Home / Chùm thơ chọn lọc / Những tác phẩm nổi bật nhất của nhà thơ Bùi Ân Niên

Những tác phẩm nổi bật nhất của nhà thơ Bùi Ân Niên

Những tác phẩm nổi bật nhất của nhà thơ Bùi Ân Niên

Bùi Ân Niên là người làng Châu Cầu, tỉnh Hà Nam, Bắc Việt. Ông đỗ cử nhân trường Hà nội và cũng chính là một người nổi tiếng hay chữ. Với tài năng của mình, ông đã sáng tác ra những bài thơ hay để đời. Hãy cùng đọc và nhé!

Thông tin về nhà thơ Bùi Ân Niên

Bùi Ân Niên là người làng Châu Cầu, tỉnh Hà Nam, Bắc Việt. Ở khoa Ất Sửu, Tự Đức 18 (1866) ông vào kinh thi hội, làm xong 4 kỳ được vào hạng chánh trúng cách. Ở khoa thi ấy, đáng lẽ ra ông phải đỗ tiến sĩ nhưng không biết vì sao mà khi thi đình lại đỗ phó bảng. Khi ra làm quan, ông được Vua rất coi trọng.

Năm 1876, ông được cử đi sứ Trugn Quốc.Sau khi Hà nội bị thất thủ, Hoàng Diệu tuẫn tiết ông đã cùng với Nguyễn Chính ra Bắc Việt làm khâm sai để chốn Pháp. Vào cuối đời Tự Đức để tránh những việc lôi thôi ông đã cáp quan .

Đề hoàng cúc

題黃菊

碎盡商金剪作葩,

御袍織就貢天家。

猶來正色名天下,

不怕寒香殿歲花。

瘦影拂階星欲淡,

繁英遶砌月初斜。

遙知上苑懷芳意,

并到幽蘭水一涯。

Đề hoàng cúc

Toái tận thương kim, tiễn tác ba,

Ngự bào chức cựu, cống thiên gia.

Do lai chính sắc, danh thiên hạ,

Bất phạ hàn hương, điến tuế hoa.

Xấu ảnh phất giai, tinh dục đám,

Phồn anh nhiễu thế, nguyệt sơ tà.

Dao tri thượng uyển, hoài phương ý,

Tinh đáo u lan, thuỷ nhất nha (nhai).

Dịch nghĩa

Tan nát vàng ra để làm hoa

May áo ngự bào cống lên vua

Chính sắc của hoa cúc (sắc vàng) từ xưa đến nay đã có tiếng trong thiên hạ

Không sợ mùi hương gặp lạnh, hoa cúc sinh về

Bóng hoa soi lên thềm, ánh sáng sao muốn mờ

Lá cúc tốt, mọc quanh thềm che át cả bóng

Xa xa vườn thượng uyển vẫn nhớ mùi hương thơm ấy

Lại nhớ đến cả hoa lan bên nước

Vua Tự Đức đã phê vào 2 câu 3, 4: “Trạng nguyên tể tướng dĩ an bài liễu” (tài trạng nguyên tể tướng đã định sẵn rồi) để nói lên cái tài hoa của ngài.

Xem thêm:  Thi sĩ Nguyễn Xuân Sanh cùng trang thơ dịch đặc sắc của nhà thơ Tomas Tranströmer phần 3

Đề Hoàng Hạc lâu

題黃鶴樓

江樓一望迥紅塵,

撲面香風若有神。

黃鶴白雲千載下,

綠波碧草一江春。

仙人送客來今夕,

詩老先余到幾辰。

嗚咽可憐鸚鵡塚,

憑誰作賦吊斯人。

Đề Hoàng Hạc lâu

Giang lâu nhất vọng, quýnh hồng trần,

Phác diện hương phong nhược hữu thần.

Hoàng hạc bạch vân, thiên tải hạ,

Lục ba bích thảo, nhất giang xuân.

Tiên nhân tống khách, lai kim tịch,

Thi lão tiên dư, đáo kỷ thần.

Ô yết khả liên anh vũ trủng,

Bằng thuỳ tác phú điếu tư nhân.

Dịch nghĩa

Lên lầu ở trên sông trông ra, chốn hồng trần

Gió thơm thoảng mát như có thần

Con hoàng hạc bay trên đám , nay đã cách hàng ngìn năm

Chỉ có sóng biếc là cảnh đẹp của sông

Người tiên tiễn khách từng ở chốn này

Các bậc thi nhân đến trước ta từ bao giờ?

Trông ra mã Nễ Hành mà nghẹn ngào thương xót

Nhờ ai làm bài phú viếng cố nhân

Nguyên Nễ Hành ngày trước có làm bài phú Anh vũ nổi tiếng danh sĩ đời Tam Quốc, ý nói tác giả nhìn thấy mộ mà thương xót người tài hoa.

Đề Tào Tháo chi mộ

題曹操之墓

淼淼漳河蔚莽蒼,

樓臺歌吹總荒涼。

三分事業餘黃土,

七十疑墳半夕陽。

野荳飄零才子淚,

岸花蕭颯美人香。

祗今片瓦餘銅雀,

撥墨淋漓寫恨長。

Đề Tào Tháo chi mộ

Miểu miểu Chuơng hà uất mãng thương,

Lâu đài ca suý, tổng hoang lương.

Tam phân sự nghiệp, dư hoàng thổ,

Thất thập nghi phần, bán tịch dương.

Dã đậu phiêu linh, tài tử lệ,

Ngạn hoa tiêu táp mỹ nhân hương.

Chi kim phiến ngoã, dư Đồng Tước,

Bát mặc lâm ly, tả hận trường.

Dịch nghĩa

Thăm thẳm sông Chương hà, cỏ tốt xanh um

Chỗ lâu đài là nơi hát múa của Nguỵ Vũ để đến nay đều là chỗ hoang lương

Sự nghiệp nước tam phân, còn trơ nắm đất vàng

Bảy mươi ngôi mộ của ông, nay chỉ thấy ánh mặt trởi soi

Cây đậu ngoài đồng xơ xác, người tài tử trông thất chảy

Mùi thơm hoa trên ngàn phất phơ, sực nhớ đến hương mỹ nhân thời ấy

Đến nay chỉ còn thấy những mảnh ngói vỡ của đền Đồng Tước

Người ta lấy ngói ấy làm nghiên mài mực để tả nỗi hận lòng dài dằng dặc

Vua Tự Đức đã phê vào 2 câu tam, tứ: “Trạng nguyên tể tướng dĩ an bài liễu” (tài trạng nguyên tể tướng đã định sẵn rồi) cho thấy tài hoa của tác giả.

Xem thêm:  Suy ngẫm cùng những stt khi tình yêu nhạt thấm đẫm nước mắt

Trên đây là những bài thơ hay nhất của nhà thơ Bùi Ân Nhiên. Các bài thơ này được viết trong bối cảnh đất nước phong kiến nên có thể nó sẽ khá hiểu nhất là đối với những độc giả trẻ. Tuy nhiên các bản dịch mà chúng tôi giới thiệu trên đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về dụng ý của tác giả.

Theo Thuvientho.com

Check Also

nhung bai tho ngan hay ve hoa dac sac nhat 310x165 - Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Trong thế giới tự nhiên có muôn vàn loài hoa khác nhau. Mỗi loài hoa …