Home / Chùm thơ chọn lọc / Top 10 Bài thơ hay của Bà Huyện Thanh Quan

Top 10 Bài thơ hay của Bà Huyện Thanh Quan

Ảnh minh họa (nguồn internet)

Bà huyện Thanh Quan là một nữ sĩ thời Nguyễn. Tiểu sử của bà không được hiểu biết đầy đủ. Người ta chỉ biết bà là ái nữ của một vị danh Nho, sinh quán tại làng Nghi Tàm, huyện Thọ Xương (nay là Hoàn Long, tỉnh Hà Đông). Bà lập gia đình với ông Lưu Nghị, tự là Lưu Nguyên Uẩn, người làng Nguyệt Áng, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông, đỗ cử nhân khoa Tân Tỵ, năm Minh Mạng thứ hai, được bổ làm tri huyện Thanh Quan. Do đó nữ sĩ được gọi là Bà huyện Thanh Quan hay Bà Thanh Quan. Bà huyện Thanh Quan rất say mê cái thú văn chương và xem đó là một thú tiêu khiển thanh tao nhất. Phần quan trọng trong thơ văn của Bà huyện Thanh Quan là phần hoài cổ, tiếc thương vàng son của tiền triều. Sinh trưởng vào thời Lê mạt và Nguyễn Sơ, bà đã chứng kiến bao cảnh thay ngôi đổi vị, tang thương. Cái ươn hèn của con cháu Hậu Lê, vua Lê Chiêu Thống toan “rước voi về dày mả tổ”,… Bà huyện Thanh Quan, cũng như thi hào , muốn dùng văn thơ để diễn tả “những điều trông thấy mà đau đớn lòng”. Vốn là phận nữ nhi, bà không thể viết lên những lời nhà Lê như là một di thần, nhưng bà chỉ muốn nói lên lòng tha thiết tiếc thương cho một thời rực rỡ xa xưa, bị vùi dập vì loạn ly khói lửa. Thuvientho.com xin giới thiệu những bài thơ hay của bà.

Bài thơ:

Qua đèo Ngang

Bước tới đèo Ngang bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi tiều vài chú,
Lác đác bên sông rợ mấy nhà.
Nhớ nước, đau lòng con cuốc cuốc,
Thương nhà, mỏi miệng cái da da.
Dừng chân đứng lại: trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
Nguồn:

  • Việt văn diễn giảng hậu bán thế kỷ thứ XIX, Nguyễn Tường Phượng, Phan Văn Sách, Bùi Hữu Sung, Trường Nguyễn Khuyến xuất bản, Hà Nội, 1953.
  • Văn đàn bảo giám, NXB , 2004.
  • Thử bàn về vấn đề phiên Nôm, Nguyễn Ngọc San, Hội nghị Quốc tế về chữ Nôm, 11-2004.

Hồng Dương TV- Đọc thơ “Qua Đèo Ngang”

Bài thơ: Thăng Long hoài cổ

Thăng Long hoài cổ

Tạo hoá gây chi cuộc hý trường,
Đến nay thấm thoắt mấy tinh sương.
Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo,
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương.
Đá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt,
Nước còn chau mặt với tang thương.
Nghìn năm gương cũ soi kim cổ,
Cảnh đấy người đây luống đoạn trường.
Có bản chép tiêu đề là “Hoài cổ”.
Nguồn:

  • Việt văn diễn giảng hậu bán thế kỷ thứ XIX, Nguyễn Tường Phượng, Phan Văn Sách, Bùi Hữu Sung, Trường Nguyễn Khuyến xuất bản, Hà Nội, 1953.
  • Văn đàn bảo giám, NXB Văn học, 2004.
Xem thêm:  Trần Quý Cáp Và Những Bài Thơ Đi Cùng Năm Tháng

Thăng Long thành hoài cổ – MC Trần thiện Tùng

Bài thơ: Chiều hôm nhớ nhà

Chiều hôm nhớ nhà

Vàng toả non tây, bóng ác tà,
Đầm đầm ngọn cỏ, tuyết phun hoa.
Ngàn mai lác đác, chim về tổ,
Dặm liễu bâng khuâng, khách nhớ nhà.
Còi mục thét miền khoáng dã,
Chài ngư tung gió bãi bình sa.
Lòng quê một bước nhường ngao ngán,
Mấy kẻ tình chung có thấu là?
Tiêu đề trong “Văn đàn bảo giám” chép là “Nhớ nhà”.
Nguồn:

  • Việt Nam thi văn hợp tuyển, Dương Quảng Hàm, Bộ xuất bản, Hà Nội, 1951.
  • Việt văn diễn giảng hậu bán thế kỷ thứ XIX, Nguyễn Tường Phượng, Phan Văn Sách, Bùi Hữu Sung, Trường Nguyễn Khuyến xuất bản, Hà Nội, 1953.
  • Văn đàn bảo giám, NXB Văn học, 2004.

Chiều hôm nhớ nhà – NSND Thanh Hoài ngâm

Bài thơ: Buổi chiều lữ thứ

Buổi chiều lữ thứ

Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn,
Tiếng ốc xa đưa lẩn trống đồn.
Gác mái, ngư ông về viễn phố,
Gõ sừng, mục tử lại cô thôn.
Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi,
Dặm liễu sương sa khách bước dồn.
Kẻ chốn trang đài, người lữ thứ,
Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn?
Có bản chép tiêu đề là Cảnh chiều hôm, Chiều hôm nhớ nhà.
Nguồn:

  • Việt văn diễn giảng hậu bán thế kỷ thứ XIX, Nguyễn Tường Phượng, Phan Văn Sách, Bùi Hữu Sung, Trường Nguyễn Khuyến xuất bản, Hà Nội, 1953.
  • Văn đàn bảo giám, NXB Văn học, 2004.

top 10 bai tho hay cua ba huyen thanh quan - Top 10 Bài thơ hay của Bà Huyện Thanh Quan

Ảnh minh họa (nguồn internet)

Bài thơ: Cảnh Hương Sơn

Cảnh Hương Sơn

Đệ nhất nam thiên ấy cảnh này
Thuyền nan đón khách máy chèo lay
Hai bên quả núi lồng hương suối
Bốn mặt hoa ngàn rủ bóng cây
Cửa Phật lơ thơ tầng đá dãy
Chùa tiên bát ngát khói hương bay
“Nam vô” tiếng dậy thưa trần tục
Non nước Bồng Lai mới thấy đây!

Xem thêm:  Kính Gửi Cụ Nguyễn Du – Bài thơ ấn tượng nhất của Tố Hữu

top 10 bai tho hay cua ba huyen thanh quan 1 - Top 10 Bài thơ hay của Bà Huyện Thanh Quan

Ảnh minh họa (nguồn internet)

Bài thơ: Tức cảnh chiều thu

Tức cảnh chiều thu

 

Thánh thót tàu tiêu mấy hạt mưa,
Khen ai khéo vẽ cảnh tiêu sơ.
Xanh om cổ thụ tròn xoe tán,
Trắng xoá trường giang phẳng lặng tờ.
Bầu dốc giang sơn, say chấp rượu,
Túi lưng phong nguyệt, nặng vì thơ.
Cho hay cảnh cũng ưa người nhỉ,
Thấy cảnh ai mà chẳng ngẩn ngơ.

Nguồn:

  • Việt văn diễn giảng hậu bán thế kỷ thứ XIX, Nguyễn Tường Phượng, Phan Văn Sách, Bùi Hữu Sung, Trường Nguyễn Khuyến xuất bản, Hà Nội, 1953.
  • Văn đàn bảo giám, NXB Văn học, 2004.

top 10 bai tho hay cua ba huyen thanh quan 2 - Top 10 Bài thơ hay của Bà Huyện Thanh Quan

Ảnh minh họa (nguồn internet)

Bài thơ: Chùa Trấn Bắc

Chùa Trấn Bắc

 

Trấn Bắc hành cung cỏ dãi dầu
Khách đi qua đó chạnh niềm đau
Mấy toà sen rót mùi hương ngự
Năm thức mây phong nếp áo chầu
Sóng lớp phế hưng coi đã rộn
Chuông hồi kim cổ lắng càng mau
Người xưa, cảnh cũ, nào đâu tá?
Khéo ngẩn ngơ thay lũ trọc đầu!

Nguồn:

  • Việt Nam thi văn hợp tuyển, Dương Quảng Hàm, Bộ Quốc gia Giáo dục xuất bản, Hà Nội, 1951.
  • Việt văn diễn giảng hậu bán thế kỷ thứ XIX, Nguyễn Tường Phượng, Phan Văn Sách, Bùi Hữu Sung, Trường Nguyễn Khuyến xuất bản, Hà Nội, 1953.
  • Văn đàn bảo giám, NXB Văn học, 2004

top 10 bai tho hay cua ba huyen thanh quan 3 - Top 10 Bài thơ hay của Bà Huyện Thanh Quan

Ảnh minh họa (nguồn internet)

Song nữ tế tế thái thuỷ văn

Song nữ tế tế thái thuỷ văn

Trước sàng linh khóc mà than rằng:
Kỳ trăm năm chưa mãn, mẹ vội lên cõi Phật chẳng nhìn con,
Ơn chín chữ khôn đền, con tìm khắp dưới trời không thấy mẹ.

Mẹ lìa! Mẹ ơi!
… con, tình thảm thiết, sao đành,
Con nhớ mẹ, nỗi sau xưa, xiết kể.

Duyên tác hợp, lạm nghe mười chín tuổi, rổ tần phồn từng theo dấu mẹ đi.
Mối sinh thành đã hầu bảy tám lần, sân chi diệp lại ví dòng Tạ thị.

Thúi từ nhân đà nức tiếng nghi gia,
Đường thanh lịch cũng đủ mùi thù thế.

Ngoài ba kỷ chưa vẹn nguyền giai lão, buồng hung từng gió tủi mưa sầu,
Năm mươi năm chưa trọn kiếp phù sinh, chồi liễu bỗng sương giăng nắng xế.

Ôi!
Lá rụng ngàn xuân,
Mây lồng đỉnh dãy.

Trên tiên cảnh chợt mách tin, thanh điểu rước cùng đi cho vẹn nghĩa tao khang,
Dưới trần hoàn dầu cưu dạ từ ô tìm đâu thấy để đền ơn non bể.

Xem thêm:  Tập thơ Quê Hương Đất Nước đặc sắc của Nguyễn Lãm Thắng phần 2

Núm đồng nghiêng, dễ cấm tiếng chuông rè,
Chùm quả nặng, khôn nâng cành lá ủ.

Song cũng biết một trai là có, nhưng đà mây bay hạc lánh, thừa điêu phải cậy tôn hàng,
Đã hay mười gái cũng là không, khôn biết quả mãn thuyền đầy, tương sự chỉ nhờ tay nữ tế.

Rày:
Nhân tiết hạ thiên,
Lâm tuần đoan ngọ.

Gọi là bát nước điển hương, lòng thành kính dãi bày trong ngu tế.

Tiêu đề nghĩa là bài văn của hai chàng rể tế mẹ vợ. Bài này được viết bằng chữ Nôm, chép trong Quốc phong ngẫu vịnh, ký hiệu VHv.2248, lưu trữ tại Thư viện Hán Nôm.

Nguồn: Vũ Thanh Hằng, “Một bài văn tế bằng chữ Nôm,” Tạp chí Hán Nôm, số 1/1990

top 10 bai tho hay cua ba huyen thanh quan 4 - Top 10 Bài thơ hay của Bà Huyện Thanh Quan

Ảnh minh họa (nguồn internet)

Bài thơ: Đền Trấn Võ

Đền Trấn Võ

Êm ái chiều xuân tới Trấn đài
Lâng lâng chẳng bợn chút trần ai
Ba hồi chiêu mộ, chuông gầm sóng
Một vũng tang thuơng, nước lộn trời
Bể ái ngàn trùng khôn tát cạn
Nguồn ân trăm trượng dễ khơi vơi
Nào nào cực lạc là đâu tá
Cực lạc là đây, chín rõ mười

top 10 bai tho hay cua ba huyen thanh quan 5 - Top 10 Bài thơ hay của Bà Huyện Thanh Quan

Ảnh minh họa (nguồn internet)

Bài thơ: Cảnh Thu

Cảnh Thu

Thánh thót tầu tiêu mấy giọt sương

Khen ai khéo vẽ cảnh tiêu sơ,

Xanh um cổ thụ tròn xoe tán

Trắng xóa tràng giang phẳng lặng tờ.

Bầu dốc giang sơn say chấp ruợu

Túi lưng phong nguyệt nặng vì thơ,

Cho hay cảnh cũng ưa nguời nhỉ?

Thấy cảnh ai mà chẳng ngẩn ngơ.

Nguồn:

  • Nguyễn Tường Phượng, Phan Văn Sách, Bùi Hữu Sủng, Việt văn diễn giảng hậu bán thế kỷ thứ XIX, Trường Nguyễn Khuyến xuất bản, Hà Nội, 19532.
  • Văn đàn bảo giám, NXB Văn học, 2004

top 10 bai tho hay cua ba huyen thanh quan 6 - Top 10 Bài thơ hay của Bà Huyện Thanh Quan

Ảnh minh họa (nguồn internet)

Vốn là một trang nữ lưu tài sắc, Bà huyện Thanh Quan, cũng như hầu hết các thi nhân kim cổ, có một nguồn dạt dào, một tấm lòng tha thiết với gia đình. Trên con đường từ đất Bắc vào kinh đô Huế để nhậm chức Cung trung Giáo tập, qua bao , một mình phải vượt suối, trèo đèo, bà đã có dịp để lòng mình sống với hiu quạnh cô đơn.

Theo Thuvientho.com

Check Also

nhung bai tho ngan hay ve mua an tuong nhat 310x165 - Những bài thơ ngắn hay về mưa ấn tượng nhất

Những bài thơ ngắn hay về mưa ấn tượng nhất

Mưa vốn dĩ là hiện tượng tự nhiên của đời sống hàng ngày thế nhưng …