Home / Chùm thơ chọn lọc / Lưu Quang Vũ với tập thơ Mây trắng của đời tôi (1989)

Lưu Quang Vũ với tập thơ Mây trắng của đời tôi (1989)

Lưu Quang Vũ với tập thơ Mây trắng của đời tôi (1989)

Tập thơ Mây trắng của đời tôi là một trong những tập thơ hay của nhà thơ Lưu Quang Vũ. Tập thơ gồm 30 bài, tập thơ Mây trắng của đời tôi được nhà thơ sáng tác năm 1989. Mời bạn đọc cùng cảm nhận và cùng chia sẻ nhé.

Tập thơ Mây trắng của đời tôi (1989)

Nơi ấy

Ở nơi ấy có một đồi mua tím

Có con đường đất mịn mát chân đi

Ở nơi ấy có một rừng bưởi chín

Có người em bé nhỏ ngóng ta về.

Tia nắng hạ sáng bừng trên lá cọ

Chim chào mào ăn hạt dẻ mùa thu

Rơm khô ủ những quả hồng chín đỏ

Ngọn , hoa sở trắng như mưa.

Ở nơi ấy, suối thành sông mùa lũ

Xuyên qua rừng, ngập ướt cả bờ lau

Đèn nhựa trám tinh mơ em nhóm lửa

Sương mịt mù trước cửa, thấy em đâu.

Gương mặt ấy, nụ cười bên lửa thắm

Quả doi rừng trong nón để phần nhau

Ở nơi ấy vị măng vầu chẳng đắng

Củ sắn lùi ống nứa vẫn thơm lâu.

Hoa chẳng sớm và trái không quá muộn

Xuân không nhanh và đông chẳng kéo dài

Mỗi khóm lá một hương rừng bí mật

Nắng dong vàng thung lũng tiếng ong bay.

Tôi đã đi bao đường xa tít tắp

Bao mùa đông mùa hạ đã trôi qua

Bao cửa bể, xóm thôn, thành phố rộng

Một vùng quê nơi ấy ngỡ phai nhoà.

Nếu em biết những gì tôi đã sống

Những buồn vui tôi đã có trong đời

Nếu em biết bây giờ tôi khác lắm

Buổi cùng em kiếm củi ven đồi?

Người ta bảo: cả em giờ cũng khác

Đã con bồng, con dắt, nhớ chi tôi…

Có sao đâu: trái mùa thu vẫn thắm

Mây mùa thu vẫn trắng những chân trời.

Nếu em biết rằng tôi, tôi vẫn nhớ

Vẫn là con suối lũ của rừng xưa

Con tu hú dưới lùm hoa chuối đỏ

Ngọn lửa hồng em ủ giữa chiều mưa?

Vẫn nguyên vẹn những hoa rừng thơ dại

Đã dạy tôi biết chia ngọt sẻ bùi

Vầng trăng lớn mọc lên từ phía ấy

Ngọn gió rừng vẫn thổi giữa hồn tôi.

1980

Tiếng Việt

Tiếng mẹ gọi trong hoàng hôn khói sẫm

Cánh đồng xa cò trắng rủ nhau về

Có con nghé trên lưng bùn ướt đẫm

Nghe xạc xào gió thổi giữa cau tre.

Tiếng kéo gỗ nhọc nhằn trên bãi nắng

Tiếng gọi đò sông vắng bến lau khuya

Tiếng lụa xé đau lòng thoi sợi trắng

Tiếng dập dồn nước lũ xoáy chân đê.

Tiếng cha dặn khi vun cành nhóm lửa

Khi hun thuyền, gieo mạ, lúc đưa nôi

Tiếng mưa dội ào ào trên mái cọ

Nón ai xa thăm thẳm ở bên trời.

“Ðá cheo leo trâu trèo trâu trượt…”

Ði mòn đàng dứt cỏ đợi người thương

Ðây muối mặn gừng cay lòng khế xót

Ta như chim trong tiếng Việt như rừng.

Chưa chữ viết đã vẹn tròn tiếng nói

Vầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ

Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa

Óng tre ngà và mềm mại như tơ.

Tiếng tha thiết, nói thường nghe như hát

Kể mọi điều bằng ríu rít âm thanh

Như gió nước không thể nào nắm bắt

Dấu huyền trầm, dấu ngã chênh vênh.

Dấu hỏi dựng suốt ngàn đời lửa cháy

Một tiếng vườn rợp bóng lá cành vươn

Nghe mát lịm ở đầu môi tiếng suối

Tiếng heo may gợi nhớ những con đường.

Một đảo nhỏ ngoài khơi nhiều kẻ nhận

Vẫn tiếng làng tiếng nước của riêng ta

Tiếng chẳng mất khi Loa thành đã mất

Nàng Mỵ Châu quỳ xuống lạy cha già.

Tiếng thao thức lòng trai ôm ngọc sáng

Dưới cát vùi sóng dập chẳng hề nguôi

Tiếng tủi cực kẻ ăn cầu ngủ quán

Thành Nguyễn Du vằng vặc nỗi thương đời.

Trái đất rộng giàu sang bao thứ tiếng

Cao quý thâm trầm rực rỡ vui tươi

Tiếng Việt rung rinh nhịp đập trái tim người

Như tiếng sáo như dây đàn máu nhỏ.

Buồm lộng sóng xô, mai về trúc nhớ

Phá cũi lồng vời vợi cánh chim bay

Tiếng nghẹn ngào như đời mẹ đắng cay

Tiếng trong trẻo như hồn dân tộc Việt.

Mỗi sớm dậy nghe bốn bề thân thiết

Người qua đường chung tiếng Việt cùng tôi

Như vị muối chung lòng biển mặn

Như dòng sông thương mến chảy muôn đời.

Ai thuở trước nói những lời thứ nhất

Còn thô sơ như mảnh đá thay rìu

Ðiều anh nói hôm nay, chiều sẽ tắt

Ai người sau nói tiếp những lời yêu?

Ai phiêu bạt nơi chân trời góc biển

Có gọi thầm tiếng Việt mỗi đêm khuya?

Ai ở phía bên kia cầm súng khác

Cùng tôi trong tiếng Việt quay về.

Ôi tiếng Việt suốt đời tôi mắc nợ

Quên nỗi mình quên áo mặc cơm ăn

Trời xanh quá môi tôi hồi hộp quá

Tiếng Việt ơi tiếng Việt xót xa tình…

Đây là một bài thơ hiếm hoi của Lưu Quang Vũ được đăng báo trong những năm người ta từ chối thơ anh. Để đăng được trên báo Văn nghệ, nhà thơ Phạm Tiến Duật khi đó đã phải biên tập sửa ba chỗ như chú thích trong bài. Bản được công bố được coi là bản chính nên các tuyển thơ Lưu Quang Vũ về sau đều in theo bản này. Bản ở đây được chép căn cứ theo bản thảo viết tay gốc của tác giả và được công bố sau này.

Người cùng tôi

Người cùng tôi bên bờ biển bão

Người cùng tôi đầu ngọn

Người vỡ rừng mở đất bao la

Bàn tay chai làm ra tất cả

Làng xóm, đền đài, thành phố

Tháp bút cao, điệu múa, những cung đàn

Đi chân không, người thêu vạn hài cong

Mặc vải nâu, người dệt muôn sắc lụa.

Không biết chữ, người làm ra tục ngữ

Những thuyền to, chuông lớn, những vườn cây…

Người làm nên cuộc đời

Ngàn năm bàn tay trắng

Ăn những thứ nộm rau chát đắng

Mặc áo quần vá víu lem nhem

Lời ngọt ngào người dễ dàng tin

Chuyện không đâu người cũng cười thích thú

Người gối đầu cán gươm nằm ngủ

Người suốt đời trận mạc xa quê

Người đánh bò đi kéo xe thuê

Người đẻ con đàn nheo nhóc

Mụn vải, mẩu đinh người đều nhặt nhạnh

Mất nắm rơm cũng cãi vã kêu ca

Nhưng khi cần mang tất cả đem cho

Xẻ áo nhường cơm quên mình cứu bạn…

Người mài mực cho Nguyễn Trãi viết Bình Ngô, người cùng Quang Trung đi đánh giặc

Quang Trung ngồi trên bành voi, người cầm giáo xông lên phía trước

Quang Trung lên làm vua, người về nhà cày ruộng

Bị lão trương tuần quát nạt cũng run

Nhưng mỗi lần đất nước sắp suy vong

Người đều cứu cỗ xe ra khỏi vực

Đôi khi người nổi giận

Đôi khi thôi, nhưng thật là khủng khiếp

Như gió điên, như nước phá tung bờ

Người vung tay: cung điện ra tro

Người xô khẽ, thế là nhào, vua chúa

Người phân xử công minh ít bữa

Chia áo cơm khắp lượt dân nghèo

Rồi lại về cày ruộng, chăn trâu,

Đơm cá, bế con, nuôi gà, nấu rượu

Như an phận ngù ngờ cam chịu

Mặc những ngài xảo quyệt lăng xăng

Gã Lý Thông nhận đã giết trăn tinh

Trói Thạch Sanh tống giam vào ngục

Người im lặng, nhưng người biết hết

Lý Thông kia chỉ là bọ hung thôi…

Đất đẫm mồ hôi và máu của người

Ngàn năm bị khinh thường, đầy đoạ

Đã hết thời vua quan, thời bọn chủ

Lần đầu tiên đất nước thuộc về người.

Đất nước tôi ơi

Những dòng sông đã cho tôi gương mặt

Những chân trời đã cho tôi tiếng hát

Đồng bãi cho tôi sức vóc bàn tay

Đồi núi cho tôi những bước đi dài

Hoa và chim đã cho tôi mộng ước

Những trái tim đập dồn trong ngực

Là của người – lẽ sống của đời tôi

Tôi cùng người chung lúa chung khoai

Chung cơn bão chung cánh rừng lửa đạn

Chung ca nước dưới đường hào nắng gắt

Chung lá cờ chung ngọn lửa ban mai

Giữa đau thương, người đã nắm trong tay

Địa chỉ của

Những lý do của hy vọng

Dạy tôi biết gieo trồng và cấy gặt

Tôi tìm đời tôi trong số phận người

Tìm lẽ phải nơi trán người bình tĩnh

Hạt muối tôi trong biển người vô tận

Chỉ khổ đau vì đau khổ của người

Chỉ sướng vui trong vui sướng của người thôi…

Chiều chuyển gió

Chân bước vội em về từ phố rộng

Mang mùa hè xanh biếc trên vai

Chiều mênh mông gió lớn thổi từ trời

Em bỏ nón, tóc loà xoà trên má.

Ngày thường nhật, chẳng có gì lạ cả

Sao suốt chiều anh cứ đợi mong em

Anh hồi hộp vào ra, anh xếp sách, dọn bàn

Và gió cứ đập hoài ngoài cửa sổ

Chỉ gió chuyển chứ có gì khác lạ

Hè sắp qua, thu sắp trắng bên trời

Sống bên em thấm thoắt tháng năm trôi

Lòng sao vẫn ngỡ ngàng như mới gặp

Anh nghe tiếng những vòm cây gió động

Lá chập chờn muôn chấm nắng rung rinh

Nắng tan ra như hơi thở vô hình

Hơi thở lớn ào ào trên phố xá

Những mái nhà trập trùng như biển cả

Sự diệu kỳ của trời đất mông mênh

Sự diệu kỳ của tia nắng mong manh

Sự diệu kỳ của cuộc đời mạnh mẽ

Vừa bí ẩn vừa rõ ràng đến thế

Không cho ai được sống nửa vời

Có em, anh hiểu lại cuộc đời

Có em, anh bắt đầu tất cả

Bắt đầu con đường, bắt đầu nhịp thở

Mùa hạ đầu tiên, ngọn gió đầu tiên

Muồn trao em gương mặt đến tâm hồn

Đều trong trắng, tràn đầy, thuần khiết nhất

Niềm vui sống như dòng sông mãnh liệt

Mỗi sớm mai một cảng mới để lên đường

Đất đai thành xứ lạ lúc trăng lên

Còn bao chân trời mình chưa tới được

Bao hy vọng, khổ đau, nụ cười,

Mỗi con đường lại có những ngã ba

Dẫn đến vô biên bao chuyện bất ngờ

Bao bài hát mình chưa nghe kịp

Trang giấy rộng ngòi bút đưa gấp gấp

Quyển sách hay cuống quýt lật trên tay

Muốn đọc hết trang kia sợ bỏ sót trang này

Anh là kẻ suốt đời tất bật

Suốt đời vội đi, suốt đời nóng ruột

E tới nơi mùa đã gặt xong rồi,

Nhưng cốc rượu đầy uống mãi chẳng hề vơi

Sau mùa hạ đến mùa thu lá đỏ

Sau mùa cúc lại mùa hoa vạn thọ

Sau cửa gương là đôi mắt thương yêu

Ôi vai em mềm ấm biết bao nhiêu

Em ngoảnh lại nhìn buổi chiều lộng gió

Tim anh đập như quả chuông bé nhỏ

Dưới hồi chuông vô tận của trời xanh.

Mùa xuân lên núi

Sáng lạnh đợi phà qua sông Lô

Chiều gặp mùa xuân ở Thác Bà

Chợ tết người xuôi tàu Vũ Ẻn

Hơi khói mờ sương thung lũng xa.

Rừng cũ chiến khu bao mến yêu

Rừng mới cây ươm đã thẳng đều

Cọ xoè thêm lá xanh tươi thế

Chim hót về em suốt cả chiều.

Anh lên cao mãi ngang lưng núi

Bát ngát hoàng hôn mưa ướt hoa

Vỏ quế cay dần hương nhựa mới

Quả bứa trên cành ngơ ngác chua.

Dưới núi nhà ai đang vớt bánh

Mà bữa cơm vui vẫn thiếu người

Ngóng về tiền tuyến đường đông lắm

Ngày mẹ cầu mong sắp tới nơi.

Lách tách chồi non đội vỏ lên

Gió xuân thổi hết những ưu phiền

Anh nhìn vô tận rừng xa thẳm

Nghĩ về đất nước nghĩ về em.

Đêm tím nhoè đi hoa mận rơi

Cỏ mềm rạo rực gót chân nai

Lòng anh hồi hộp như con suối

Thao thức mùa xuân giữa đất trời.

2-1969

Mưa

Em đứng bên anh nồng nàn mùa hạ

Chưa kịp lời tình tự

Trời đã oà cơn mưa

Vườn run lên trong nước mắt trẻ thơ.

Mắt em ướt nhoà sung sướng

Nước rửa sạch bụi đường trên trán

Tóc hoá thành dòng suối màu đen

Những chậu thau đồng lanh canh dưới hiên

Những mái tôn ào ào nước dội

Trẻ hò reo, xe bóp còi inh ỏi

Đường thành sông nước xiết trôi băng

Những cánh hoa kim phượng như những chiếc thuyền vàng.

Chở niềm vui đơn sơ, kỳ lạ

Mưa rộng dài xoá những nỗi lo riêng

– Thôi anh đừng nói với em anh đừng nói với em

Về hạnh phúc khó khăn về đường dài xa ngái

Đừng dò hỏi tương lai đừng đắn đo e ngại

Đừng thổ lộ yêu thương đừng nhắc chuyện xa xưa

Anh hãy nghe tiếng mưa tiếng mưa tiếng mưa

Trên những cánh đồng đất nâu tơi tả

Ướt đẫm cả tiếng cười ướt đẫm cả lưỡi cày cả hạt ngô mầm mạ…

Các tường nhà trong một sắc áo chung

Chùm vải sẽ sai quả mận sẽ hồng

Cửa kính ướt sẽ thành gương trong trẻo

Tất cả sẽ giản đơn, chân thành, dễ hiểu

Trên đất đai từng đau khổ của ta

Em đưa tay hứng những hàng mưa

Bàn tay như đài hoa như búp lá

– Thôi anh đừng nhìn em đừng nhìn em nữa

Em hiểu điều gì đã gắn bó đôi ta

Em hiểu điều gì… Ôi tiếng mưa tiếng mưa.

Và anh tồn tại

Giữa bao la đường sá của con người

Thành phố rộng, hồ xa, chiều nổi gió

Ngày chóng tắt, cây vườn mau đổ lá

Khi tàu đông anh lỡ chuyến đi dài

Chỉ một người ở lại với anh thôi

Lúc anh vắng người ấy thường thức đợi

Khi anh khổ chỉ riêng người ấy tới

Anh yên lòng bên lửa ấm yêu thương

Người ấy chỉ vui khi anh hết lo buồn

Anh lạc bước, em đưa anh trở lại

Khi cằn cỗi thấy tháng ngày mệt mỏi

Em là sớm mai là của anh

Khi những điều giả dối vây quanh

Xem thêm:  Ngày ai đó thương một người thương khác - Trần Phan Thanh

Bàn tay ấy chở che và gìn giữ

Biết ơn em, em từ miền gió cát

Về với anh, bông cúc nhỏ hoa vàng

Anh thành người có ích cũng nhờ em

Anh biết sống vững vàng không sợ hãi

Như những nhà vườn, như người dệt vải

Ngày của đời thường thành ngày-ở-bên-em

Anh biết tình yêu không phải vô biên

Như tia nắng, chúng mình không sống mãi

Như câu thơ, chắc gì ai đọc lại

Ai biết ngày mai sẽ có những gì

Người đổi thay, năm tháng cũng qua đi

Giữa thế giới mong manh và biến đổi

“Anh yêu em và anh tồn tại”

Em của anh, đôi vai ấm dịu dàng

Người nhóm bếp mỗi chiều, người lúc tinh sương

Em ở đấy, đời chẳng còn đáng ngại

Em ở đấy, bàn tay tin cậy

Bàn tay luôn đỏ lên vì giặt giũ mỗi ngày

Ðôi mắt buồn của một xứ sở có nhiều mưa

Ngọn đèn sáng rụt rè trên cửa sổ

Ðã quen lắm, anh vẫn còn bỡ ngỡ

Gọi tên em, môi vẫn lạ lùng sao.

1976

Đất nước đàn bầu

Đi dọc một triền sông

Những chiếc trống đồng vùi trong cát

Những mảnh bình vỡ nát

Những mũi tên lăn lóc

Khắp đồi núi hoang vu

Những rìu đá cổ sơ những hang động khổng lồ

Những đống lửa còn tro tàn sót lại.

Đi tìm lại thời gian đã mất

Thuở biển cả điên cuồng gầm thét

Những con chim lạc mỏ dài

Bay qua vầng trăng lớn

Cánh sừng sững tắm hoàng hôn đỏ rực

Cất tiếng kêu hoang dại dưới đêm nồng.

Đi tìm lại những bông hoa xanh biếc

Những rễ cây quằn quại

Những ngà voi nhọn hoắt

Những tiếng hú dài ào ạt mưa rơi

Tôi đi tìm dòng máu của tôi

Hơi thở đầu sôi sục của tôi

Trong cuồn cuộn những ngực trần đen bóng

Những bộ lạc mình vẽ đầy rồng rắn

Quần hôn trên bờ bãi sông Hồng

Những mái tóc dài bay gió biển Đông

Những mái lá có bùi nhùi giữ lửa

Những người đàn bà tết cỏ cây che vú

Đã ngọt ngào dòng sữa

Điệu ru con đầu tiên

Bức tranh đầu tiên khắc mặt người lên đá

Điệu múa đầu tiên theo nhịp thuyền.

Buổi sáng tôi ra vườn

Hoa móng rồng thơm ngát

Lá xương xông mọc quanh vại nước

Dây trầu không quấn quít hàng cau

Đất rụng vàng hoa ngâu

Nước mưa rơi tí tách

Tôi lắng nghe như chú dế mèn con

Đi ra đồng cỏ ban đêm

Quạ đen đậu ngôi mộ cổ

Những con bướm đêm đập cánh thầm thì

Tôi trở về ngồi trong lòng bà

Bà kể chuyện thời con gái

Trốn nhà theo anh trai phường vải

Gánh hát chèo tỉnh Đông

Điệu hát con gà rừng

Cô Xuý Vân giả dại

Cô Xuý Vân không chịu sống yên

Điệu hát chập chờn

Con gà rừng mê sảng

Cô Xuý Vân nổi loạn

Đốt cháy tâm hồn tôi.

Anh con trai phường vải không về

Sông Cầu xa thăm thẳm

Vạt áo tứ thân lau nước mắt

Bà hát tôi nghe những điệu buồn

Đưa tôi về làng quan họ

Nhịp cầu ván ghép rung rình

Chẻ tre đan nón ba tầm

Đội lên quán dốc

Ngồi gốc cây đa

Thấy cô bán rượu

Ống quần cỏ may

Đồng đất thì dài

Đêm hội làng ngắn quá

Từ giã bạn ra về

Mưa bay mù mịt cả

Lòng nửa thương bên nọ

Nửa sầu bên kia

Nỗi cay cực ngàn xưa

Tôi mang suốt đời không nguôi được

Dân tộc tôi bốn ngàn năm áo rách

Những người chết đặc trong lòng đất

Những mặt vàng sốt rét

Những bộ xương đói khát vật vờ đi

Vó ngựa lao dồn dập

Giặc phương Bắc kéo về

Vung gươm dài đẫm máu

Bao đền đài bị đốt thành than

Bao cuốn sách bị quăng vào lửa

Bao đầu người bêu trên cọc gỗ

Con trai chinh chiến liên miên

Con gái mong chồng, hoá đá

Mỵ Châu chết không sao hiểu được

Vì đâu Trọng Thuỷ hoá quân thù?

Gió mùa thu

Tiếng đàn bầu nức nở

Chiều chiều ra ngõ

Sông dài cá lội biệt tăm

Thương cha nhớ mẹ

Mênh mông chớp bể mưa nguồn

Cái nỗi buồn dân tộc

Cái nỗi buồn bị đoạ đày lăng nhục

Của người quét đường, xẩm chợ, đò ngang

Của mom sông đánh dặm, đỉnh rừng đốt than

Đập đá sườn non, đi phu đi ở

Mà mỗi tháng giêng, hoa gạo nở

Vẫn sênh tiền gõ nhịp

Giải yếm sau lưng cũng tím hoa cà

Cháu lên Kẻ Chợ cùng bà

Nón quai thao, áo màu bay rực rỡ

Những lò rèn phập phù bễ lửa

Phường chạm bạc, phường đúc đồng

Phố hàng Hài thêu những chiếc hài cong.

Những cô gái dệt the và phất quạt

Những hàng Điếu hàng Buồm hàng Bát

Rùa trao gươm, chim lạ đến Tây Hồ

Lụa làng Trúc, rượu Kẻ Mơ

Phố Tràng Thi ngựa hí

Phố Tràng Thi những thầy khoá trẻ

Giấy hồng điều phấp phới bút hoa

Bao gương mặt ngày xưa

Bây giờ ai nhớ nữa?

Trên tranh khắc trên ngàn pho tượng cổ

Còn nóng rực tay người trong gỗ đá

Lung linh chim múa hoa cười.

Vọng quanh thành tiếng trống thúc xa xôi

Muôn cờ xí trập trùng đuốc lửa

Những đề đốc, những tướng quân áo đỏ

Những Đông bộ đầu, Chương Dương độ, Hàm tử quan

Thanh gươm cũ với câu thơ giữ nước

“Ngựa đá bao phen phải lấm bùn”

Cháu đi ra cửa bể Vân Đồn

Mùa thu biển lạnh

Những chú lính thú đời Trần đã chết

Bãi lầy sú vẹt mênh mông

Đảo chênh vênh dưới mù mịt mưa phùn

Hang đá ào ào gió hú

Cửa Vạn Tài, đảo Tràn Bàn sóng dữ

Thương nỗi mình lận đận vợ chồng sam.

Đêm bão gầm cồn cát chạy lang thang

Bà kể chuyện những bờ biển lạ

Cửa Thuận, cửa Hàn, những tháp Chàm sụp đổ

Những đoàn người xoã tóc hú tìm nhau.

Phương Nam xa mây trắng xoá một màu

Xác khiên mộc của bao đời chiến trận

Những người đi mở nước

Lưỡi cuốc mòn cha gửi lại cho con

Bốn bể Cà Mâu, mũi đất Hà Tiên

Với Kinh Bắc, Tràng An chung ruột thịt

Tiếng đàn bầu réo rắt

Lý ngựa ô, Lý ngựa ô

Như gió cuộn trên bình nguyên cháy khô

Ngựa ô chạy ướt đầm thân mảnh dẻ

Thương con ngựa ô xa mẹ

Bây giờ ăn cỏ nơi đâu?

Màu áo đen của đêm, màu của đất áo nâu

Luôn đánh vật với tai ương nước mắt

Đất chỉ sinh những bàn tay làm lụng

Không có những nhà ảo mộng đăm chiêu

Đất tả tơi trong định mệnh đói nghèo

Trong độc ác dối lừa, trong sỉ nhục

Người nô lệ da vàng bất khuất

Vươn giữa trời thơm ngát tấm lòng son

Tóc phơ phơ bạc trắng sợi đau buồn

Sao bà hát những lời da diết

Cháu nghe mãi vẫn lạ lùng tiếng Việt

Chữ “thương” liền với chữ “yêu”

Chữ “thương” đi cùng chữ “nhớ”

Dân tộc trải xót xa nhiều nỗi khổ

Phải thương nhau mới sống được trên đời

Những hoàng hôn chạng vạng cánh dơi

Tôi ra sông nằm xoài trong bãi sú

Phù sa ướt lấm lem gò má

Tôi về ngồi dưới lá úa cành xoan

Tuổi thơ buồn như một mảnh vườn hoang

Nơi ấp ủ con dế mèn cô độc

Trái sung non thì chát

Quả dọc già thì chua

Em đến cùng tôi như chùm vải đầu mùa

Tóc hoang dại loà xoà trên ngực nắng

Ngực em sáng như mặt trời sắp lặn

Tôi đầm đìa sương lạnh của bờ đê

Tôi thấm đầy nước mắt của trời khuya

Trăng đã hiện, đêm ca dao vằng vặc

Những cô Tấm thử hài trong tiếng nhạc

Những nàng Kiều hồi hộp bấm dây tơ

Đêm sử thi náo động tiếng quân hò

Sôi trong máu những bầy voi nguyên thuỷ

Sáng trong mắt những rừng gươm chớp loé

Những nỗi buồn tê dại ngón tay rung

Chim Lạc bay, cánh rợp cả sườn non

Rùa đẻ trứng nồng nàn trên cát bể

Rừng gầm thét, thác nguồn sao trắng thế

Đất mênh mông tràn ngập ánh mặt trời

Gió thổi lồng những đốm lửa không nguôi

Tôi nhận hết, tôi là người tiếp nối

Là dĩ vãng nhưng chẳng là bóng tối

Nước mắt tôi ướt đẫm những dây đàn

Quả bầu khô là tâm sự của vườn

Mặt đàn gỗ là của rừng xanh thẳm

Điệu bát ngát là của đồng của đất

Lời vụng về là tha thiết lòng tôi.

Đêm hội vui, tiếng trống giục liên hồi

Bà sống dậy, bà đừng buồn nữa nhé

Bà lại trẻ như ngày xưa hát ví

Người náu mình trong quả thị bước ra

Người hứng dừa từ giấy điệp bước ra

Người đã khuất cũng về đông đủ cả

Những tượng đá bỗng chập chờn nhẩy múa

Những cụ già say rượu hát nghêu ngao

Ngực em tròn anh chẳng dám nhìn lâu

Lời em nói có măng rừng muối bể

Hồn dân tộc dậy ta làm thi sĩ

Quá khứ nhiều mà ta chẳng già nua

Mọi tai ương khủng khiếp đã qua

Gà đã gáy xôn xao chào buổi sớm

Mai gắn lại những vết thương xé thịt

Dân tộc mình mở tới một trang vui

Hoa gạo hồng lại nở, bà ơi

Cháu đã đi từ lòng bà ấm áp

Để sống hết những vui buồn dân tộc

Những hoa bìm hoa súng nở trên ao

Những ban mai xanh biếc tiếng đàn bầu

Bà hiền hậu têm trầu bên chõng nước

Em đi gặt trên cánh đồng cổ tích

Lúa bàng hoàng chín rực những triền sông…

Trắng mây bay, ngợp gió những khu rừng

Cháu đã đi những tháng năm lửa cháy

Với trùng điệp bạn bè cùng tuổi

Áo quân trang xanh cây lá vườn bà

Đất chiến hào vẫn đồng đất quê ta

Máu đồng đội đã thấm vào đất ấy

Những đêm thức nghẹn ngào nghe đất gọi

Vây quanh mình bao gương mặt thân quen

Mặt người xưa hoà lẫn mặt anh em

Câu hát cũ lẫn vào câu hát mới

Dòng sông hét, biển gầm lên dữ dội

Những chân trời vụt mở bao la

Những chân trời chưa hề biết hôm qua

Tiếng đàn bầu, tiếng đàn bầu mong nhớ

Trong gió lộng, dưới mặt trời xứ sở

Vẫn cồn cào những cơn khát khôn nguôi

Đất phù sa vô tận dấu chân người

Những đoàn quân lại ra đi từ đất

Bà đứng đó miệng trầu cay thơm ngát

Vầng yêu thương soi sáng suốt cuộc đời

Khắp triền sông vang tiếng trẻ con cười

Đất nước đàn bầu

Đất nước ban mai…

(1972-1983)

Thằng Mí

Buổi chờ con ra đời

Cả nhà mong con gái

Cứ tưởng nếu là giai

Chẳng yêu như thế này

Thằng Mí của bố ơi

Đôi mắt to lay láy

Miệng bi bô tập nói

Làm gà “ò ó o”

Hoa con gọi là “tư”

Vịt thì kêu “kẹp kẹp”

Khom cái vai bé bỏng

Làm bà còng lon ton…

Mẹ khen: Thằng Mí khôn

Một tuổi đầu đã biết

Làm trò cho mẹ vui

Tính tình cũng rõ rồi

Hay tủi thân hay giận

Sợ, mừng đều quá đáng

Khóc đấy lại cười ngay…

Tháng tư, nắng trở trời

Con thường hay ốm vặt

Mẹ lo, đêm thức suốt

Bố thương, ngày bế hoài

Bà đe: “đừng có chiều

Con hư là tại bố”

Nhưng con còn nhỏ quá

Mai đây khôn lớn rồi

Con một mình giữa đời

Bố muốn chiều chẳng được.

Trưa nay mẹ đi vắng

Các anh mải chạy chơi

Chỉ bố với con thôi

Bố nằm ru con ngủ

Cái giọng bố thì khàn

Lời ru thì đã cũ

Có con cò bé nhỏ

Kiếm tép ở đầu sông

Từ đời bà đời ông

Cò vẫn còn lận đận…

Trời xa ngoài cửa vắng

Nhìn con ngủ mơ màng

Bố cứ nghĩ miên man

Đến những giòng sông rộng

Ngay mai con khôn lớn

Biết có còn khổ không?

Ôi ngày mai của con

Chắc sẽ nhiều mới lạ

Bố mẹ thì sẽ già

Như lời ru đã cũ

Chẳng được cùng con qua

Những mùa thu mùa hạ

Dòng sông và biển cả

Cánh buồm nào chờ con?

Bây giờ lòng bố thương

Thằng Mí yêu của bố

Thằng con giai bé nhỏ

Ngủ đi nào, ngủ ngoan…

1976

Em sang bên kia sông

Em sang bên kia sông

những ngày mưa dằng dặc

hạt cốm xanh như ngọc

se dần trong lá sen.

Có muộn lắm không em

ngày qua không trở lại

bên kia vùng Thạch Bàn

trong mưa và trong khói

những ngả đường lầy lội

em đi em nghĩ gì?

Đã qua cả mùa hè

chờ em, em chẳng tới

hết mùa thu ngắn ngủi

bây giờ đông đã sang.

Trách chi lòng em quên

điều anh chưa nói được

một tình yêu vô vọng

có giúp gì em không?

Sớm nay em sang sông

guốc mòn trên vũng lội

em bao giờ cũng vội

mưa đầy trời thế kia.

Gió bấc đã tràn về

em có mang áo ấm

mưa loang tờ giấy mỏng

có nhắc gì đến anh?

Em đi xuống Bát Tràng

nhìn lò nung lửa thắm

lòng anh như men rạn

vỡ trên bình gốm nâu

đường trơn em hay vấp.

Đừng trách anh nhắc nhiều…

nếu thấy chẳng cần nhau

lời anh, đừng nhớ lại

nhưng nếu lòng thương yêu

đừng quên anh vẫn đợi.

Vừa mong vừa sợ hãi

gặp nhau, rồi ra sao?

lá sấu rụng rào rào

nước dâng đồng bãi ngập

cầu đông, chiều tối lạnh

biết em về kịp không?

Mắt của trời xanh

Tóc của đêm dài, mắt của trời xanh

mắt của phương xa, tay của đất nâu lành

người yêu như lửa và như lụa

bản nhạc ngày xưa, con tàu xứ lạ

Nắng cuối mùa đông, hoa chớm thu…

Bánh xe lăn bờ biển cát bao la

con ve xanh mưa rào ướt đẫm

đôi mắt to nóng bỏng

nói chi lời tàn nhẫn để anh đau?

Ru em bên hồ sâu

lòng đêm rừng thăm thẳm

mặt trời – chiếc mũ vàng chói sáng

nghiêng một ngày xuống ngủ ở vai em.

Anh muốn làm cánh cửa để em quên

ngọn gió nhỏ trên trán em kiêu hãnh

làm cốc nước em cầm trưa nắng gắt

làm con đường quen thuộc để em qua.

Vì em, anh viết những bài thơ

gương mặt ấy không gì thay được cả

mặc ai bảo tình yêu giờ đã cũ

như vầng trăng như ngọn thuỷ triều…

Anh vẫn dựng ngôi nhà theo quy luật của tình yêu

chẳng cần những lâu đài lạnh giá

chỉ tin nơi nào có em đến ở

chỉ sống bằng hơi thở của em thôi.

Nửa đêm nỗi nhớ…

Em kỳ lạ làm sao, tôi vừa yêu vừa sợ

Đã tránh đi vẫn muốn tìm gặp nữa

Quá xa xôi em lại quá gần

Lúc kiêu ngạo lúc như cô gái nhỏ

Xách đôi guốc mòn trong khu rừng lạ

Nhiều bùn lầy và đom đóm ma

Xem thêm:  Bài thơ Ly Cafe 2 – Nhà thơ Hồng Giang

Tôi thương em thương đến xót xa

Em quá hiểu tôi, tôi e ngại

Khao khát của em không phải của người con gái

Không có ở người con trai

Nỗi buồn riêng trong cây

Chỉ có mình em biết

Suốt đời không ngủ được

Là ngọn gió heo may

Trời rộng của anh ơi

Biết em xa thẳm thế

Vẫn muốn bồng trên tay.

Nơi đảo xa chỉ nước với trời

Nơi cát vắng em đi bao ngả gió

Nửa đêm nỗi nhớ

Đập cửa gọi thành tên

Lần đầu tiên nghĩ trọn về em

Chẳng biết giấu lòng mình

Anh trẻ dại anh có bao tính xấu

Trước mắt em anh cứ huyên thuyên

Đỏ mặt sợ mình lố bịch

Có ích gì đâu có cách nào cứu vãn

Người đã lên đường, tàu đã đi xa

Anh chỉ là ngọn lửa ở thềm ga

Sao cứ đêm ngày khao khát

Nghĩ về em không một phút nào yên

Ngoài kia mưa trong nắng sáng bừng lên

Như những nắm hoa ai ném vào cửa kính

Dẫy phố xám hết nằm trong gió lạnh

Em đi xa em trở lại rồi

Anh vẫn rụt rè không dám nói

Chẳng lẽ em chưa biết hay sao

Em lấy nụ cười giấu nỗi lo âu

Che yếu mềm bằng lời giễu cợt

Em gượng bông đùa mà anh muối xát

Ước chi còn tất cả để trao em

Mơ ước, tình yêu, nỗi vui sướng đầu tiên

Gửi em hết, em đừng đi vắng nữa

Nằng mong manh, cành xoan cao bỡ ngỡ

Những dòng thơ anh viết đã vui hơn

Ta sẽ ra ngoại thành xem rau cải lên non

Em trẻ đẹp như ngày ta mới gặp

Anh lại có sự tươi bền của đất

Nói với thời gian bằng sắc cỏ xanh rờn.

Bài ca trên bán đảo

Màu mắt đen như triệu đêm rừng

Ta là những người con

Của bán đảo mưa rào và gió mặn

Bán đảo xanh, màu phù sa ướt đẫm

Đất ngàn năm tiếng hát những con thuyền…

Thềm núi lửa từ triệu năm đã tắt…

Vẫn nóng dậy những mùa hè sâu thẳm

Bài ca người nhớ đất hát trong đêm

Bay qua vầng trăng và những cây đàn

Qua lau trắng, cánh đồng hoa tím dại

Qua giếng nước những xóm làng dệt vải

Những con đường rộn rịp bánh xe lăn

Mỗi mùa thu cùng gió xuống phương nam

Rừng dao rựa của những người mở đất

Rừng khiên mộc của những người giữ nước

Còn loé ngời trên mỗi bàn tay

Bông cỏ may vạn dặm luyến chân người

Cây trúc nhỏ cũng ngọt ngào giọng sáo

Hòn than đỏ cháy thầm trong bếp trấu

Những bầy chim bay rợp mái nhà cong

Chiếc võng tay lấp lánh vầng trăng

Những ống điếu khói bay trắng xoá

Những sông lớn ầm ầm thác đổ

Bầy voi đi náo động cả trưa hè

Cămpuchia

Thung lũng mênh mông đổ xuống Biển Hồ

Con mắt khổng lồ xanh thẳm

Mưa ào ạt trên đền Ăng Ko Vát

Tháp Bayon nụ cười đá u trầm

Những người Balamôn

Áo vàng bay phơ phất dưới hoàng hôn

Những cột tường cheo leo mình rắn cuộn

Những chiếc mảng đầy hoa, những con thuyền độc mộc

Những người săn cá sấu lưng trần

Hồ tiêu cay và thốt nốt đương thơm

Say đất đỏ những khu rừng nắng gắt…

Dãy Trường Sơn như thanh gươm sừng sững

Như đôi vai Lào Việt dựa kề nhau

Nước Lào ơi, gió nóng thổi từ đâu?

Rừng săng lẻ nhìn lên cao chóng mặt

Atôpơ tới Sầm Nưa bát ngát

Một trời cao nghiêng xuống Viên Chăn

Em soi gương, vẫn dòng nước Mê Công

Mái tóc rậm xoà bay như ngọn khói

Tiếng vượn hú, tiếng cồng xưa thức dậy

“Em không hát, nhưng chàng ơi, đêm nay…”

Trăng sáng ngời, chỉ buộc kín vòng tay

Em nằm ngủ giữa bây công xanh biếc

Em nằm ngủ giữa nước Lào cỏ mượt

Bán đảo lớn, những cao nguyên dốc đứng

Những con đường xuyên rừng rậm tìm nhau

Hạt giống gieo trên đất ruộng mỡ màu

Những em bé ra đời trên nệm cỏ

Dưới tình yêu nóng bỏng của mặt trời…

Xứ đau thương vò xé trái tim người

Voi mất ngà suốt đêm thâu gào rống

Trai mất ngọc xót xa lòng biển thẳm

Những con tàu bên kia biển kéo sang

Đoạt nàng Pênh và những kho vàng

Trên đồng bãi phì nhiêu người vẫn đói

Nơi máy bay siêu âm bay trên rừng cổ đại

Sét đã lên rung chuyển cả bầu trời

Nơi lều tranh cỏ lút đầm lầy

Nơi vịnh biển sóng mù mịt khói

Tôi là con của bán đảo này

Những vui buồn run rẩy trên môi

Không phân biệt xứ mình hay xứ bạn

Trong hồn tôi những con trăn nổi giận

Những sừng cao nhọn hoắt của bầy nai

Nỗi hờn căm của đứa trẻ lưu đầy

Cơn đói khát của những người bị xích

Những lời thề loé trên ngọn mác

Những nguồn sông của Châu Á thiêng liêng

Châu Á sâu xa những linh cảm bồn chồn

Người trầm mặc mà ào ào đá lở

Nỗi giận dữ của rừng cây xiêu đổ

Mỗi niềm vui đều phải đổi máu người

Bán đảo ru ta thăm thẳm vành nôi

Ôi tiếng nói và màu da vời vợi

Tôi thương mến tôi mong chờ biết mấy

Những mùa vui sẽ gặt ở nơi này

Xứ dịu hiền lòng mẹ ánh trăng soi

Người đã kết triệu bàn tay hy vọng

Chung nhịp đập một tình yêu bất khuất

Ngọn lửa truyền đời của bán đảo chúng ta.

Trung Hoa

Gió bấc thổi từ xứ xa

Bên kia núi cao sừng sững

Trung Hoa.

Trung Hoa của tuổi thơ

Tiếng ngựa hí đêm khuya

Đoàn xe Chiến Quốc đi trong tuyết

Rũ rượi tóc râu, đao thương sáng quắc

Não bạt thanh la xủng xoẻng

Dữ tợn mà sầu thương.

Bờ sông trắng hoa dương

Chia ly buồn đứt ruột

Dậm chân hát mà từ biệt

Đường thì vằng vặc.

Ào ạt Hoàng Hà

Quán núi đêm hàn rượu nóng

Vạt áo xanh giang hồ

Những mắt xếch Võ Tòng

Những đầm sâu Thuỷ Hử

Người đi như nước đông trong cỏ

Sáng suốt và tối tăm

Uyên thâm mà nhẹ dạ

Tin ngay mọi đIều, dám làm tất cả

Cái người Tàu kỳ lạ

Ngồi dầm củ cải giữa đêm khuya…

Lòng kiên nhẫn của người

Trải ra trên mặt đất

Ở bất cứ nơi nào có khói

Trung Hoa

Nét bút vờn như cánh hạc vút qua

Lóng lánh tay ngà rượu đỏ

Bể thịt rừng xương Kiệt Trụ

Những hôn quân bạo chúa

Những hoàng hậu hồ tinh

Những anh gàn và những triết nhân

Hái rau vi, mơ giấc bướm

Trung Hoa Tây Thi, Trung Hoa Lý Bạch.

Trung Hoa đói rách

Xác người chết trận trắng xương phơi.

Trung Hoa tuổi thơ tôi

Đâu phải chỉ bầy ngựa dữ

Đêm lửa đuốc Chi Lăng

Gò Đống Đa vùi xác vạn quân Thanh

Nhưng Mã Viện, Liễu Thăng, Sầm Nghi Đống…

Không ngăn nổi lòng tôi yêu bác Võ Tòng

Cố cung xưa bao đảo lộn kinh hoàng

Như sóng biển không ngừng một phút

Dưới liễu xanh, lũ quỉ đổi thay màu

Trong chiêng trống, tiếng loa gào thét

Chín trăm triệu người ồn ào mà nín lặng

Trung Hoa muốn gì

Nhân dân đi về đâu?

Đêm nay

Trang sách tuổi thơ đưa tôi gặp lại

Gian nhà nhỏ ven thành

Vách lủng lẳng cỏ khô, lá thuốc

Một người đầu trọc

Áo bông đen khuy vải cũ sờn

Một người không râu lừng lững ngồi im

Giữa hũ lọ, mực tàu, chăn rách

Chồng sách dầy, đĩa đèn dầu leo lắt

Tuyết rơi trắng xoá ngoài thềm

Ông Tư Mã Thiên

Một mình ngồi thức

Ông Tư Mã Thiên mắt nhìn sáng quắc

Hiểu đời, hiểu nước, hiểu dân mình

Một ông Tư Mã Thiên

Ngàn ông Tư Mã Thiên

Muôn ngòi bút uy nghiêm

Đang ghi sâu mọi việc

“Hồn bạo chúa nghiến răng trong bụi cát

Mọi ngai vàng, theo lửa hoá tro than…”

Trung Hoa khổng lồ, Trung Hoa đau thương

Mai tan hết mây mù mưa xám

Trung Hoa Võ Tòng, Trung Hoa Lý Bạch

Lại là Trung Hoa từ tuổi nhỏ ta yêu…

1974

Một thành phố khác một bờ bến khác

Một thành phố khác một bờ bến khác

Con thuyền trên sóng mạnh chồm lên

Những quả chuông thuỷ tinh

Ngân vang trong ánh sáng

Bàn chân dẫm lên một vùng đất khác

Những cánh đồng vụt mở bao la.

Chim én bay trên nóc nhà xa

Sau cuộc đời này một cuộc đời mới nữa

Nơi không có lo âu buồn khổ

Con người được nghỉ ngơi ở giữa con người

Anh đưa em đi hết ánh trăng này

Một dòng sông khác một vầng trăng khác

Một bài ca rì rầm trên cỏ mát

Một nụ cười mới gặp đã thân yêu

Hay chỉ giấc mơ của những buổi chiều

Chiến tranh, khổ nghèo, cái chết

Vượt lên những vách tường chật hẹp

Một chân trời xanh biếc lúc hoàng hôn?

Một con đường thăm thẳm dẫn về em

Anh thương nhớ trong tận cùng ước vọng

Một mùa hạ anh chưa tới được

Một thành phố xanh một bến bờ xanh…

Dành cho em

Dành cho em, hoa những khu vườn

Hoa huệ trắng hoa hồng thơm ngào ngạt

Mọi hương sắc của mùa hè ngây ngất

Anh muốn mang phủ ngập cả mình em

Dành cho em, mưa của mùa hè

Chợt ập xuống, sấm chuyển rung trời đất

Nước ào ạt trên đường, em ướt đẫm

Mưa mát lành cuốn sạch mọi buồn lo

Dành cho em, thành phố của mùa hè

Đường nhựa nắng, những mái nhà nóng bỏng

Khắp hè phố những trái cây ứa mật

Dành cho em nồng nhiệt của tình anh

Dành cho em sông dữ băng băng

Xiết đôi bờ như thác ào ra bể

Anh ôm em những đêm dài mạnh mẽ

Dành cho em tha thiết của mùa hè.

Dành cho em, cơn khát của mùa hè

Những việc , những ngày gắng sức

Những gì tràn đầy, những gì sôi sục

Dành cho em, sức lực của đời anh

Dành cho em, thao thức của đời anh

Ngọn đèn sáng trên mặt bàn anh viết

Những đôi cánh mơ hồ ẩn hiện

Cả mũi tên không tới đích bao giờ

Dành cho em, im lặng của mùa hè

Sợi rong tối dưới làn nước sẫm

Đó là lúc những hàng rào mất tích

Của ta xưa, lại nở tím hoa bìm

Dành cho em, những mơ tưởng trong anh

Chiếc yên cương làm từ bụi cát

Những quả chuông ghép từ ánh sáng

Dành cho em vang bóng của mùa hè

Dành cho em, mặt trời không giấu che

Dọi gay gắt những đường rừng uẩn khúc

Sau đá nhọn, bỗng ào ào suối mát

Dành cho em, vầng trán của mùa hè…

Dành cho em, mong từng buổi em về

Cuộc đời ngỡ ngắn đi vì ngó đợi

Vải đã hết tu hú còn gọi mãi

Dành cho em, nỗi nhớ của mùa hè…

NXB Văn học 1994

Mùa thu ấy vẫn còn nguyên ở đó

Ta sẽ qua bao năm tháng rộng dài

Mùa thu đó vẫn còn nguyên ở đó

Sẽ đến lúc em không còn e sợ

Trước những gì sẽ tới trước tình anh

Ta sẽ qua bao cánh cửa nhọc nhằn

Qua lửa ấm của những mùa đông lạnh

Qua gió ngợp của những bờ sông nắng

Qua sóng bồi cát lở của buồn vui

Cát vô biên che phủ dấu chân người

Thành phố mới chắc ta không kịp tới

Trang giấy hết vầng trăng vừa khép lại

Hết nhà ga chỉ còn có con tàu

Mưa trên sông tóc trắng ở trên đầu

Anh sống hết bài thơ anh đã viết

Em thương ơi khi đó em biết hết

Điều anh không biết nói hôm nay

Ta ngoảnh đầu nhìn lại tháng năm dài

Mùa thu ấy vẫn còn nguyên ở đó.

Thơ ru em ngủ

Ngủ đi em ơi, trời xanh sau lá thưa

Trưa đã sẫm rồi, cửa ngỏ sương sa

Em nằm nghiêng, tóc cụp xuống như lông thỏ

Như con sóc hiền, như chùm dẻ mùa đông.

Ngủ đi em ơi gian phòng nhỏ như thuyền

Giấc ngủ trôi về như dải sông đen

Có rong dại và ngút ngàn lau trắng

Một thành phố xa xôi có nhịp cầu đá xám

Con quay nâu quay trên hè phố vắng

Con sẻ gầy trên gió hát ngu ngơ.

Ngủ đi em ơi, sân thượng áo phơi

Những tấm chăn hoa những thảm màu sặc sỡ

Rãnh nước chung quanh khu nhà nhỏ

Khói mịt mù mắt trẻ con cay.

Ngủ đi em ơi, trên tường mảnh chai

Không ngăn nổi những đám mây xô giạt

Những quả đồi cao những thung lũng hẹp

Tiếng tù và vang dội lòng khe.

Ngủ đi em ơi, những người gặt lúa về

Đang múa trên bờ ruộng

Tiếng tay vỗ nhịp nhàng như sóng

Tiếng hát chập chờn lúc hiện lúc tan.

Ngủ đi em ơi, làng biển nắng chang

Không có chiếc thuyền nào bão lật

Trong rừng thẳm không ai lên cơn sốt

Người lính bị thương vết bỏng đỡ đau rồi

Em hãy yên lòng một lát thảnh thơi

Ước chi lo mọi nỗi em lo, buồn mọi nỗi em buồn

Cho phút này em được ngủ ngon

Ta sẽ cùng qua bao làng mạc ruộng vườn,

Bao giếng nước, ngày vui, bao mùa cấy gặt

Người đi đường mệt mỏi ơi, ngủ đi cho lại sức

Như chưa hề khổ nhọc

Như chưa hề đắng cay

Anh ở cạnh em đây

Đừng sợ xa nhau nữa

trên ngọn lá

Gió cồn bụi trắng bay

Nẻo dài còn đợi đấy

Ngủ đi, bạn đường ơi!

Nhà chật

Nhà chỉ mấy thước vuông, sách vở xếp cạnh nồi

Nếu nằm mơ, em quờ tay là chạm vào thùng gạo

Ô tường nhỏ treo tranh và phơi áo

Ta chỉ có mấy thước vuông cho hạnh phúc của mình.

Nhà chật như khoang thuyền hẹp nhỏ giữa sông

Vừa căng buồm để đi, vừa nấu cơm để sống

Phải bỏ hết những gì không cần thiết

Ta chỉ có mấy thước vuông cho hành lý của mình.

Khoảng không gian của anh và em

Khi buồn bã em không thể quay mặt đi nơi khác

Anh không giấu em một nghĩ lo nào được

Ta chỉ có mấy thước vuông để cùng khổ cùng vui.

Anh ngẩng lên là ở cạnh em rồi

Bạn thuyền ơi, ngoài kia chiều lộng gió

Bên cửa sổ của gian phòng nhỏ

Mắt em xanh thăm thẳm những chân trời.

Buổi chiều đón con

Sau mỗi ngày bận rộn

Bố có niềm vui lớn:

Buổi chiều đi đón con.

Nhà trẻ con đã quen

Không còn hờn khóc nữa.

Nhưng cứ độ tan tầm

Con lại ra đứng cửa

Mong mẹ và mong bố

Mắt nhìn về phố đông

Ôi tấm lòng thơ nhỏ

Đã thuộc giờ ngóng trông.

Thành phố rộng mênh mông

Bao la chiều gió thổi

Ở cuối con đường kia

Có con đang đứng đợi

Xem thêm:  Thơ Tình Xứ Huế – Những Bài Thơ Tình Về Huế Rất Hay Và Lãng Mạn

Trước kia bố biết đâu

Con sẽ chờ ở đấy

Cái con người bé dại

Vì mình mà buồn vui.

Bố len giữa dòng người

Vội vàng chân đạp gấp

Quên cả đèn đỏ bật

Cuống quýt, sợ con chờ.

Tiếng còi giục ngoài ga

Con tàu về bến đỗ

Con chim bay về tổ

Ngọn gió tới chân trời

Tia nắng tắt sau cây

Mặt trời sau ráng đỏ

Giữa vô tận hoàng hôn

Giữa trập trùng phố xá

Có một người bé nhỏ

Đứng ở cửa mong chờ.

1976

Em vắng

Cốc nước trên bàn

Quyển sách gập giữa trang

Tấm gương soi vào khoảng trống

Ngọn đèn soi gian phòng vắng

Tấm áo em trên thành ghế im lìm

Chiếc thìa con, lát chanh mỏng úa vàng

Vài sợi tóc đen

Vướng trên chiếc lược…

Những đồ vật lung linh dấu vết

Của dịu hiền thân thuộc ngón tay em.

Chiếc xe ca lầm lũi bánh đầy bùn

Một người đàn bà lên xe, chiếc ba lô cũ bạc

Tình yêu của anh ở sau cửa kính

Tình yêu của anh đi với mùa hè.

Anh về nhà, không có ai chờ

Chiếc chìa khoá quay trong ổ khoá

Chiều đã tắt thành đêm

Người đã xa thành nhớ

Vùng núi mây bao trắng xoá

Mưa dài cỏ rậm thảo nguyên cao

Con đường về nơi ấy, biết đâu

Bây giờ thành khoảng cách

Chợt thức dậy, biết em không ở cạnh

Anh ra đường, thành phố không em

Kẻ lẻ loi còn được lặng yên

Anh như đứng trên gai đi trên lửa

Không đủ sức sướng vui hay buồn khổ

Chỉ còn là bậc cửa đợi chờ em.

Gió bồn chồn nhắc gọi bước chân quen

Em như thời khắc của anh như dáng trí nhớ

Phải xa em anh chẳng còn gì nữa

Chẳng còn gì, kể cả nỗi cô đơn.

Thu

Thu chưa vàng

nắng đã se se

thu đến rồi ư

gió đã về

cây trút xạc xào bao lá nhỏ

phập phồng sông đỏ cỏ ven đê

thu sớm đầu ô những mái tranh

em của anh

ôi ngón tay lành

ta ngồi trên bến, con tàu trắng

sông rộng mây mờ chân núi xanh

như một người quen xa vắng mãi

anh ngỡ quên, thu bỗng trở về

đã lâu ta chẳng ngồi trên cát

lâu rồi em chẳng hát anh nghe

bao nhiêu ngày tháng, bao đường sá

khuya sớm vui buồn nay có em

em gầy đi đấy, đôi vai nhỏ

lẫn với bờ cây lẫn với thuyền

ta ngước nhìn lên:

hoa mướp vàng

rung rinh như những quả chuông con

nắp lấp loáng trên buồm

thuyền mịt mù trong khói

sông thời gian trôi băng

cây mùa thu ở lại

lòng ta như đất bãi

rì rầm con sóng nâu

lại gặp trời thu xa

như buổi đầu cuộc đời

trong xanh và rộng rãi

ngỡ ngàng mà mến yêu

anh vẫn như con tàu

luôn bồn chồn ra đi

nhưng chiều nay bên em

lòng như con chim nhỏ

như rung rinh lá cỏ

trên tay mình xanh non.

Không đề (I)

Phố Hàng Buồm không còn một cánh buồm

Phố Hàng Lược chẳng còn ai bán lược

Phố Hàng Bạc những người thợ bạc

Đã chết cùng đêm hội ngày xưa

Chợ Mơ không còn mơ

Cửa Hà Khẩu đã thành phố xá

Qua Ngõ Trạm chẳng còn ai đổi ngựa

Đường Cựu Lâu lầu cũ cháy lâu rồi

Người ta uống bia hơi

Dưới tấm dù xanh đỏ

Phố Hàng Bài bán giầy da dép nhựa

Đông Bộ Đầu thành bến ô tô…

Trên thềm rêu điện cũ những triều vua

Lũ trẻ lấm lem đùa nghịch

Bao quyền uy chót vót

Nay đã thành đất bụi

Tiếng nấc Nguyễn Du, giọt lệ Xuân Hương

Những câu thơ buồn khổ yêu thương

Ngày ấy chẳng ai cần

Bây giờ ta nhớ mãi

Ngọn gió của ngàn đời

Chiều nay ùa trở lại.

Nơi xa

Một con tàu xuyên bóng tối

Đi về miền núi đá vôi

Một vùng nước trắng xa xôi

Một nhà ga cô quạnh

Một người đàn bà ướt lạnh

Đứng chờ anh.

Mặt trời trong trí nhớ

Đời tôi những chuyến ra đi

Tàu thuỷ kéo còi buồn bã

Những con tem xanh đỏ

Những ngọn đèn heo hút ngoài ga

Em là món ăn quen thuộc chốn quê nhà

Chiếc chìa khoá năm xưa đánh mất

Những ghế bàn tuổi nhỏ đã quên đi

Em cách xa như đất nước chia lìa

Như hạt bụi cay xè trong mắt

Em như đất này khó nhọc

Thành phố này gian truân

Những chuyến tôi đi, sao em không hiểu được

Tôi tìm em trong nỗi khổ muôn người

Khát khao sao phía trước chân trời

Tôi đập vỡ những bức tường thê thảm…

Những ngón tay em nhỏ nhắn

Đã giữ từ lâu cái đích của loài người

Trái dâu mùa hạ hồng tươi

Những bông hoa cắm trên bàn đơn giản

Quyển sách em đọc thầm đêm vắng

Mớ rau cải cúc xanh rờn

Và những đứa trẻ con

Lớn lên trong tháng ngày nối tiếp

Những đứa trẻ không bị ai giết chết

Không bị ai làm nhục

Mang niềm vui cho tất cả mọi người.

Vâng, mọi điều bình dị thế thôi

Anh nào dám trách lòng em nhỏ hẹp

Cho đời đẹp, ta sợ gì cái chết

Mọi khổ đau ao ước cũng vì em

Người đánh lên tiếng trống của rừng đêm

Người nổi gió những vần thơ có cánh

Người thức tỉnh những cánh đồng im lặng

Những lá cờ chôn cất ở rừng sâu

Những mặt trời trong trí nhớ lao đao

Hoa bất tử mọc lưng đồi hoang dại

Những cánh buồm mênh mông trên biển chói

Những con tàu – tất cả dẫn về em.

Em có nghe…

Em có nghe từ phía nào đang tới

Trên những ngả đường trở gió chiều nay

Sau mỗi ngôi nhà, trên mỗi vòm cây

Một cái gì chúng ta còn chưa biết

Một cái gì chưa ai đoán được

Đang rung rinh xao động cả đất trời?

Những ngày qua nào đã xa xôi

Ngỡ năm tháng chẳng mất đi mãi mãi

Như con tàu chúng còn ở đấy

Chỉ ta lên đường, náo nức những ga sau.

Em nhắc ngày ta mới bên nhau

Xấp báo cũ trải nằm đêm giá rét

Bát mì nóng, ngọn đèn con thao thức

Mái giấy dầu lộp độp mưa rơi.

Ta đã cùng đi những chuyến đi dài

Thành phố lạ, những vùng biển mới

Vườn cây ngợp bốn bề nắng chói

Mắt em xanh những lá ổi mùa hè.

Ta đã tới những dải đồi biên giới

Căn hầm rung pháo giặc, khét tro than

Người sơ tán, bản mịt mù mưa núi

Áo em hong bên bếp lửa nhà sàn…

Có chuyến đi em dậy sớm tiễn anh

Gói cơm nắm với bao lời nhắc nhở

Chiếc ba lô của người lính cũ

Qua trăm đèo ngàn suối nhớ thương em…

Và bây giờ: lại tháng tư sang

hoa đã rụng, nhưng chưa thành quả

những chùm xanh bé nhỏ

chưa rõ hình dáng chi

nắng đầu hạ chưa về

mưa cuối xuân sắp tạnh

một cái gì mong manh, thấp thoáng

đang bồn chồn chuyển động giữa không gian

một cái gì mới mẻ, khác thường

chúng ta chưa hề gặp

chưa hề có trong những ngày ta sống

ngỡ cuộc đời ta giờ mới bắt đầu

bắt đầu tình yêu, hy vọng, khát khao

năm tháng cũ như con tàu ở lại

lòng chưa biết những gì đang ngóng đợi

nào em yêu, chúng ta lại lên đường.

4-1980

Bài hát ấy vẫn còn là dang dở…

Nắng đã tắt dần trên lá im

Chiều đã xẫm màu xanh trong mắt tối

Đường đã hết trước biển cao vời vợi

Tay đã buông khi vừa dứt cung đàn

Gió đã dừng nơi cuối chót không gian

Mưa đã tạnh ở trong lòng đất thẳm

Người đã sống hết tận cùng năm tháng

Sau vô biên sẽ chỉ có vô biên

Anh vẫn chưa nói được cùng em

Bài hát ấy vẫn còn là dang dở

Chưa hiểu được mùi thơm của lá

Chưa nghe xong tiếng hót của chim rừng

Yêu thương hoài vẫn chưa đủ yêu thương

Ôi nếu phải tan thành bụi cát

Thành hư vô, không khí trời, không ánh sáng

Chỉ rỗng không, câm lặng, vô hình

Sẽ ở đâu, bài hát ấy của anh

Gương mặt của hôm nay ơi, em của những ngày đang sống?

Không thể ôm cả bầu trời lồng lộng

Nhưng có thể cầm một chùm quả trên tay

Có thể trồng thêm một bóng mát cho ngày

Không tới được một vì sao xa lắc

Nhưng có thể đến trong mùa cấy gặt

Làm thuyền trên sông, làm lúa trên đồng

Làm ngọn lửa hồng, làm tấm gương trong

Và nhận hết niềm vui trên cõi sống

Mũi kim nhỏ mà chiều mau tắt nắng

Có sao đâu: áo đẹp đã xong rồi

Phút cuối cùng tay vẫn ở trong tay

Ta đã có những ngày vui sướng nhất

Đã uống cả men nồng và rượu chát

Đã đi qua cùng tận của con đường

Sau vô biên dẫu chỉ có vô biên:

Buồm đã tới và lúa đồng đã gặt.

Ngày hè trở rét

Giữa mùa hè nắng chang

sớm nay ngày trở lạnh

heo may và mưa xám

se lòng như chớm đông

phố phường ngỡ rộng hơn

gió lùa khung cửa rét

như một chiều đông trước

em về mưa ướt vai

“nỗi buồn riêng trong cây

chỉ có mình em biết

suốt đời không ngủ được

là ngọn gió heo may”

vòm lá ướt sớm nay

sau mưa càng óng mượt

người đi xe tíu tít

phải em đang mong chờ?

Ôi cái rét trái mùa

đất trời kỳ lạ thật

khó hiểu như lòng người

những vui buồn trái ngược

Hôm qua còn nóng bức

và mai lại nắng thiêu

ngày lạnh được bao nhiêu:

một nụ cười bé bỏng

một lá thư đến chậm

từ đâu ngọn gió về?

Thương ngày lạnh giữa hè

không theo mùa định trước

thương em, thương chẳng hết

năm tháng đã qua nhanh

em ở giữa lòng anh

một ngày hè trở rét…

Mây trắng của đời tôi

Những ngọn lửa vô hình chưa kịp có tên

Dòng nhựa trong cây, mùa xuân trong dòng nhựa

Cơn gió ẩn sau buồm, chân trời sau biển cả

Những nhịp cầu

Nối hạt cát với ngôi sao

Bánh ăn và giấc mộng

Đưa tôi tới những bến bờ chưa tới được

Vượt khỏi mình, tôi nhập với trăm phương.

Nói lời riêng mà thấu triệu tâm hồn

Sau đêm tối, một ban mai mới mẻ

Dẫu ngắn ngủi bừng tia chớp loé

Đủ cho anh nhìn thấy mặt em rồi.

Trên mái nhà, cao vút rừng cây

Trên rừng cây, những đám mây xô giạt

Trên ngày tháng, trên cả niềm cay đắng

Thơ tôi là mây trắng của đời tôi.

Những dòng thơ thao thức khôn nguôi

Những dòng thơ người viết cho người

Trên bãi bể thời gian, tôi viết tiếp

Những dòng thơ như móng tay day dứt

Trên vỏ dưa xanh thắm của mùa hè

Cho kẻ xa nhà mái lá chở che

Cho ngưng lại nhịp đồng hồ quên lãng

Sợi dây mỏng nối liền ta với bạn

Và ban mai trong mắt những con gà…

Hoa vàng ở lại

Mưa thu ướt đẫm cánh hoa vàng

Gió lục địa tràn về như bão

Gió phiêu bạt phập phồng nếp áo

Mây đầy trời, đất lạnh sáng mênh mông.

Những cánh đồng hoa cúc mọc rưng rưng

Chùm nắng lạ tươi vàng trên cỏ dại

Trăng ngả xuống cho hoa mềm thức dậy

Những bức tường lẩy bẩy bóng hoa lên.

Em trở về, đêm lạnh, áo em đen

Gian phòng nhỏ một bình hoa ướt sũng

Em đã ngủ, anh ngồi im lặng

Cái màu hoa ám ảnh suốt đêm dài.

Ở ngoài kia thành phố mưa bay

Bùn lầy lội những ngả đường khuya khoắt

Mưa và gió ầm ào trên mặt đất

Hai chúng mình bên cạnh một loài hoa…

Sắc hoa vàng những miền đất ta qua

Biển và cát của một thời trẻ dại

Những làng vắng, màu hoa trên cát cháy

Con sóng đêm vàng chói cánh tay nâu.

“Quả chuông vàng rung ở cuối rừng sâu…”

Bài hát ấy bây giờ ai hát lại?

Khói nghi ngút suốt mùa hè bom dội

Một chùm hoa bên suối báo vào thu.

Một chùm hoa hái vội đặt trên mồ

Thằng bạn cũ nơi đỉnh đèo nằm lại

Đêm nay gọi tìm nhau trong đất tối

Mắt to vàng nóng bỏng giữa đài hoa.

Đã qua đi thời , mong chờ

Vẫn còn đó một màu hoa gay gắt

Cái màu hoa cô độc

Nở âm thầm trong giá buốt heo may.

Em của năm nào, em của hôm nay

Em đang thở hay hoa vàng đang thở

Gương mặt của tình yêu và nỗi khổ

Phương xa nào đến ở cùng tôi?

Cái người trai đêm vắng lặng im ngồi

Cốc rượu đắng cùng hoa chuốc lửa

Tưới rượu xuống hoa vàng lả tả

Thấy chập chờn sao mọc, nắng dâng lên.

Cháy bên mình không một phút nguôi yên

Tình đã hẹn, đời không thể khác

Chỉ e nữa lòng em rồi cũng nhạt

Quên hoa vàng ở lại những đêm mưa…

Bài thơ này có một vài phiên bản khi in trên những sách báo khác nhau. Có nơi in tiêu đề bài thơ là Hoa vàng ở lại.

Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi

Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi

Gió rừng cao xạc xào lá đổ

Gió mù mịt những con đường bụi đỏ

Những dòng sông ào ạt cánh buồm căng

Chớm heo may trên những ngọn cau vàng

Nồm nam thổi, khắp đồng bông gạo trắng

Người xa cách vẫn chung trời gió lộng

Thương vệt bùn trên áo gió khô se.

Gió phương này thao thức phương kia

Bếp lửa tắt, gió lại bùng than đỏ

Không hình dáng vẫn nhận ra ngọn gió

Khi ngàn cây bỗng lật lá sang chiều.

Khi em về tóc ngợp gió đê cao

Mây cuồn cuộn, cỏ rập rờn nổi sóng

Trong gió chuyển, đất trời dường náo động

Nằm bên em, nghe gió suốt đêm dài.

Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi

Chưa xóm mạc đã bắt đầu ngọn gió

Thổi không yên suốt dọc dài lịch sử

Qua đất đai và đời sống con người.

Gió gieo tung những hạt giống trên tay

Giọt nước mắt mau khô, tiếng gọi đò vọng mãi

Vầng trán với bể khơi chung gió ấy

Ở nơi đâu cũng tới được chân trời.

Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi

Như tiếng gọi ngàn đời không khuất phục

Đất nước giống như con thuyền xuyên gió mạnh

Những mối tình trong gió bão tìm nhau.

Qua mọi điều, ngọn gió có qua đâu

Luôn luôn ra đi, luôn luôn mới đến

Thơ em viết về một vùng cát biển

Cỏ mặt trời trong lốc bụi lăn đi…

Đã có lần tôi muốn nguôi yên

Khép cánh cửa lòng mình cho gió lặng

Nhưng vô ích làm sao quên được

Những yêu thương khao khát của đời tôi.

Tôi thở trong sức gió muôn người

Mùa gió mới nhờ em tôi có lại

Bài hát cũ tôi hát cùng đồng đội

Lại dập dồn như gió khắp rừng khuya.

Dẫu đêm nay ngọn gió mùa hè

Còn bề bộn một vùng gạch ngói

Lịch sử quay những vòng xoáy gian nan

Đất nước tôi như một con thuyền

Lướt trên sóng những ngực buồm trắng xoá.

Ước chi được hoá thành ngọn gió

Để được ôm trọn vẹn nước non này

Để thổi ấm những đỉnh đèo buốt giá

Để mát rượi những mái nhà nắng lửa

Để luôn luôn được trở lại với đời…

Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi…

Trên đây là 30 bài thơ nằm trong tập thơ Mây trắng đời tôi. Với những vần thơ trong trẻo, giàu cảm xúc thơ Lưu Quang Vũ được bạn đọc yêu thích.

Theo Thuvientho.com

Check Also

nhung bai tho ngan hay ve hoa dac sac nhat 310x165 - Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Những bài thơ ngắn hay về hoa đặc sắc nhất

Trong thế giới tự nhiên có muôn vàn loài hoa khác nhau. Mỗi loài hoa …