Home / Chùm thơ chọn lọc / Tập thơ: Sông Núi Trên Vai – Anh Ngọc ( Nguyễn Đức Ngọc)

Tập thơ: Sông Núi Trên Vai – Anh Ngọc ( Nguyễn Đức Ngọc)

Tập thơ: Sông Núi Trên Vai – Anh Ngọc ( Nguyễn Đức Ngọc)

Tập thơ “Sông Núi Trên Vai” của nhà thơ Anh Ngọc được viết năm 1995. Tập thơ là một trường ca, với cả hàng ngàn câu với nhiều chủ đề về những nỗi niềm khác nhau ẩn chứa tâm tư của tác giả đối với quê hương đất nước. Tập thơ gồm 6 chương, với rất nhiều bài thơ.

Chương 1:

Tạo hình

Như chiếc cầu bắc qua dòng sông rộng

Họ bắc qua dòng thác xiết chiến tranh

Gửi lại mai sau hình bóng của mình

Những đường nét in trên nền năm tháng

Và lịch sử từ những trang giấy trắng

Sẽ đứng lên cao vút những dáng người.

*

Họ lên đường

Một buổi chiều Cực Nam xao xác lá khộp rơi

Nát vụn dưới chân người như kính vỡ

Từ cửa rừng gió chiều vừa mở

Đã hiện lên gương mặt đầu tiên

Dưới vành mũ lá sen

Bắt gặp một khoảng trời gió nắng

Hố mắt to hoãm sâu đôi giếng cạn

Đọng ngàn đêm thức trắng đường dài

Nếp khăn rằn nhàu nát trên vai

Vết quai gùi hằn sâu chín đỏ

Đôi bờ vai nho nhỏ

Đong đầy ngàn cân

Em bước đi quả quyết bàn chân

Mười ngón xoè như rễ ăn xuống đất

Con đường mòn trôi chiếc thuyền dép lốp

Đế dép dày quai dép nhỏ làm duyên

Chưa một lần yêu cho lồng ngực rung lên

Thắt đáy lưng ong em chưa một lần làm mẹ

Ba mươi tuổi em không còn trẻ

Nhưng chưa già

Em chưa thể già

Tuổi thanh xuân giặc giã đi qua

Trăm trận sốt mặt người vàng mặt lá

Gót chân mềm em mài trên đá

Mòn vẹt giấc mơ có khói bếp quê nghèo

Chợt một chiều trong đáy suối trong veo

Em gặp mình sững sờ như bức tượng

Trong xoáy lốc mù trời cơn gió chướng

Em đi qua cháy rừng

Dáng em đi là dáng của con đường

Em giống đất

Và đất thì giống mẹ

Họ lại lên đường

Một buổi chiều như thế

Người đang đi cùng thế hệ với tôi

Trong vụ nắng rụng rơi

Chân trời cháy một màu vàng hoả hoạn

Những cánh chim tìm bạn

Những bông hoa khép cánh qua đêm

Trời cao xanh và êm

Hàng cây bạc nồng nàn như mặt gối

Họ rảo bước đi

Vầng trán chạm vào bóng tối

Lưng phía mặt trời

Những gùi hàng như trái núi trên vai

Những gùi hàng chưa một giây rời họ

Như thể từ thuở nhỏ

Họ sinh ra đã gắn với những gùi hàng

Con gái cao một mét năm nhăm

Quả đạn DK vượt quá đầu nửa mét

Gùi trên lưng sự sống và cái chết

Như Nữ Oa xưa đội đá vá trời

Những người đi cùng thế hệ với tôi

Gùi lịch sử trên đôi vai bé nhỏ

Tầm vóc họ lớn hơn chính họ.

Chương 2

Gọi tên

1

Em là Hà

Ung Thị Hà

Quê vùng Tam giác

Nơi ba mươi năm chưa một ngày vắng giặc

Mái tranh nghèo trong thôn nhỏ Bình An

Mười lăm lần dựng lên

Mười lăm lần giặc đốt

Trái me rụng không người đến nhặt

Trã cá kho rồi cha chẳng về ăn

Nơi bàn thờ hương khói quanh năm

Con cháu một nhà bảy liệt sĩ

Tuổi thơ khóc một mình vắng mẹ

Nâng bát cơm khi nhọ mặt người

Lưng chừng bát bổng rơi

Giật mình trận pháo Tà Dôm vừa ập tới

Đất giơ lưng che chín tuổi

Cháy nhà

Lại cháy nhà

Con chuột trong hang sặc khói bò ra

Mảnh tôn vụn mẹ lợp chiều gió nổi

Lợp nắng trưa mưa tối

Lợp tuổi thơ em phơi dưới mặt trời

Mồ mả ông bà ơi

Ruộng đã thành ao sông hoá bãi

Mà gió chướng vẫn vô hồi thổi mãi

Cực Nam Cực Nam

Nhánh tre già vót nhọn mũi gai đâm

Rách toạc vai gầy đêm vượt lộ

Gửi lại quê nhà giọt máu rơi trên cỏ

Em đi về chiến khu

Theo chị theo anh

Em đi lửa thù

Nắng nổ con ngươi mong ngày trở lại

Vận tấm áo nâu non con gái

Mỉm cười nghe câu hát bay theo:

“Tam giác quê em lắm mắt mèo…”

2

Đi bên Hà là cô gái da nâu

Mắt đen thẳm như mắt loài chim két

Như khoảng đêm im lìm

Giấu đầy kinh ngạc

Con cháu Pi Năng Tắc

Lớn lên cùng bẩy đá cung tên

Bác Ái quê em

Người đói muối vật vờ yếu lả

Nghe sóng vỗ dưới diêm trường Cà Ná

Xem thêm:  Tuyển Tập Những Bài Thơ Viết Về Tình Bạn Hay Và Vô Cùng Ý Nghĩa

Những buôn làng Rắc Lây

Nửa đêm thức dậy chuyền tay

Ché rượu đắng ăn thề

Không đợi trời chung với giặc

Cây bắp đá mọc lên hạt bắp

Đất khô cằn đất trổ nhành hoa

Tiếng em tròn như tiếng mã la

Hàm răng trắng như bông nhài nở đẹp

Con gái hai mươi lưng hoá thép

Em gùi cả dãy Trường Sơn

Anh có gặp ai như em

Con gái xe thồ không biết đi xe đạp

Đêm ba lần đẩy thồ qua bốt giặc

Dắt xe không trở về

Xuống dốc vác xe

Mồ hôi nhỏ ròng ròng như suối chảy

Pi Thị Bảy

Cô gái Rắc Lây đi phía trước đội hình

Đang lên đèo

Anh có thấy không anh?

3

Làng Lan phía ấy biển xanh

Mặn mòi câu chuyện hỏi anh có về

Em là con gái khu Lê

Mênh mông gió với ba bề sóng xô

Thân gầy thương nhánh ô rô

Mọc trên cát trắng lại cho hoa vàng

Đêm nào vượt lộ anh sang

Bên kia động cát là làng của em

Coi chừng địch phục trong đêm

Lối ra Bàu Trắng đường hoen máu người

Mìn mo lựu đạn chúng cài

Em đi gánh nước đánh rơi mất gàu

Chia nhau lưng bát đục ngàu

Ngửa môi hứng giọt nướctàu lá khô

Lán rừng nép dưới ô rô

Nứa tranh chống đỡ

mấy mùa đạn bom

Người còn thì đất vẫn còn

Ba mươi năm tấm lòng son không rời

Quê Lan phía ấy mặt trời

Nắng lên sáng cả mặt người ra đi

Giã từ một sớm khu Lê

Lan làm ngọn gió thổi về chiến khu.

Chương 3

Đi đến những bài ca

Sẽ rực rỡ hơn bảy sắc cầu vồng

Là chiếc cầu giản dị bắc qua sông

Làm bằng nứa và dây rừng kết lại

Có một bận bàn chân người vận tải

Đã qua đây trong cơn bão nghiêng rừng

Người qua cầu đưa võng gió sang sông

Như cánh chim đại bàng hoá đá

Bàn chân đất lấm bùn thành phép lạ.

Dốc Ba Cô

Có ba trăm cô gái

Gùi hàng lên đinh dốc Ba CÔ

Họ đi trong sương mù

Những hòm đạn DK và đạn cối

Sẽ không có gì giản đơn hơn leo núi

Những câu thơ có lẽ thật buồn

Không có trời xanh và những

Và âm nhạc ru vào huyền thoại

Dốc Ba Cô vắt qua đêm tối

Họ nối nhau rồng rắn leo lên

Cô gái đi đầu tiên

Cơ số đạn gấp đôi số tuổi

Bốn mươi quả cối

Hai muơi tuổi đời

Em gùi hai mươi năm trên vai

Hai mươi năm đời một cô gái vùng sâu nặng lắm

Bóng núi cao trên đầu lẳng lặng

Mỗi bước đi lên là một mẫu đời

Trong tiếng thở đứt hơi

Giọt mồ hôi không kịp khô trên đầu gối

Con đường mòn như sợi chỉ bỏ quên trong cỏ rối

Cơn sốt chạy qua trong đầu

Em hẹn hoà ai trên đỉnh dốc Ba Cô

Một lời hẹn hò khủng khiếp

Cho bàn chân em lại âm thầm bước tiếp

Sau bao lần đã khuỵu xuống trong đêm

Đặt bàn tay lên trái tim

Trái tim đập một tăm mười nhịp phút

Như động biển sóng trào lên nóng mặt

Tuổi hai mươi gian nan

Nghe máu gọi hồng nhan

Dốc Ba Cô như tờ giấy trắng

Cái gùi hàng như dấu nặng

Nặng nề chấm xuống vai em

Bên kia khoảng đêm

Vùng yên tĩnh trước giờ hành động

Em phải đến cho kịp giờ nổ súng

Trận đánh này không thể vắng em

Hai mươi năm đời em

Là cuộc chuẩn bị dài ngày cho trận đánh

Đã cho em sức mạnh

Chính là cái ý nghĩ sau đây:

Dù phải nổ tung lên trong cuộc chiến đấu này

Em không thể bỏ con đường quay đầu trở lại

Và ba trăm cô gái

Bay ngược lên đỉnh dốc Ba Cô.

Bài ca về những đôi vai

Sau chuyến đi tải về

Đôi vai còn bốc lửa

Chiếc gùi hàng vừa dở

Đôi vai khuyết lại tròn

Mưa nắng đã mài mòn

Thịt da thành sắt đá

Chiếc khăn rằn trẻ quá

Bờ vai chưa chịu già

Cuộpc chiến tranh đi qua

Đôi vai còn ấm mãi

Ngược về thời con gái

Tóc xoã trên vai trần

Hai mươi năm hành quân

Trọn một thời vất vả

Hơn người xưa vá đá

Vết sẹo trên da mềm

Vòng tay bạn thì êm

Cái quai bòng tì xót

Thương đôi vai

Gùi tình yêu qua cầu

Ta lại về bên nhau

Qua muôn trùng bom đạn

Thường tình và bí ẩn

Như vai kề bên vai.

Người kể chuyện dòng sông

Em sẽ kể anh nghe về một nhịp cầu

Bắc qua ghềnh đá

Em đã đi nhiều miền đất lạ

Chưa nơi nào như nơi ấy đâu

Dòng sông mùa lũ hút sâu

Chiếc cầu dây nối đôi bờ Đắc Lấp

Như lưới nhện treo đầu ngọn thác

Những khối hàng đánh đu qua sông

Xem thêm:  Nhớ cố nhân - Vũ Hoàng Chương

Tốp chúng em vừa đến giữa dòng

Bỗng xồ ra một bầy giặc cướp

Cái đầu nhòn của những thằng phản lực

Và trái bom rơi trên bọt sóng trào

Trong khói bom khói sóng đục ngầu

Em và bạn em rơi như chiếc lá

Chiếc cầu dây đứt tung tơi tả

Như mớ tóc mây dao chém giữa chừng

Nửa tạ hàng trên lưng

Đè em ngã sấp

Em rung lên trong một cơn động đất

Tiếng kêu dài tắt lặng ở đầu môi…

Cái chết cầm tay không kịp nói nên lời

Trong đầu em thoáng một điều thơ dại

Xin hãy lấy mái tóc em con gái

Kết làm cầu

Cho em đang bước tiếp phía sau

Nhưng đồng đội lại một lần đến kịp

Như thần thoại, dìu em qua cái chết

Với trên vai nguyên vẹn gùi hàng

Đêm ấy đêm trăng

Sông Đắc Lấp không ngủ

Em nằm trong vòng tay ấp ủ

Ngọn lửa bập bùng như thực như mơ

Vầng trăng xa như tỏ như mờ

Soi dìu dịu những mái đầu con gái

Ngàn lần chết lại ngàn lần sống lại

Em nhìn những bàn chân máu chảy ròng ròng

Chiếc dép cuối cùng đã rơi xuống dòng sông

Và em khóc.

Bài ca vầng trăng và chiếc dép

Cháy lên như một vầng trăng

Là đôi dép lốp những đêm tối trời

Thuỷ chung dép ở với người

Thương nhau nên phải rút quai đốt dần

Đường xa lạc lối hành quân

Lên đèo đau nỗi bàn chân không dày

Thẹn thùng như dép không quai

Vầng trăng mỏng đế dép dày thương em

Ví dù cách mặt khuất đêm

Thì xin chân cứng đá mềm được chăng

Cửa rừng gặp một vành trăng

Nhịp cầu bán nguyệt bắc ngang lưng trời

Trăng như chiếc dép đánh rơi

Ai qua gửi lại cho người đi sau.

Hương lá

Em bước đi trong rừng

Mùa đông

Vừa khép cửa

Chưa đến thì

Lá thơm tràn hai vai

Thơm đầy hai bàn tay

Ngọn lang rừng thơm thảo

Một tháng ròng không gạo

Lá bép sống qua ngày

Lá chát với lá xoài

Thực đơn toàn tên lá

Hương thơm vào trong dạ

Như lá thơm trong rừng

Xin nõn chuối đọt măng

Chờ em sau trận sốt

Nâng bát canh lá lốt

Lại nhớ con ếch đồng

Lại thương bao năm ròng

Những mặt người sau lá

Ngả lưng chiều xứ lạ

Hái lá lót chỗ nằm

Nâng niu giữa tay cầm

Nỗi gì không nói được

Theo người lên phía trước

Hạt gạo thức trong gùi

Cay đắng với ngọt bùi

Mối năm thêm một tuổi

Lá như tình đồng đội

Toả hương vào hồn em.

Bài ca lợp nhà

Lại ngồi nhặt lá lá ơi

Dừng chân ta lại tìm nơi dựng nhà

Nứa tre cái cột cái xà

Hai gian nhà chái hay là ba gian

Nhà nghèo không mít thì xoan

Mái che em kết hàng hàng trung quân

Lửa bom giặc đốt mấy lần

Kèo nghiêng cột đứng quây quần lại vui

Cái mè đi với cái rui

Anh đi chẻ lạt em ngồi đánh tranh

Lạt mềm chọn lóng giang xanh

Em lên bịt nóc để anh lợp hồi

Mai ngày nhà dột thì thôi

Mái lành vách kín võng đôi anh chờ

Kề bên cái chết ai ngờ

Mái nhà em lợp bài thơ lá rừng.

Những cô gái xe thồ

Có tiếng ai lao xao mong đợi phía bìa rừng

Những cô gái xe thồ đã trở về từ bên kia lộ

Cái tiếng động không dễ gì nhầm lẫn đó

Của những đôi dép lốp dày nghe mau và vang

Tôi muốn chạy ra ôm chầm lấy mỗi em

Nhưng tôi vẫn đứng yên

Nghe những bánh xe thồ lăn như dòng thác

Trong bóng đêm dày đặc

Những cây le cây nứa cây lồ ô

Hát tôi nghe về những cô gái xe thồ

Trong một niềm kinh ngạc

Những cô gái của Bác Ái, Khu Lê, Tam Giác

Một lần đi xa

Mười năm chưa trở lại quê nhà

Thức trắng đêm về ngả lưng trên võng

Nằm nhai hạt gắm

Ứa nước mắt thương nhau

Củ nần chua và chát củ nâu

Con gái đến kỳ vẫn đầm mình trong suối

Ngày nắng nỏ chê cho nhau tắm rửa

Giọt mồ hôi mật đắng của mùa khô

Dốc Bù Du mòn vẹt lốp xe thồ

Mà trời xanh cái màu xanh khát nước

Bắp chân ấy và cánh tay gầy guộc

Em thồ cả đời tôi trên vai em

Tôi muốn chạy ra

Ôm chầm lấy mỗi em

Nhưng tôi vẫn đứng yên

Tự biết mình

Không

xứng đáng

Tôi đứng ở phía sau mặt trận

Cúi đầu nhường bước các em qua

Trong ánh chớp sáng loà tôi chợt nhận ra

Cái hình dáng không dễ gì lẫn được

Của những cô gái xe thồ lao lên phía trước

Trong đội hình ra trận đêm nay

Đêm nay

Bọn địch ở chi khu Đắc Oai không ngủ được

Xem thêm:  Con gái du lịch

Nghe thậm thịch tiếng chân em bước

Và tiếng xe lăn báh trên đường

Như tiếng đào mồ chôn chúng ở sau lưng.

Bài ca đêm vượt lộ

Ngồi lại đây trước lúc vượt qua đường

Trong ánh chiều một ngày hè sắp tắt

Đừng sốt ruột vì đường còn bóng giặc

Cứ yên lòng đêm nay ta sẽ quaHãy nghe chiều nhẹ xuống trong lòng ta

Với xao xác bầy chim bay về tổ

Trong đáy mắt những người chờ vượt lộ

Ngôi sao chiều đã mọc phía quê hươngNgồi lại đây trên cỏ ướt hơi sương

Giọt nắng cuối cùng lung linh hình nốt nhạc

Nhìn môi bạn gọi thầm lên tiếng hát

Một giọng trầm giao cảm dọc hành quânĐêm râm ran tiếng bọn địch rất gần

Vòng tay mở ôm choàng vai bè bạn

Giọt mồ hôi cứ se dần thanh thản

Đêm dịu dàng nếp trán toả bình yênNgồi lại đây trong nỗi nhớ niềm quên

Bao giấc mơ của một thời đánh giặc

Chỉ còn lại một giấc mơ duy nhất

Những bàn chân bật dậy vượt qua đường.

Lời một cô gái ra dân

Em không thể quên cái đếm ấy anh à

Một cô gái ra dân

Phải đâu là chuyện lạ

Trong cơn bão gãy cành bay lá

Cái gì rơi thì sẽ rơi

Chiến tranh là trận-bão-con-người

Người đứng vững và người vất ngã

Một cô gái ra dân

Phải đâu là chuyện lạEm đã đi ngàn ngày vất vả

Với chiếc gùi nặng trên vai

Ăn lá bép củ nần uống ngụm nước Đồng Nai

Thương đồng đội vai trần áo rách

Lúc địch xuống thang

Những ngày Mỹ lết

Chưa một lần vắng mặt giữa hàng quân

Em đã trèo lên đỉnh dốc Ba Thang

Hát câu hát của người chiến sĩ Điện Biên ngày trước

Và tưởng mình cách vinh quang có một bướcNhưng vinh quang là gì em chưa hiểu hết đâu

Như dòng sông không tự biết nông sâu

Điều nói mãi đã mòn như hòn sỏi

Điều cần nói thì lại không thể nói

Ý nghĩ gập ghềnh như cái tuổi ba mươi

Em có thể sống quanh năm không có ánh mặt trời

Nhưng thiếu tình yêu

Cây đời nào kết trái

Nếu em không sinh làm thân gái

Thì mọi điều đơn giản biết bao nhiêuEm đã đi qua cái đêm ấy rất sâu

Dài bằng nửa cuộc đời mình cộng lại

Đồng đội ư, em không còn đồng đội

Bạn bè ư, em không có bạn bè

Em ra đi và em đã trở về

Mong tìm lại những gì đã mất

Xin hãy nhận cho em dòng nước mắt

Của một tình yêu đứt gánh giữa đườngĐêm đầu tiên bỏ võng nằm gường

Chợt thấy nhớ một khoảng rừng đầy gió

Có trăng sao lùa qua

Những mặt người cười nói trong chiêm bao

Bỗng tỉnh giấc hãi hùng: hết thật cả rồi sao?

Hết thật rồi tiếng chim kêu đầu võng

Ngày thức dậy trong bình minh náo động

Con đường mòn giục giã chuyến đi xa

Hết thật rồi những đêm trăng rừng giàVõng hai tầng đung đưa lời tâm sự

Hết thật rồi những bàn tay ướp lửa

Đêm lội sình trong giá buốt trao nhau

Hết thật rồi tiếng hát trên đồi cao

Hết thật rồi dưới vực sâu tiếng khóc

Của người sống tiễn đưa người đã khuất

Giọt nước mắt rơi cháy bỏng một lời thề…Hết thật rồi và em đã trở về

Em đã trở về

Không, em chẳng bao giờ về nữa

Những người sống không còn trong nỗi nhớ

Thì cũng như người đã chết mà thôi

Xin hãy nghe em nói một lời

Dù câu chuyện của em đến đây đã hết

Xin hãy nói với những người đang bước tiếp

Một lời thôi: Chung thuỷ với con đường.

Bài ca những cô gái sống tuổi ba mươi trong rừng

Như những người leo núi

Vượt qua dốc Cổng Trời

Là những cô con gái

Qua tuổi mình ba mươiÁn ngũ giữa cuộc đời

Tuổi ba mươi sừng sững

Cái gùi hang chất nặng

Tâm tư đầy hai vaiTuổi ba mươi rất dài

Những đêm nằm đợi sang

Tuổi ba mươi lại ngắn

Trăng lặn rồi trăng lênCơn sốt rét triền mien

Tóc mọc rồi lại rụng

Mùa xuân thành báo động

Đoá hoa nhầu trên tayThương một cánh chim bay

Mười năm chưa về tổ

Quả trứng hồng dễ vỡ

Chẳng hẹn mùa sinh sôiĐi qua tuổi ba mươi

Nhọc nhằn và lặng lẽ

Bao ước mơ giản dị

Mà sâu thẳm không cùngHơn mọi sự anh hung

Là điều này nhỏ bé

Làm vợ và làm mẹ

Tuổi ba mươi chối từNhững đau xót riêng tư

Theo suốt đời con gái

Tuổi ba mươi từng trải

Con mắt nhìn trước sauTay xiết chặt tay nhau

Tháng năm không đếm tuổi

Như những người leo núi

Càng lên cao càng vuiTrên đỉnh dốc cuộc đời

Gặp long mình trẻ lại

Xốc quai gùi đứng dậy

Tuổi ba mươi lên đường.

Những bài thơ trong tập thơ” Sông núi trên vai” với nhiều chủ đề, sự đổi mới của xã hội cũng đồng nghĩa với sự đổi mới của thơ ca. Và thơ Anh Ngọc đã làm được điều đó, sự tâm huyết, yêu nghề luôn tìm tòi và không ngừng cố gắng đã tạo nên những áng thơ để đời cho nền thơ ca Việt nam.

Theo Thuvientho.com

Check Also

nhung bai tho ngan hay ve hoa dac sac nhat 310x165 - Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Trong thế giới tự nhiên có muôn vàn loài hoa khác nhau. Mỗi loài hoa …