúc ca thi,

Dâng quân tải để làm nghi tống biệt.

Ngâm: Lá đào rơi rắc lối Thiên Thai,

Suối tiễn, oanh đưa, những ngậm ngùi!

Nửa năm tiên cảnh,

Một bước trần ai,

Ước cũ duyên thừa có thế thôi.

Đá mòn, rêu nhạt,

Nước chảy, huê trôi,

Cái hạc bay lên vút tận trời!

Trời đất từ đây xa cách mãi.

Cửa động,

Đầu non,

Đường lối cũ,

Ngàn năm thơ thẩn bóng trăng chơi…

Trên đây là các bài thơ thuộc tập Đài gương, Còn chơi của nhà thơ Tản Đà. Thông qua các bài thơ này bạn sẽ hiểu thêm về phong cách sáng tác của nhà thơ. Cũng như hiểu được tại sao đây lại là một nhà thơ được đánh giá cao như vậy. Đừng quên đón đọc những bài viết tiếp theo của chúng tôi để cùng cập nhật những bài thơ hay nhất bạn nhé!

Theo Thuvientho.com

Check Also

nhung bai tho ngan hay ve hoa dac sac nhat 310x165 - Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Trong thế giới tự nhiên có muôn vàn loài hoa khác nhau. Mỗi loài hoa …