Home / Chùm thơ chọn lọc / Nhà thơ Hoàng Cầm cùng tập thơ Kiều Loan hay nhất mọi thời đại phần 5

Nhà thơ Hoàng Cầm cùng tập thơ Kiều Loan hay nhất mọi thời đại phần 5

Nhà thơ Hoàng Cầm cùng tập thơ Kiều Loan hay nhất mọi thời đại phần 5

Hoàng Cầm là một thi sĩ luôn đi tìm, khám phá những điều mới mẻ trong thơ ca bởi vậy ông luôn dành hết tâm huyết của mình để mài dũa những thi phẩm trước khi ra mắt của mình. Tập thơ kịch Kiều Loan là một tập thơ vang danh một thời đi cùng năm tháng được độc giả vô cùng mến mộ và ca tụng. Cùng nhau tiếp nối phần 4 qua bài viết này nhé các bạn. Đừng bỏ lỡ nha!

Đoạn 7

Ngục quan:

Sao các ngươi vẫn cứ làm huyên náo?

Người què:

Tôi cười chuyện những ông vua lếu láo

sơn mãi cái ngai vàng mọt gậm của ông cha

Ngục quan:

Tôi xin ông đừng múa mép ba hoa

Đêm hôm nay tạm sang nằm ngục khác

Người què (ra vẻ ngớ ngẩn):

Thưa đại nhân, lại có người muốn thác

Sắp vào đây chiếm chỗ của Người Què?

Một vài hôm, tình đang se

Tôi lại ở một mình nghe chiêng trống

Tiễn người bạn xuống âm ti tìm mộng.

(Vẻ buồn rầu)

Ngục quan:

Cả hai người phải bỏ gian ngục này

Vì có quan Chưởng vệ sắp vào đây

Người què:

Chưởng vệ nào?

Ngục quan:

Chưởng vệ cấm binh, tướng quân họ Vũ!

Ông già:

Ngài sắp vào?

Người què (ngẫm nghĩ):

Lạ nhỉ?

Ngục quan:

Hai nhà ngươi

Sang bên kia nằm ngủ, đêm khuya rồi

Người què:

Vũ tướng quân lần mò trong đêm tối

Sắp vào đây? Vào thăm người có tội?

Hay ngài xem ngục thất có yên vui

Mạng nhện dăng có đẹp bốn tường vôi

Lũ sắp chết những ai cười, ai khóc?

Hay ngài xem có ai dùng gấm vóc

Biếu ngục quan cho nhẹ bớt cực hình?

Ngục quan:

Nhà ngươi đừng nói nhảm!

Người què:

Khắp kinh thành

Từ thánh thượng đến thằng dân ngu dốt

Người đứng đắn chỉ có tôi là một

và đại nhân sau nữa mới là hai

Ngục quan:

Vào trong kia!

Người què:

Tôi đoán chắc không sai

Quan Chưởng vệ vào đây thăm… sắc đẹp!

Ngục quan:

Này bác què, liệu hồn! Đừng bép xép

Ngài vào đây căn vặn các tội nhân

Xem những ai theo giặc khắp xa gần

Người què:

Cái việc ấy ai nhờ ông tướng võ?

Ngục quan:

Chỗ thân tình… thôi thì tôi nói nhỏ:

Hai hình quan vừa chết lúc trưa nay

Ông già:

Vì sao?

Ngục quan:

Tôi không biết

Người què:

Thế càng hay

Một buổi sáng, hai hình quan cùng chết

Hay giời muốn cho triều đình tiêu diệt

Những ông nào hay chém giết bâng quơ

Để từ nay không có máu tế cờ

Chợ không xác, mặt thành không thủ cấp

Ngoài cửa ô, những đêm mây xuống thấp

Chẳng còn ai trông thấy quỷ không đầu

Đó là điềm bọn giặc sẽ theo nhau

về vui cảnh vợ con, chăm cấy lúa

Đó là điềm muôn vạn thuở

Phải không ngài?

Ngục quan:

Ai nghe được lời ông!

Mời bác Què và ông lão vào trong

Quan Chưởng vệ đến đây trong khoảnh khắc

Ông già:

Tôi bị tội đã đi theo quân giặc

Tưởng phải chờ đây để gặp tướng quân?

Ngục quan:

Nhiều tuổi rồi, cứ ngủ cho yên thân

Người què:

Thật lạ đời, chỉ hỏi riêng cô gái

Vũ tướng quân vào đây là chí phải!

Vì tội cô nàng… bất khả dung tha

Tội phanh thây, mà cái tội ấy là…

Nàng rất đẹp!

(cười lớn)

Ngục quan:

Lại sắp ầm câu chuyện!

Cái roi sắt đừng để tôi dùng đến

Vào trong kia!

(Người Què và Ông Già bị đẩy vào trong.

Ngục quan dọn dẹp)

Tiếng Kiều Loan (bên trong):

Mong đợi mấy vạn ngày

Sao bằng ta đợi chết đêm nay?

Khuya rồi, tiếng hát ai nghe đó

Cười hộ người điên cuộc đổi thay…!

Ngục quan:

Sắp chết rồi mà thơ vẫn còn hay

(Tiếng Người Què bên trong)

Người què:

Khuya rồi ta ngủ cho ngon giấc

Ai sống mà thay với đổi thay?

(Ngục quan dọn dẹp xong đi ra. S

ân khấu tối mịt, diễn tả một khoảng thời gian trôi qua.

Tiếng kẻng nặng nề. Vũ tướng quân vào trong gian ngục đem theo hình cụ.

Ngục quan chắp tay theo sau)

Đoạn 8

Vũ tướng quân:

Tội nhân đâu?

Ngục quan:

Dạ, bẩm lệnh tướng quân

Ngài xét hỏi ông già hay cô gái?

Vũ tướng quân:

Hai tội nhân cần tra hỏi tỏ tường

Nhưng nửa đêm ta đã phải lên đường

Dẫn cô gái ra đây, ta hỏi trước

(Quản ngục đi vài bước. Vũ tướng quân gọi lại)[/]
Này quản ngục, còn tội nhân nào khác

Ngoài cô ta và ông lão trong này?

Ngục quan:

Có Người Què bị tội ba năm nay chưa phải chết

Vũ tướng quân:

Mà giam cùng một chỗ?

Ngục Quan:

Vâng!

Vũ tướng quân:

Hai phạm nhân tử tù không phải nhỏ

Ai đem giam cùng với bọn tù thường?

Ngục quan:

Thưa tướng quân, người có tội bốn phương

Đổ cả đến kinh thành như nêm cối

Chưa chém hết nên ngục tù chật chội

Đang xây thêm mười lớp ở Tây môn

Giam ông già và cô gái ở đây hơn

Vì đường lối quanh co và khuất khúc

Dù tội nhân có rắp tâm vượt ngục

Cũng không sao thoát khỏi sáu lầu canh

Và mỗi lầu có hai chục cấm binh

Vũ tướng quân:

Việc xét hỏi tội nhân trong ngục thất

Rất hệ trọng. Phải giữ tròn bí mật

Vì tuy đem nhiều hình cụ ghê hồn

Ta cũng cần phủ dụ rất ôn tồn

Để tội nhân cung khai cho hết lẽ

Ta xét hỏi có nhiều điều cặn kẽ

Việc đầu tiên là giải tán quân canh

Ngươi truyền cho đoàn binh sĩ phòng thành

phải yên chỗ và cấm không trò chuyện

Còn Người Què mà ngươi vừa nói đến

Phải điệu đi lập tức khỏi nơi này.

Ngục quan:

Vâng hạ quan vừa đuổi hắn đi ngay

Hắn đã ngủ

Vũ tướng quân:

Phải điệu đi nơi khác!

Ngục quan:

Hắn ngủ say, vả lại, thưa tướng quân

Người Què đây không phải đứa ngu đần

Nếu đưa hắn sang một nhà ngục khác

Hạ quan sợ lũ tù nhân xao xác

Vì Người Què thích tán chuyện chúa vua…

Vũ tướng quân:

Nhìn lại xem hắn ngủ đã say chưa?

Ngục quan (nhìn sang bên cạnh, một lát):

Hắn đã ngủ, cả lão già cũng ngủ

Rất ngon lành như người vô tư lự

Vũ tướng quân:

Tạm được rồi, đưa cô gái ra đây

Rồi nhà ngươi lập tức tránh đi ngay

(Ngục quan dẫn Kiều Loan đến, rồi vái chào Vũ tướng quân

đi sang gian ngục bên cạnh. Một lát).

Đoạn 9

Kiều loan:

Kìa, ông tướng! Sao không đi dẹp giặc

Lại vào đây thăm hỏi một người điên?

Vũ tướng quân (se sẽ gọi):

Kiều Loan…!

Kiều Loan:

Nàng Kiều Loan giờ đã mất

Đừng gọi tên! Lòng tôi đau như cắt

Dưới lớp đất đen này, ông cúi nghe xem:

Vua Quang Trung còn thét mắng ngày đêm

Vũ tướng quân:

Em Kiều Loan! Dù tôi có lỗi nguyền

Non nước đã thanh bình trong gió mới

Kiều Loan:

Tôi không biết, tôi là người có tội

Xin tướng quân đem hình cụ vào đây

Tôi xin chờ máu chảy xuống bàn tay.

Vũ tướng quân:

Mười năm qua, lòng tôi, ai biết rõ

Ngày biệt ly, nàng ân cần khuyên nhủ:

Chàng cố xây hạnh phúc cho mọi người

Bằng chiến công oanh liệt bốn phương giời

Nàng sẽ hỏi: vì sao khi hoạn nạn

Tôi không theo nhà Tây Sơn Nguyễn Quang Toản?

Tôi trả lời: Quang Toản mất lòng dân

Vì triều cương đổ nát bởi gian thần.

Kiều Loan:

Phải, những kẻ nào cầu phú quý vinh thân

Thường phù thịnh, ai phù suy!

Vũ tướng quân:

Phu nhân chưa hiểu…

Kiều Loan:

Hừ, lưỡi không xương nhiều đường lắt léo!

Ông nhớ xem, lúc nghèo đói nuôi nhau

Vua Quang Trung như nắng rọi trên đầu

Đánh tan quân cướp nước mặt ngựa đầu trâu

Rồi xây dựng cho đời dân sung sướng

Có vườn ruộng, có cửa nhà yên ấm

Thì ông nói: Vua Quang Trung giỏi lắm!

Cho đến khi Quang Toản mới lên ngôi

Ở miền Nam, chúa Nguyễn mạnh lên rồi

Thì ông nói: Triều Tây Sơn đổ nát

Nói hay quá, con thò lò sáu mặt

Điên đảo quay cuồng cũng chẳng bằng ông…!

Vũ tướng quân:

Lẽ sống còn phải tuỳ cơ

Phu nhân trách tôi, tôi chẳng bận lòng

Nếu ngày trước tôi về triều ngụy đế

Thì nội loạn trôi dài bao huyết lệ?

Là anh hùng không phải để giết nhau

Đem tài năng khơi máu, rắc oan sầu

Là anh hùng không mưu quyền cướp lợi

Xây sự nghiệp trên thi hài đồng loại.

Kiều Loan:

Hừ, “không giết nhau, không mưu quyền cướp lợi ”

Ngài làm ngược với những điều ngài nói

Miệng nhân từ, lòng độc ác gian hùng!

Vũ tướng quân:

Mười năm qua, khói lửa kín non sông

Đến ngày nay tổ quốc rực xuân hồng

Mười năm qua, lòng tôi, nàng chưa rõ

Kiều Loan:

Mười năm qua, còn một đêm nay nữa

Tôi nằm đây đợi chết rất bình yên

Tôi hát mừng non nước xoá ưu phiền

Xin tướng quân để tôi yên

(Quay đi)

Vũ tướng quân (níu lại):

Kiều Loan ơi! Vì sao nàng lại nỡ…

Kiều Loan:

Lòng tôi bạc đen, đừng nhắc chuyện

Vũ tướng quân:

Tôi không quên ngàn dương liễu đương tơ

Mái nhà trắng bên vườn mai nở tuyết

Tôi không quên những ngày xưa diễm tuyệt

Sống bình yên trong giấc mộng say nồng

Kiều Loan (thét lên):

Chàng không quên vò xé một tấm lòng!

Đừng nói nữa! Tôi van chàng lần cuối!

Mai tôi chết, trước khi chàng đánh đuổi

Lũ tàn quân sang rừng núi biên cương!

Trước khi vua Quang Toản nặng đau thương

Chui vào cũi để trôi về đất chết

Trước khi chàng, vị anh hùng lẫm liệt

Tàn sát bao tướng sĩ của Tây triều

Và trước khi… Ôi! Đau đớn bao nhiêu

Những ruộng tốt, vườn tươi, hoa thơm quả ngọt

Vun xới mười năm bỗng dưng mất hút

Vào tay quân hùm sói của Gia Long!

Vũ tướng quân:

Thề với phu nhân: Từ lúc cầm quân

Bảy năm giời, tôi chỉ giữ lòng nhân

Kiều Loan (chua chát):

Vâng, tôi biết… năm nghìn quân bại trận

Ở Phú Xuân theo nhau mà tự tận

Bằng con dao rất sắc của chồng tôi

Trăm tướng tài vui vẻ xuống sông chơi

Bằng cũi lớn của tướng quân đem biếu

Vũ tướng quân:

Lệnh chúa thượng ban ra, tôi đành phải chịu

Kiều loan:

Đức thiếu quân khờ dại mất kinh đô

Chạy lên rừng còn có kẻ theo dò

Vì ai lấy được đầu Nguyễn Quang Toản

Tướng quân thưởng bạc vàng năm trăm lạng

Bùi Thị Xuân, vị nữ tướng anh hùng

Ai tẩm dầu làm đuốc rọi hoàng cung?

Ai quật mộ vua Quang Trung

Thiêu hài cốt ra tro, nhồi thuốc súng

Bắn ra ngoài biển Đông?

Ai thắt cổ bà Ngọc Hân, Tây cung hoàng hậu?

Mấy hoàng tử còn thơ ai dìm trong vũng máu?

Ai? Ai bạo tàn? Nguyễn ánh hay tướng quân?

Ai khua môi khoe mãi lòng nhân?

Ai là giặc? Tướng quân hay Nguyễn ánh?

Vũ tướng quân:

Không phải thế, tôi một lòng vì nước

Dù Nam triều, Tây nguỵ có làm chi

Miễn làm sao thiên hạ hết loạn ly

Đức kim thượng là một vì thánh đế

Lúc giao tranh phải giữ phần thắng thế

nên không sao tránh thoát cuộc tương tàn

Thề với phu nhân: danh vọng tôi không ham

Đã nhất quyết từ khi làm võ tướng

Dẹp hết loạn cho muôn dân sung sướng

Rồi về quê hương, bên một vườn mai

Nghe chim ca gió hát thoảng bên tai

Say ân ái trong niềm vui vĩ đại

Ta yêu nhau hết những ngày còn lại.

Kiều Loan (thở dài):

Chuyện đã qua nhắc lại có vui gì

Tướng quân vào ngục tối để làm chi?

Vũ tướng quân:

Để đưa nàng ra ngoài trời xanh biếc

Kiều Loan ơi, trong mười năm cách biệt

Tôi vẫn ôm tình cũ nặng bên lòng

Kiều Loan (lạnh nhạt):

Thưa tướng quân, tôi là gái mất chồng

Mai được chết tôi vô cùng thoả nguyện

Vũ tướng quân:

Nàng biết đâu: Trong mưa ngàn bão biển

Bao năm ròng tôi sống vắng yêu thương

Có những chiều tưởng nhớ đến quê hương

Tôi khổ sở …

Kiều Loan (cười):

Vợ vua sinh gái đẹp

Đường vào tận thâm cung nào có hẹp?

Vũ tướng quân:

Kiều Loan ơi!… xin nhớ lại tình xưa

Tin lòng tôi toàn vẹn đến bây giờ…

Kiều Loan:

Vâng, tôi tin, quá tin nên phải chết

Sao tướng quân không cắn môi nhất quyết

Phóng lưỡi gươm đâm thẳng trúng xuyên tâm

Người vợ xưa ngu dại trót thương nhầm?

(Nàng nức nở, nhà ngục yên lặng)

Vũ tướng quân:

Một lát nữa, ông Hiệu uý cấm phòng quân

Theo lệnh tôi vào đón rước phu nhân…

Kiều Loan:

Thế cũng được. Vậy sau khi thoát chết

Tôi theo ai để giữ tròn khí tiết?

Hay là theo chúa Nguyễn lập công danh?

Vũ tướng quân:

Nửa đêm nay hàng mấy vạn hùng binh

Sẽ theo tôi lên đường đi phạt Bắc

Nàng về quê, chờ dẹp yên quân giặc

Tôi hồi hương nối lại giấc mơ hoa…

Kiều Loan:

Vâng, thưa ông tôi sẽ đợi đến già

Vì khắp nước không bao giờ tàn khói lửa

Khi chúa Nguyễn còn là tên bạo chúa

Khi tướng quân còn tiến chức thăng quan

Còn sưu thuế cao, còn tù ngục, còn chết oan

Dân bốn cõi còn nổi lên như gió

quét sạch Nguyễn triều! Tôi e rằng lúc đó

tướng quân không còn đầu đội mũ về quê.

Vũ tướng quân:

Phu nhân đừng lo. Tôi giữ lời thề

Với chúa Nguyễn: dẹp cho bằng hết loạn!

Cũng chẳng bao lâu, chóng chầy năm bảy tháng

Là sóng lặng gió yên. Mũ bạch phượng chói loà

Đầu còn đây, tôi trở lại quê nhà

Kiều Loan (cười chua chát):

Không! Tôi không về! Tôi muốn xông pha

Ngoài mặt trận, để chém đầu ngụy đế

Đoàn hào kiệt xưa lừng danh bốn bể

Nay già nua rầu rãi chốn biên thuỳ

Là kẻ thù: tôi cũng phải giết đi!

Tôi lại điên! Lại rong đường hát nhảm!

Máu nhuộm tóc, tôi cười lên thê thảm

Tôi hát rằng: ta muốn xé giời xanh

Cầm dao chọc thủng mắt xanh

Đỡ nhìn mưa bão tan tành nước non

Vũ tướng quân:

Tôi nhắc lại: tôi một lòng vì nước

Ôm làm chi cái vinh quang ngày trước

Khi lê dân còn quằn quại một phương trời

Nàng cố tình không hiểu tấm lòng tôi!

Kiều Loan:

Tôi không hiểu

(Tiếng trống cầm canh)

Vũ tướng quân:

Đã sắp sang giờ Hợi

Nàng phải theo…

Kiều loan:

Theo chàng ra biên giới?

Vũ tướng quân:

Nàng trở lại cố hương…

Kiều Loan:

Chàng phải có lời thề…!

Vũ tướng quân:

Phu nhân đòi gì, tôi cũng vui lòng nghe.

Kiều Loan:

Chàng phải thề: giảng hoà cùng thiếu đế!

Vũ tướng quân (cau mày):

Ta nên hiểu cuộc xoay chiều thời thế

Nhà Tây Sơn thế tất phải suy vong

Mới có nền bình trị khắp non sông

Tôi xin thề: sẽ dùng tài, dùng sức

Tâu với Chúa công, mở lòng nhân đức

Dụ ông vua trẻ tuổi kia ra hàng

Cho thiếu qu

Xem thêm:  Bài thơ Bốn mùa – Nhà thơ Nguyễn Đình Huân

Đoạn 11

(Người Què ló đầu ra, rồi bò ra hẳn.

Ông Già bò ra sau. Người Què nghiêng đầu nhìn sang bên cạnh, bỗng ôm bụng cười lăn lộn)

Người què:

Giờ mới biết là vợ ông đại tướng

Nửa đêm nay lại bắt đầu sung sướng!

(Cười)[/]
Ông già:

Lại sắp có ông Hiệu uý vào đây

đưa người điên ra khỏi gian ngục này.

Người què:

Đã đến lúc sinh ra nhiều việc biến

Nhan sắc ấy sẽ tha hồ vẽ chuyện

Các vị tướng quân mà vướng sắc khuynh thành

thì tôi e… đổ sụp mất trời xanh!

Ông già:

Hừ, nó quên phăng ông thầy học cũ

Không nhắc nhở một lời! Quân vô đạo bất nhân!

Chữ nghĩa giả thầy, vợ to hơn bố

Người què:

Tôi hỏi rằng: Lão trượng lúc đương xuân

Đã lần nào say đắm một giai nhân?

Ông già:

Suốt đời lão không vương tình mềm yếu

Người què:

Ồ, thảo nào, cụ vẫn còn chưa hiểu

Sức chìm non, cạn bể của đàn bà

Cô ả này xem sắc đẹp yêu ma

Tôi đủ biết: thuộc về loài đại ác!

Mắt sắc như gươm, mi dài như mác

Tôi chợt nghe giọng nói đã rùng mình

Nhan sắc này bằng mấy vạn hùng binh?

Để người ấy đi đôi cùng danh tướng

Thì trời đất sẽ ra sao? Thưa lão trượng?

Ông già:[b/]
Hắn ra Bắc Hà… mã đáo thành công.

Người què:

Cụ nhầm rồi, thì giặc lại như ong

Vì sắc đẹp bắt gươm quay mũi lại!

Thì hai bên đã biết ai thắng bại?

này lại sông máu núi xương

Lại bồng bế nhau nghìn vạn nẻo đường

Lại đói rét lầm than chúi đầu gãy cổ

Ông già:

Túc hạ quá lo xa

Người què:

Cuộc phân chia lại diễn ra lần nữa

Nơi kinh thành chưa khỏi vết thương xưa

Tôi lại đứng đây xem một ván cờ

Kẻ sắp được bỗng lâm vào nước hết!

Tôi lại đứng đây xem người chém giết,

Cười thế gian rằng dại rằng khôn

Tôi lại đứng đây nghe giọng ghê hồn

Từ cái miệng anh đào rung đất nước!

(Mắt đăm đăm suy tính một việc gì ghê gớm)

Thưa lão trượng, tấm lòng yêu tổ quốc

Của Người Què, cụ có thấu cho không?

Ông già:

Lão hiểu rồi…

Người què:

Phiền lão trượng vào trong

Xem cô ả có say sưa giấc điệp?

(Ông già làm theo, rồi trở ra)

Ông già:

Ngủ say lắm…

Người què:

… Ngày mai cụ phải chết!

Cụ mất đầu…

Ông già:

Lão chết rất bình yên

Người què:

Còn cô ta?

Ông già:

Rồi hưởng thú đoàn viên

Với chồng cũ trong những ngày còn lại

Người què:

Không thể được!

Tôi hiến cụ cách từ trần êm ái

Ông già:

Mảnh thân già tùng xẻo cũng không đau

Vì không còn nghĩa lớn đội trên đầu

Đầu có rụng, âu cũng là thoát nợ

Người què:

Từ lúc ra đời, đầu liền với cổ

Không lẽ gì lại để cái đầu rơi

Xuống âm ty, bố mẹ hỏi: đâu rồi?

Tao sinh ra mày có cái đầu to lắm!

Mất đâu rồi? – Cụ biết trả lời sao?

Chúa Nguyễn ngoài kia mài sắc lưỡi đao

Tôi hiến cụ cách từ trần êm ái

(Ghé sát tai cụ già nói nhỏ)

Ông già (nhè nhẹ lắc đầu)

Sao đành tâm!

Người què:

Không, cụ phải làm ngay

Chậm một khắc e đảo điên thời cục

(Móc thắt lưng, lấy ra một gói giấy đỏ)

Cách ba năm, có một viên quản ngục

Bán cho tôi một vị thuốc dưỡng nhàn

Chờ khi nào nổi bệnh chán trần gian

Pha vào nước, uống một liều sẽ khỏi

Ngần ấy ngày đã vui cùng bóng tối

Vẫn thèm trông thế sự đổi thay màu

Nên thuốc này chưa đụng đến lòng đau

Êm ái lắm, ngọt như lời ân ái

Thơm như sữa mẹ hiền ngày bé dại

Vừa uống xong thoắt đã biến trời tiên

Hồn phiêu diêu trong hương sắc u huyền

(Chìa gói thuốc cho Ông Già và

Chỉ vào bình nước ở xó tường)

Đã đến lúc vị thuốc này đắc dụng

Chỉ nó chữa được nan y bách chứng

Riêng đêm nay nó trị bệnh loạn ly

Thuốc “thái bình” thưa lão trượng

Ông già (cầm gói thuốc suy nghĩ.

Xa xa có tiếng khánh dồn dập lẫn tiếng trống)

Người què:[/bư Vũ tướng quân sắp đến, pha thuốc đi! Mời cô gái uống một liều bất tử [i](Ông già còn dùng dằng. Tiếng trống gần lại)[/i]

Xem thêm:  Top 20 Bài thơ hay viết ngày quốc tế lao động 1-5

Liều thuốc này chữa mười người cũng đủ

Cụ đừng lo không thoát nợ trần gian

(Một lát im lặng)

Giờ đã đến, cụ liệu đường tự xử

Và đưa hồn liệt nữ lên giời xanh

Trong ngục này, tôi ở lại một mình

Chúc nhị vị siêu sinh về cõi Phật.

(Tiếng trống đổ hồi. Bị thôi miên vì giọng nói mãnh liệt của

Người Què, Ông Già đổ cả gói thuốc vào bình nước,

nhưng lão vẫn ngập ngừng, đứng nhìn Người Què. Kiều Loan ra)

Đoạn 12

Kiều Loan ():

Tôi vừa thoảng giấc mơ êm ái nhất

Cùng người xưa lơ lửng xứ hoa hương

Nghìn tiên chấp chới y thường

Vợ chồng phiêu lãng trên đường giăng xanh

Chợt tỉnh dậy môi se và miệng đắng

Đầu nóng ran như một người cảm nắng

Mà trong tâm như đốt lửa bừng bừng…

Quản ngục ơi! Tôi khát nước vô cùng!

Người què:

Có nước lã, mời cô nương tạm uống

Kiều Loan (cười nụ):

Vâng, tôi biết, nước của trời mưa xuống

Cho tôi nguôi cơn sốt cháy buồng gan.

(Người Què ra hiệu, Ông Già bưng bình nước

đến trước mặt Kiều Loan)

Ông già:

Mời cô nương!

Kiều Loan:

Xin cảm tạ muôn vàn!

(Bưng bình nước)[/iư Tôi với cụ chẳng may cùng bị bắt Một chiều qua đã cùng đem nước mắt khóc hão huyền cái chết của người xưa Thì hôm nay có một bát nước mưa Xin chia sẻ… [i](Tiếng trống vẫn dồn dập)

Ông già:

Vâng, lão xin uống trước

Chứ đợi lưỡi gươm Nguyễn ánh… nhục vô cùng

Kiều Loan:

Đừng uống cạn!

Người què:

Chỉ một hớp là xong

Bình nước ấy đủ mười người mát mẻ

Ông già (uống xong, lảo đảo):

Lão không say! Lão theo hầu tiên đế

Uống hớp nước này lão đến hoàng cung

Ngậm oán hờn, nhổ xuống mặt Gia Long!

(Ngã chúi vào một xó, nằm chết như người ngủ)

Kiều Loan:

Người thứ hai uống nước mưa mát ruột

Là ai nhỉ?

Người què:

Là cô nương và chỉ có cô nương!

Kiều Loan (cười nhạt):

Tôi vào đây, chân còn vướng bụi đường

Chưa đáng mặt uống một liều bất tử

(Dằn giọng)

Người thứ hai là ông!

Người què (không ngờ)

Ô liệt nữ!

Nói lạ lùng thay!

Kiều Loan:

Tôi nói lẽ thường thôi

Vì thuốc độc này ông muốn giết tôi

Hai chúng ta thù gì nhau không nhỉ?

Ông nếm trước đi!

Người què (lạnh lùng):

Không gan cháy ruột sôi

Không lo phiền, không thất vọng chán đời

Có việc gì phải uống!

Kiều Loan:

Hừ, ba năm tù ngục

Đã mài mòn chí lớn, ông đã quên

Những ngày xưa theo Quang Trung dẹp giặc

Ăn cơm hẩm của Gia Long, ông đã hoá đê hèn

Đã bị bắt chỉ có hai đường thoát

Một là mắng kẻ thù rồi tự sát

Hai: trốn ra theo sự nghiệp lâu dài

Chứ như ông! vào ngục để yên ngồi

Giương mắt ếch nhìn Gia Long thắng trận!

Triết lý yếu hèn, tâm tư ngớ ngẩn

Thì dù không gan cháy ruột sôi

Cũng nên dùng hớp nước này thôi!

Người què:

Nghĩ xem đã…!

Kiều Loan:

Trống xuất quân gần lắm!

Đánh trận này Gia Long không thể thắng

Ta thắng Gia Long ngay giữa ngục này

Ông là người vô dụng, uống đi ngay!

Người què:

Cô nương nói dễ lọt tai đấy chắc?

Kiều Loan (rút đoản kiếm giấu trong ngực áo, giơ lên):

Ta có thanh gươm sắc

Sẽ giúp ông thoát trần gian tức khắc!

Người què (bị bất ngờ):

Ừ mà cô nương bàn tính cũng kỹ càng

Trong ngục tù mà ăn nói nghênh ngang

Cũng vô ích. – Trốn ra thì chẳng được!

Một chân què có ai dìu từng bước

Mà đuổi theo chí lớn của ngày xưa?

Gươm sắc của cô nương tôi chẳng chối từ

Gươm lạnh lắm…! Uống nước này ấm bụng…

(Bưng bình nước uống)

Sáng sớm mai nếu cô nương còn sống

Tôi gửi lời vĩnh biệt Vũ tướng quân

Vĩnh biệt chúa vua, vĩnh biệt quyền thần

Không vĩnh biệt những người dân trung hậu

Hồn ta đây sẽ nhập vào trong máu,

Trong mắt sáng đời sau, hồn sẽ mở to

Để nhìn xem ai xấu, tốt, hiền, ngu?

Kiều Loan:

Vào trong kia mà nhắm mắt, phàm phu!

Người què (lảo đảo đi sang gian ngục bên cạnh cười to)

Kẻ phàm phu cũng chỉ là giấc mộng!

Chào cô nương!… (tiếng trống lại dồn dập)

Xem thêm:  Những bài thơ ngắn hay tháng 9 đặc sắc nhất

Đoạn 13

(Một lát Vũ tướng quân vào gọi to)

Vũ tướng quân:

Kiều Loan ơi có nghe chăng tiếng trống

đã xa rồi, quân sĩ đã lên đường

Đi ngay thôi, mau trở lại quê hương!

Kiều Loan:

Kìa, thiếp tưởng sẽ có ông Hiệu úy

Đưa thiếp đi cho đỡ vướng chân chàng?

Vũ tướng quân:

Quan Hiệu uý… Chao ôi!…

Kiều Loan:

Cũng chết rồi chăng?

Vũ tướng quân:

Sao nàng biết?

Kiều loan:

Tâm linh tôi đoán thế

Dưới triều Gia Long, người có nghĩa có tình

Đều chết thảm thương, đều chịu cực hình

Đều mang tiếng loạn thần và tặc tử!

Vũ tướng quân:

Nàng đoán không sai, chao ôi, Hiệu uý

Vì bênh vực phu nhân ngay giữa công đường

Việc đến tai chúa thượng… đấng chí tôn

Đã hạ chỉ chém đầu ngay trước bệ

Lúc giờ tuất vừa qua!…

Kiều Loan:

Gia Long nhân đức nhỉ!

Thế còn chàng? – Chàng xót thương Hiệu uý

Hay đồng tình với Chúa giết quan hầu?

Vũ tướng quân:

Thôi, chuyện triều đình ta sẽ nói sau

Trống giục giã, lên đường ngay kẻo muộn

Kiều loan (khóc đau đớn):

Quan Hiệu uý… tuổi xuân còn mơn mởn

Đã chết rồi… đã chết vì thương tôi!

Vũ tướng quân:

Đức vua ta nhân đức với muôn người

Nhưng phải chém những kẻ nào có lỗi

Những gian thần!

Kiều Loan:

Thương một người vô tội

Là mang tiếng gian thần! chàng đấy thì sao?

Chàng thương xót tôi, liệu có mất đầu?

Giữ được đầu, có được phép thương nhau?

Có được phép nhớ tình xưa, nghĩa cũ?

Còn vợ hiền, liệu có còn áo mũ?

Mất cân đai, tình có vẹn tròn không?

Chàng nói ngay đi, cho thiếp yên lòng

Vũ tướng quân:

Ta là cánh tay trung thành của Chúa thượng

Dù thương nàng, ta còn mang nghĩa lớn

Diệt Tây Sơn.

Kiều Loan (nghiến răng):

Trời ơi! Nghĩa lớn!

(Bên ngoài, tiếng trống giục, tiếng hò reo vang dậy

Ngục quan hấp tấp chạy vào, run rẩy cúi đầu).

Đoạn

Ngục quan:

Bẩm… tướng quân!…

Vũ tướng quân:

Việc gì đó? Ngục quan?

Ngục quan (hổn hển):

Nguy lắm rồi… đấy… tiếng thét ầm vang

Mấy nghìn dân kinh kỳ đang nổi loạn

Vũ tướng quân:

Ai nổi loạn?

Ngục quan:

Họ có bọn Tây Sơn dũng cảm cầm đầu

Họ đòi mở cửa tù, đòi giảm thuế

Đòi chém các quan… Tiếng trống giục mau…

Có thánh chỉ triệu Ngài ra đánh dẹp

Vũ tướng quân:

Dân nổi loạn…? – Làm gì, quân tôm tép!

Cho ngươi lui. Ta phụng mệnh, sẽ ra ngay.

(Ngục quan vái chào đi ra. Vũ tướng quân

tiến nhanh lại cầm tay Kiều Loan)

Vũ tướng quân:

Dân nổi loạn rồi, tôi phải ra tay

Dẹp bằng hết. Phu nhân cầm vạt áo

Theo tôi đi.

Kiều Loan (co tay lại):

Dân nổi lên như bão

Vì Nguyễn triều đi ngược lại lòng dân

Chàng nghe tôi, đừng ra lệnh xuất quân

Đừng chém giết những người dân vô tội!

Vũ tướng quân:

Đó là giặc! Nàng biết đâu dám nói?

Ta là cánh tay trung liệt của triều đình

Phải dẹp bằng tan quân phiến loạn kinh thành

Theo ta đi, nhanh lên! (định đi)

Kiều Loan (quắc mắt thét to):

Đứng lại!

Cánh tay Nguyễn triều, cánh tay quỷ quái!

Thật hết rồi!

(Nhanh như cắt, Kiều Loan phóng gươm đâm giữa ngực

Vũ tướng quân. Vũ thét lên và ngã xuống)

Vũ tướng quân:

A! Kiều Loan! Ai ngờ!…

Kiều Loan:

Tên Kiều Loan giờ mới đáng gọi to

Mà nhắm mắt!

Vũ tướng quân (gượng dậy):

Kiều Loan… nàng giết tôi…

Máu này phun ngục tối

Dòng máu mười năm trăm sông nghìn núi

Dòng máu xưa nàng âu yếm chăm nuôi

Tôi đã phụ nàng! Trời ơi! ánh lửa

Trống giục ngoài kia. – Nhà ngục mở

Ngày mai trời sáng lối quê hương

Nàng có về không? – Xin lượng thứ!

Đời tôi còn có chút tình thương?

(Ngã xuống, cố ngóc đầu lên, yếu ớt. Trong khi đó

Kiều Loan trừng mắt nhìn bàn tay mình, rồi đi men nhà ngục.

Nàng ôm ngực chồng, xoè tay như muốn bịt kín vết thương đang ứa máu)

Vũ tướng quân:

Thôi, nàng ở lại! Xin đừng kể

Câu chuyện đôi ta ở dọc đường

Tôi chỉ xin nàng hai

Cài trên lá cỏ… phía quê hương…

(Vũ tướng quân nhắm mắt, Kiều Loan bỗng khóc oà,

vừa khóc vừa vuốt mắt cho chồng. Tiếng trống,

tiếng reo hò càng mạnh. Một lát Kiều Loan đứng dậy,

cầm bình thuốc độc, nâng lên miệng uống hết.

Nàng bỗng trợn mắt sáng rực, the thé một chuỗi cười ghê rợn,

bước đi chuệnh choạng, giọng lúc đầu còn vang dội,

sau yếu dần, yếu dần)

Ô này xanh biếc cõi âm

Chàng đi nghìn dặm, em nằm mây cao

Nhởn nhơ nhan sắc máu trào…

(Lại hát ru, cúi xuống vỗ lên vai chồng)

Mời chàng… lên giải mây cao

Bẻ phăng gươm báu, trôi vào mộng xưa

Ngựa hồng ai cưỡi bao giờ?

Xe ai chuyển bánh trăng mờ đêm nay?

(nói) Thương chàng em dại em say

Lòng em ngây ngất với ngày biệt ly

(Giọng yếu dần)

Âm cung hò hẹn những gì

Tướng quân tung máu… ô kìa!…

Em đã nguôi quên

Van chàng… xoá bỏ ưu phiền…

(Kiều Loan thổn thức nhè nhẹ… ôm xác chồng,

bế hẳn vào lòng… đăm đắm nhìn, đôi mắt đã dại đi…

Một lát, nàng gục đầu xuống ngực Vũ, chết)

Hạ màn hết.

Trên đây, chúng tôi đã chia sẻ và tuyển chọn cho quý độc giả những thi phẩm đặc sắc nhất của nhà thơ Hoàng Cầm trong tập thơ Kiều Loan hấp dẫn. Chỉ khi nào chúng ta đọc và suy ngẫm thì mới cảm nhận được nét độc đáo trong ngòi bút thơ ca của ông. Cảm ơn quý độc giả đã đón xem bài viết này của chúng tôi nhé!

Xem Thêm:Nhà thơ Hoàng Cầm cùng tập thơ Kiều Loan hay nhất mọi thời đại phần 4

Theo Thuvientho.com

Check Also

Những bài thơ hay về hoa cúc họa mi

Những bài thơ hay về hoa cúc họa mi

Hoa cúc họa mi còn được gọi là hoa cúc dại hay là hoa cúc …